3.4 Ενεργειακό Ισοζύγιο ⚖️
Ο όρος «ενεργειακό ισοζύγιο» αναφέρεται στην ισορροπία μεταξύ της ενέργειας (χιλιοθερμίδες) που λαμβάνει ο άνθρωπος μέσω της τροφής, και της ενέργειας που καταναλώνει, δηλαδή δαπανά, «καίει» το σώμα του. Ιδανικά, στόχος του ατόμου είναι να διατηρεί το ισοζύγιο ενέργειας σε ισορροπία, ώστε να διατηρείται και το σωματικό βάρος σταθερό.
Βέβαια, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ακόμα και αν το ισοζύγιο ενέργειας είναι ισορροπημένο, αυτό από μόνο του δεν αποτελεί παράγοντα ορθής διατροφικής συμπεριφοράς. Εκείνο που πρέπει να ληφθεί υπόψιν, εκτός από την ποσότητα της ενέργειας που προσλαμβάνεται και δαπανάται, είναι και η ποιότητα της ενέργειας που προσλαμβάνεται. Με απλά λόγια, ο/η έφηβος/έφηβη συστήνεται να επιλέγει τρόφιμα τα οποία, εκτός από την ενέργεια που παρέχουν στον οργανισμό, τον/την εφοδιάζουν με τα διατροφικά στοιχεία που έχει ανάγκη για να παραμείνει υγιής, όπως οι σύνθετοι υδατάνθρακες, τα «καλά λιπαρά», οι βιταμίνες, τα μέταλλα και ιχνοστοιχεία.
Παράγοντες που επηρεάζουν το ενεργειακό ισοζύγιο
| Πρόσληψη Ενέργειας | Κατανάλωση Ενέργειας |
|---|---|
| Στρες – Άγχος | Μυϊκή μάζα |
| Οικονομική κατάσταση | Γονίδια |
| Επάρκεια ή έλλειψη ύπνου | Μέγεθος σώματος |
| Διατροφικές συνήθειες | Ηλικία |
| Διατροφικές γνώσεις | Φυσική κατάσταση |
| Ορμόνες της όρεξης | Επάρκεια ή έλλειψη ύπνου |
| Θερμίδες που παίρνω | Θερμίδες που καίω |
| Κίνηση μέσα στη μέρα | |
| Συχνότητα και είδος άσκησης |
Όταν η πρόσληψη ενέργειας είναι κατά πολύ μικρότερη από τη δαπάνη, για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε σημείο που το άτομο να υπερβαίνει το κατώτατο όριο επιτρεπτού υγιούς βάρους, δημιουργείται πρόβλημα λιποσαρκίας, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία, τις περισσότερες φορές. Επίσης, όταν η πρόσληψη ενέργειας από την τροφή, για μεγάλο χρονικό διάστημα, υπερβαίνει κατά πολύ τη δαπάνη της, τότε αυτό οδηγεί σε αύξηση του σωματικού βάρους με δυσάρεστες επιπτώσεις στην υγεία.
Δεν αρκεί μόνο ισορροπημένο ενεργειακό ισοζύγιο για την υγεία μας. Χρειάζεται και η αντίστοιχη ποιότητα στις επιλογές μας. Προσοχή, λοιπόν, στην κατανάλωση κορεσμένου λίπους, αλατιού και ζάχαρης.