Δραστηριότητα 1
Σχηματίστε υποθετικούς λόγους σχετικά με τις ΜΚΟ και τον εθελοντισμό. Χρησιμοποιήστε και τα δύο είδη υποθετικού λόγου.
Τι ζητάει η άσκηση
Η άσκηση ζητά να σχηματίσουμε δικούς μας υποθετικούς λόγους με θέμα τις ΜΚΟ και τον εθελοντισμό, χρησιμοποιώντας και τα δύο βασικά είδη: τον πραγματικό και τον αντίθετο του πραγματικού.
Πραγματικός (δυνατός) υποθετικός λόγος
Χρησιμοποιεί υπόθεση σε υποτακτική αορίστου ή οριστική ενεστώτα, και απόδοση σε οριστική μέλλοντα — για κάτι που μπορεί κάλλιστα να συμβεί:
«Αν γίνεις εθελοντής σε μια ΜΚΟ, θα βοηθήσεις ανθρώπους που πραγματικά το έχουν ανάγκη.»
«Αν οι πολίτες στηρίξουν τις ΜΚΟ με τον χρόνο ή τις δωρεές τους, θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους.»
Και στα δύο παραδείγματα, η υπόθεση («γίνεις εθελοντής», «στηρίξουν») είναι κάτι εφικτό, και η απόδοση («θα βοηθήσεις», «θα αυξηθεί») το αποτέλεσμα που ακολουθεί με βεβαιότητα.
Αντίθετο του πραγματικού υποθετικός λόγος
Χρησιμοποιεί υπόθεση σε παρατατικό (για το παρόν) ή υπερσυντέλικο (για το παρελθόν), και απόδοση σε «θα» + παρατατικό ή «θα» + υπερσυντέλικο — για κάτι που δεν ισχύει ή δεν συνέβη:
«Αν δεν υπήρχαν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, πολλοί άνθρωποι σε εμπόλεμες ζώνες θα στερούνταν ιατρική φροντίδα.» (αντίθετο του πραγματικού στο παρόν — η οργάνωση υπάρχει, άρα η υπόθεση είναι υποθετικά αντίστροφη της πραγματικότητας)
«Αν όλοι οι πολίτες είχαν προσφέρει λίγες ώρες εθελοντικής εργασίας τον περασμένο χρόνο, θα είχαν λυθεί πολλά τοπικά κοινωνικά προβλήματα.» (αντίθετο του πραγματικού στο παρελθόν — η προσφορά αυτή δεν έγινε)
Πίνακας σύγκρισης
| Είδος | Χρόνος/έγκλιση υπόθεσης | Χρόνος απόδοσης | Τι δηλώνει |
|---|---|---|---|
| Πραγματικό | υποτακτική αορίστου / οριστική ενεστώτα | οριστική μέλλοντα | Κάτι εφικτό, ανοιχτό ενδεχόμενο |
| Αντίθετο του πραγματικού (παρόν) | παρατατικός | θα + παρατατικός | Κάτι που δεν ισχύει τώρα |
| Αντίθετο του πραγματικού (παρελθόν) | υπερσυντέλικος | θα + υπερσυντέλικος | Κάτι που δεν συνέβη ποτέ |
Γιατί η χρήση και των δύο ειδών έχει νόημα εδώ
Ο πραγματικός υποθετικός λόγος ταιριάζει όταν θέλουμε να παροτρύνουμε κάποιον να δράσει, γιατί παρουσιάζει τη δράση σαν κάτι εφικτό και το αποτέλεσμα σαν βέβαιο. Ο αντίθετος του πραγματικού ταιριάζει όταν θέλουμε να τονίσουμε πόσο σημαντική είναι η δράση των ΜΚΟ, δείχνοντας τι θα συνέβαινε στην απουσία τους — δηλαδή χρησιμοποιείται σαν επιχείρημα «εκ του αντιθέτου».
Το πιο συχνό λάθος σε αυτού του τύπου την άσκηση είναι να ξεκινάς έναν υποθετικό λόγο με υπόθεση ενός είδους (π.χ. «αν δεν υπήρχαν», παρατατικός) και να τον κλείνεις με απόδοση άλλου είδους (π.χ. «θα στερηθούν», οριστική μέλλοντα). Η υπόθεση και η απόδοση πρέπει πάντα να «κουμπώνουν» στο ίδιο είδος υποθετικού λόγου.