4.4 Πρόληψη Βίας 🛡️
Δικαίωμα στην ασφάλεια και μορφές βίας
Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στη ζωή, στην ασφάλεια και σε σχέσεις χωρίς βία. Η βία μπορεί να είναι σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική ή συναισθηματική, διαδικτυακή, εκφοβισμός ή παραμέληση. Μπορεί να εμφανιστεί στην οικογένεια, στο σχολείο, σε φιλία ή σε ρομαντική σχέση. Η νομοθεσία απαγορεύει τη βία στην Κύπρο και προβλέπει συνέπειες για το άτομο που την ασκεί.
Δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς επανάληψη για να ζητήσει βοήθεια. Ακόμη και ένα περιστατικό βίας ή μια σοβαρή απειλή αρκεί για να μιλήσει σε έμπιστο ενήλικο ή αρμόδιο φορέα.
Ο κύκλος της βίας
Σε ορισμένες κακοποιητικές σχέσεις η ένταση αυξάνεται, ακολουθεί βίαιο περιστατικό και έπειτα το άτομο που άσκησε βία μπορεί να ζητήσει συγγνώμη ή να υποσχεθεί αλλαγή. Μπορεί επίσης να υποβαθμίσει ή να αρνηθεί αυτό που έγινε. Η προσωρινή ηρεμία δεν αναιρεί τη βία· τα περιστατικά μπορεί να γίνουν συχνότερα ή σοβαρότερα. Αυτό το μοτίβο βοηθά να αναγνωρίσουμε τον κίνδυνο, αλλά η βία δεν ακολουθεί πάντα τα ίδια στάδια.
Βία στο διαδίκτυο
Ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να περιλαμβάνει απειλητικά μηνύματα, διάδοση φημών ή δημοσίευση προσωπικών δεδομένων για εξευτελισμό. Η ανταλλαγή μηνυμάτων ή εικόνων με σεξουαλικό περιεχόμενο απαιτεί σεβασμό της συναίνεσης και της ιδιωτικής ζωής. Η προώθηση εικόνας χωρίς άδεια του προσώπου που εμφανίζεται ή η αποστολή τέτοιου υλικού σε άτομο που δεν το θέλει παραβιάζει τα όριά του.
Η διαδικτυακή αποπλάνηση μπορεί να ξεκινήσει σε παιχνίδια, κοινωνικά δίκτυα ή συνομιλίες. Το άτομο που προσεγγίζει τον ανήλικο μπορεί να κρύβει την ταυτότητά του, να κερδίζει εμπιστοσύνη και να ζητά προσωπικά στοιχεία ή συνάντηση. Μια τέτοια επαφή χρειάζεται άμεση αναφορά σε έμπιστο ενήλικο.
Σημάδια κινδύνου και αναζήτηση βοήθειας
Φόβος, απόσυρση, δυσκολία συγκέντρωσης, έντονος θυμός ή ανεξήγητοι τραυματισμοί μπορεί να είναι ενδείξεις ότι ένα άτομο χρειάζεται βοήθεια. Κανένα σημάδι μόνο του δεν αποδεικνύει τι έχει συμβεί. Όταν μια σχέση δημιουργεί φόβο ή ανασφάλεια, μιλάμε σε έμπιστο ενήλικο και αναζητούμε ασφαλή τρόπο απομάκρυνσης. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας το άτομο που ασκεί βία. Μπορούμε επίσης να στηρίξουμε έναν φίλο ακούγοντάς τον χωρίς να τον κατηγορούμε και βοηθώντας τον να απευθυνθεί σε αρμόδιους.
Ενδεικτικές γραμμές βοήθειας στην Κύπρο:
| Φορέας | Τηλέφωνο |
|---|---|
| Σύνδεσμος για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια | 1440 |
| Γραμμή επικοινωνίας και συμβουλευτικής νέων | 1410 |
| Γραμμή ασφάλειας στο διαδίκτυο CyberSafety | 1480 |
| Συμβούλιο Εθνικής Στρατηγικής «Φωνή» | 1466 |
| Ευρωπαϊκή γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων | 116 111 |
| Αστυνομία Κύπρου, γραμμή πολίτη | 1460 |
Η «Φωνή» απαντά στο 1466, ο «ΠΕΡΣΕΑΣ» στο 1456 και η CyberSafety στο 1480.
Οι αξίες μας επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας, αλλά κανένα βίωμα ή συναίσθημα δεν δικαιολογεί τη βία. Ο σεβασμός, η ισότητα και η αναζήτηση βοήθειας προστατεύουν τα δικαιώματα όλων.