5.4.3 Διαδικτυακή εξάρτηση 🌐
Πότε η χρήση γίνεται πρόβλημα
Το διαδίκτυο βοηθά στη μάθηση, στην επικοινωνία και στη διασκέδαση. Η χρήση γίνεται προβληματική όταν το άτομο δυσκολεύεται να την ελέγξει και παραμελεί τον ύπνο, το σχολείο, την κίνηση, τα ενδιαφέροντα ή τις σχέσεις του. Η διαδικτυακή εξάρτηση είναι συμπεριφορική εξάρτηση. Ο χρόνος οθόνης είναι ένα στοιχείο, αλλά χρειάζεται να εξετάζουμε και τι κάνουμε στο διαδίκτυο και πώς επηρεάζεται η ζωή μας.
Ενδείξεις και συνέπειες
Προειδοποιητικά σημάδια είναι η επανειλημμένη αποτυχία περιορισμού της χρήσης, η ανάγκη για ολοένα περισσότερο χρόνο, η έντονη δυσφορία όταν το άτομο δεν είναι συνδεδεμένο και η απόκρυψη του χρόνου χρήσης. Μπορεί επίσης να μειώνονται οι σχολικές επιδόσεις, να διαταράσσεται ο ύπνος, να περιορίζονται οι φιλίες και η φυσική δραστηριότητα ή να εμφανίζονται πονοκέφαλοι και πόνοι από πολύωρη ακινησία. Ένα μόνο σημάδι δεν αρκεί για να χαρακτηρίσουμε κάποιον «εξαρτημένο»· η επίμονη δυσκολία και οι συνέπειές της αξίζουν συζήτηση με έμπιστο ενήλικο ή ειδικό.
Ισορροπημένη και ασφαλής χρήση
Ένα πρακτικό όριο στον ψυχαγωγικό χρόνο οθόνης και η αποφυγή οθονών την τελευταία ώρα πριν από τον ύπνο βοηθούν στην ισορροπία. Ένα πρόγραμμα που αφήνει χώρο για ύπνο, φαγητό, κίνηση, φίλους και άλλες ασχολίες βοηθά στην ισορροπία. Οι προσωπικές αξίες, όπως ο αυτοσεβασμός και η υπευθυνότητα, καθοδηγούν τις επιλογές: αναγνωρίζουμε το πρόβλημα, εξετάζουμε λύσεις και συνέπειες, επιλέγουμε, εφαρμόζουμε και αξιολογούμε την απόφασή μας.
Η προβληματική χρήση μπορεί να συνυπάρχει με άλλους διαδικτυακούς κινδύνους, όπως εκφοβισμό, απάτες, παραπληροφόρηση, τυχερά παιχνίδια, αποπλάνηση ή εκβιασμό με προσωπικό υλικό. Αν κάποιος δεχτεί απειλητικά μηνύματα ή παρενόχληση, χρειάζεται να ενημερώσει αμέσως έμπιστο ενήλικο και να ζητήσει βοήθεια από αρμόδιο φορέα.
Η υπερβολική χρήση και οι συνέπειές της μπορούν να αντιμετωπιστούν. Όταν ο έλεγχος της χρήσης δυσκολεύει ή εμφανίζεται διαδικτυακή παρενόχληση, μίλησε σε έμπιστο ενήλικο.