3.5.4 Σπατάλη τροφίμων ♻️
Η βιώσιμη κατανάλωση των τροφίμων είναι στενά συνδεδεμένη με την αντιμετώπιση και τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Η προώθηση της βιώσιμης κατανάλωσης των τροφίμων μπορεί να συμβάλει άμεσα στη μείωση των απορριμμάτων από τα τρόφιμα, μέσα από την αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων.
Η διαχείριση των απορριμμάτων στο νοικοκυριό αποτελεί ένα από τα σύγχρονα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι κοινωνίες σήμερα. Το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων του σύγχρονου καταναλωτή προέρχεται από τα τρόφιμα. Ο τρόπος με τον οποίο ο σύγχρονος άνθρωπος αγοράζει, καταναλώνει και απορρίπτει τα τρόφιμα αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες πίεσης του άμεσου περιβάλλοντός του. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και κυρίως την οικονομική επιβάρυνση του ίδιου του καταναλωτή, καθώς πρόκειται για σπατάλη τροφίμων (food waste) και ταυτόχρονα οικονομική σπατάλη.
Σπατάλη τροφίμων (food waste) θεωρείται η απόρριψη ή άλλη χρήση (όχι ως τροφή) τροφίμων που είναι θρεπτικά και ασφαλή για ανθρώπινη κατανάλωση.
Σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας παρατηρείται σπατάλη τροφίμων. Ωστόσο, η μεγαλύτερη σπατάλη πραγματοποιείται από τα ίδια τα νοικοκυριά.
Κάθε Ευρωπαίος πολίτης πετάει στα σκουπίδια 131 κιλά τροφίμων κάθε έτος. Ο μέσος καταναλωτής της Ευρώπης και της Β. Αμερικής σπαταλάει 15 φορές περισσότερο φαγητό από τον καταναλωτή της Αφρικής. Ένα (1) στα τρία (3) τρόφιμα παγκοσμίως πετιέται στα σκουπίδια (περίπου 1,3 δις τόνοι).
Ποια τρόφιμα καταλήγουν στα σκουπίδια
| Τρόφιμα | Σπατάλη τροφίμων |
|---|---|
| Φρούτα και Λαχανικά | 45% |
| Δημητριακά | 30% |
| Ψάρια και Θαλασσινά | 30% |
| Όσπρια και ελαιούχοι σπόροι | 20% |
| Γαλακτοκομικά | 20% |
| Κρέας | 20% |
Αίτια σπατάλης τροφίμων
Η σπατάλη μπορεί να εμφανιστεί στην παραγωγή, τη μεταφορά και την πώληση τροφίμων, αλλά και στο νοικοκυριό. Ελλιπείς υποδομές και πληροφόρηση στην εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς και αγορές μεγαλύτερες από τις ανάγκες της οικογένειας, συμβάλλουν στο πρόβλημα.
Επιπτώσεις σπατάλης τροφίμων
Η σπατάλη τροφίμων έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία.
| Περιβάλλον | Κοινωνία | Οικονομία |
|---|---|---|
| Η σπατάλη τροφίμων ευθύνεται για το 16% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην Ευρώπη | Περίπου 33 εκατ. άνθρωποι στην Ε.Ε. δεν έχουν καθημερινή πρόσβαση σε ένα πλήρες γεύμα ενώ ταυτόχρονα τόνοι τροφίμων καταλήγουν στα σκουπίδια | Χάνονται ετησίως 132 δις ευρώ λόγω της σπατάλης τροφίμων |
Το φαινόμενο της σπατάλης τροφίμων είναι ιδιαίτερα έντονο. Ωστόσο, υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους ο/η έφηβος/έφηβη μπορεί να συμβάλει στη μείωση αυτού του προβλήματος και να ελαχιστοποιήσει τον αντίκτυπο της κατανάλωσής του στο περιβάλλον και το πορτοφόλι του.
Συνήθειες που μειώνουν τη σπατάλη
Οι επιλογές του μεσογειακού τρόπου διατροφής μπορούν να συνδυαστούν με πιο προσεκτική κατανάλωση. Η αγορά χύμα προϊόντων, όπου είναι κατάλληλο, περιορίζει την περιττή συσκευασία. Ο προγραμματισμός των γευμάτων βοηθά να αγοράζουμε ποσότητες που καλύπτουν τις ανάγκες μας. Η ασφαλής αξιοποίηση τροφίμων που περισσεύουν είναι παράδειγμα επαναχρησιμοποίησης και συνδέεται με την κυκλική οικονομία.
Όταν αγοράζουμε περισσότερο φαγητό από όσο μπορούμε να καταναλώσουμε, αυξάνεται ο κίνδυνος να το πετάξουμε.
Μείωση της σπατάλης στο σπίτι
Η παρακολούθηση των τροφίμων που απορρίπτονται βοηθά μια οικογένεια να δει τι και πόσο πετάει, καθώς και το αντίστοιχο οικονομικό κόστος. Με βάση αυτές τις πληροφορίες μπορεί να προγραμματίζει καλύτερα τις αγορές της, να αγοράζει ποσότητες που χρειάζεται και να αξιοποιεί ασφαλή τρόφιμα που περισσεύουν. Έτσι μειώνονται τα απορρίμματα και τα έξοδα.