3.2.1 Η τροφή ως πηγή ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό ⚡
Θρέψη και ρόλος της τροφής
Θρέψη είναι η διαδικασία με την οποία το σώμα αξιοποιεί την τροφή. Η τροφή παρέχει υλικά για την ανάπτυξη και την ανανέωση των ιστών, ενέργεια για τις λειτουργίες και την κίνηση, και θρεπτικά συστατικά που βοηθούν στην προστασία του οργανισμού.
Οι πρωτεΐνες συμβάλλουν κυρίως στη δημιουργία και επιδιόρθωση ιστών. Οι βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία βοηθούν τις λειτουργίες του σώματος. Το νερό είναι απαραίτητο για την ενυδάτωση και τον μεταβολισμό. Όλα τα θρεπτικά συστατικά χρειάζονται, αλλά οι απαιτούμενες ποσότητες διαφέρουν ανάλογα με το άτομο και την ηλικία.
Η ενέργεια των τροφίμων
Ο οργανισμός χρειάζεται ενέργεια για την αναπνοή, την καρδιακή λειτουργία, τη διατήρηση της θερμοκρασίας, την κίνηση, την ανάπτυξη και την ανανέωση των ιστών. Η ενέργεια προέρχεται από τα μακροθρεπτικά συστατικά και μετριέται σε χιλιοθερμίδες (kcal) ή χιλιοτζάουλ (kJ). Περίπου 1 kcal ισούται με 4,2 kJ.
| Μακροθρεπτικό συστατικό | Ενέργεια ανά γραμμάριο |
|---|---|
| Υδατάνθρακες | 4 kcal |
| Πρωτεΐνες | 4 kcal |
| Λίπη | 9 kcal |
Ο οργανισμός χρησιμοποιεί κυρίως υδατάνθρακες και λίπη ως καύσιμο. Οι πρωτεΐνες έχουν πρωταρχικά δομικό ρόλο και χρησιμοποιούνται ως πηγή ενέργειας κυρίως σε σοβαρό υποσιτισμό. Τα τρία αυτά συστατικά ονομάζονται θερμιδογόνα.
Το αλκοόλ δίνει 7 kcal ανά γραμμάριο, όμως ο οργανισμός δεν το χρειάζεται ως θρεπτικό συστατικό.
Η ενεργειακή αξία ενός τροφίμου υπολογίζεται από την ποσότητα κάθε μακροθρεπτικού συστατικού. Για παράδειγμα, 5 g πρωτεΐνης, 4 g υδατανθράκων και 10 g λίπους δίνουν αντίστοιχα 20, 16 και 90 kcal, δηλαδή 126 kcal συνολικά. Η ποσότητα τροφίμου που καταναλώνεται επηρεάζει επίσης τη συνολική ενέργεια.