3.5.1 Πώς προσδιορίζονται τα όρια του υγιούς σωματικού βάρους ⚖️

Διατροφή, βάρος και υγεία

Η ισορροπημένη διατροφή προσφέρει ποικιλία ποιοτικών τροφίμων σε κατάλληλη ποσότητα. Συνδέεται με φυσιολογική ανάπτυξη, καλή φυσική κατάσταση και υγιές βάρος. Η συστηματική υπερκατανάλωση μπορεί να αυξήσει το βάρος, ενώ η πολύ μικρή ποσότητα τροφής ή η έλλειψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό και να επηρεάσει την ανάπτυξη. Ένα άτομο μπορεί να λαμβάνει πολλές θερμίδες και παρ’ όλα αυτά να μην παίρνει αρκετές βιταμίνες και μέταλλα.

Το υγιές βάρος διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο ασθένειας και με τη συνολική ευεξία, όχι με έναν μοναδικό αριθμό στη ζυγαριά. Το ενεργειακό ισοζύγιο, η ποιότητα της διατροφής και η φυσική δραστηριότητα επηρεάζουν τη διατήρησή του.

Δείκτης Μάζας Σώματος

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) συνδυάζει βάρος και ύψος. Υπολογίζεται ως βάρος (kg) ÷ [ύψος (m)]². Για παράδειγμα, 55 kg και 1,59 m δίνουν ΔΜΣ περίπου 22. Η απλή μέτρηση του βάρους δεν λαμβάνει υπόψη ότι τα ψηλότερα άτομα συνήθως ζυγίζουν περισσότερο.

Για ενήλικες, ισχύουν οι ακόλουθες ενδεικτικές κατηγορίες. Το εύρος 18,5–24,9 αντιστοιχεί σε υγιές βάρος για τους ενήλικες:

ΔΜΣ	Κατηγορία βάρους σε σχέση με το ύψος	Κίνδυνος Νοσηρότητας
< 18,5	Ελλιποβαρής	Αυξημένος
18,5 - 24,9	Υγιές βάρος	Φυσιολογικός
25 - 29,9	Υπέρβαρος	Αυξημένος
30 - 34,9	Παχυσαρκία 1ου Βαθμού	Πολύ αυξημένος
35 - 39,9	Παχυσαρκία 2ου Βαθμού	Σοβαρά αυξημένος
>40	Θνησιγενής Παχυσαρκία	Πολύ σοβαρά αυξημένος

Για εφήβους, η ερμηνεία του ΔΜΣ εξαρτάται από την ηλικία και το φύλο. Ενδεικτικές τιμές ανά ηλικία και φύλο:

Ηλικία	Αγόρια	Κορίτσια
12	15,4 – 21,2	15,6 – 21,7
12,5	15,6 – 21,6	15,9 – 22,1
13	15,8 – 21,9	16,3 – 22,6
13,5	16,1 – 22,3	16,6 – 22,9
14	16,4 – 22,6	16,9 – 23,3
14,5	16,7 – 22,9	17,2 – 23,7
15	16,9 – 23,3	17,5 – 23,9
15,5	17,3 – 23,6	17,7 – 24,2
16	17,5 – 23,9	17,9 – 24,4
16,5	17,8 – 24,2	18,1 – 24,5
17	18,1 – 24,5	18,3 – 24,7
17,5	18,3 – 24,7	18,4 – 24,9
≥ 18	18,5 – 25,0	18,5 – 25,0

Ο ΔΜΣ δεν αρκεί μόνος του

Ο δείκτης δεν δείχνει πόσο από το βάρος προέρχεται από μυς ή λίπος ούτε πού βρίσκεται το λίπος στο σώμα. Έτσι, δύο άτομα με ίδιο ΔΜΣ μπορεί να έχουν διαφορετική σύσταση σώματος. Η εκτίμηση χρειάζεται και άλλες πληροφορίες, ιδιαίτερα κατά την ανάπτυξη.

Άλλες μέθοδοι είναι η μέτρηση της περιμέτρου της μέσης, η εκτίμηση του υποδόριου λίπους και η βιοηλεκτρική αντίσταση. Αυτές βοηθούν να εκτιμηθούν η σύσταση του σώματος και η κατανομή του λίπους.

Για παράδειγμα, βάρος 95 kg και ύψος 1,75 m δίνουν ΔΜΣ περίπου 31,0.

Προσοχή!

Για ύψος 1,75 m (175 cm) και βάρος 95 kg, ο ΔΜΣ είναι 95 ÷ (1,75 × 1,75) ≈ 31,0. Στον τύπο χρησιμοποιούμε μέτρα, όχι εκατοστά.