11.5 Δημιουργικότητα και Καινοτομία στις επιχειρήσεις και στους οργανισμούς 💡

Η δημιουργικότητα και η καινοτομία συνδέονται άμεσα ως έννοιες. Η δημιουργικότητα αφορά στη δημιουργία νέων ιδεών, ώστε να βρεθούν εφαρμόσιμες λύσεις για ένα πρόβλημα. Οι δημιουργικές ιδέες αποτελούν το αρχικό στάδιο της καινοτομίας.

Τα στάδια από την ιδέα στην καινοτομία

Στο πρώτο στάδιο, παράγονται οι ιδέες, στο δεύτερο στάδιο διαλέγονται οι ιδέες, στο τρίτο στάδιο εξετάζεται αν η ιδέα που επιλέχθηκε είναι εφικτή ή όχι και στο τέταρτο στάδιο εφαρμόζεται η ιδέα. Η εφαρμογή της ιδέας οδηγεί στην καινοτομία.

1. Παραγωγή ιδεών
2. Διαλογή ιδεών
3. Εφικτή ή όχι η ιδέα
4. Εφαρμογή της ιδέας

Η εξίσωση της καινοτομίας

Αν παρουσιάσουμε την καινοτομία ως εξίσωση, τότε:

Δημιουργικότητα + Κουλτούρα της επιχείρησης = Καινοτομία

Δηλαδή, όταν το περιβάλλον στις επιχειρήσεις και στους οργανισμούς είναι κατάλληλο και η καινοτομία ευδοκιμεί, οι άνθρωποι είναι σε θέση να μετατρέψουν τις νέες τεχνολογίες και τους άλλους παραγωγικούς πόρους σε επιθυμητά αποτελέσματα. Το καινοτόμο προϊόν είναι το αποτέλεσμα της σωστής διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, των διαδικασιών του μάρκετινγκ και του μάνατζμεντ και της κουλτούρας της επιχείρησης όπου αναπτύσσεται η δημιουργικότητα και η καινοτομία.

Πότε μια ιδέα είναι πραγματικά δημιουργική

Για να είναι μια ιδέα δημιουργική, θα πρέπει να είναι χρήσιμη και εφαρμόσιμη. Θα πρέπει να μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά και οικονομικά, ώστε να αποτελεί επιχειρηματική καινοτομία. Θα πρέπει να βελτιώνει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία ή να επηρεάζει μια διαδικασία. Αν δεν μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά, τότε η νέα ιδέα μπορεί να παραμείνει ως ιδέα και στο μέλλον, όταν παρουσιαστεί η ευκαιρία, να αναπτυχθεί ως επιχειρηματική καινοτομία.

Άλλο παράδειγμα αποτελεί η Greenpeace όταν προσπαθούσε να βρει με ποιον τρόπο θα μειωνόταν η ζημιά που δημιουργούσαν τα συνηθισμένα ψυγεία στο όζον της ατμόσφαιρας, εφηύρε το «οικολογικό ψυγείο». Ένα τρίτο παράδειγμα είναι τα κίτρινα χαρτάκια που καθιερώθηκαν στα σύγχρονα γραφεία, τα post-it notes, τα οποία έπεισαν για τη χρησιμότητά τους.

Γενικά, μια ιδέα μετατρέπεται σε καινοτομία, όταν γίνει αποδεκτή και ενσωματωθεί στη ζωή των ανθρώπων. Μετατρέποντας τη διαδικασία μετατροπής της καινοτομίας σε εμπορικό προϊόν, οι επιχειρήσεις μπορούν να αυξήσουν τα κέρδη τους μέσα από την αύξηση των πωλήσεων ή τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Σήμερα, εξαιτίας του έντονου ανταγωνισμού και των γρήγορων αλλαγών στο περιβάλλον των επιχειρήσεων, επιβάλλεται η παρουσία δημιουργικών στελεχών σε όλα τα τμήματα της επιχείρησης. Τα δημιουργικά στελέχη θα διαμορφώνουν ιδέες, θα εξαλείφουν τα εμπόδια για να επιλύουν πιο εύκολα τα προβλήματα και θα εφαρμόζουν σύγχρονες διαδικασίες στη λήψη αποφάσεων.

Οι μορφές καινοτομίας στις επιχειρήσεις και στους οργανισμούς 🏢

Οι μορφές καινοτομίας στις επιχειρήσεις και στους οργανισμούς είναι:

• η καινοτομία στα προϊόντα
• η καινοτομία στις διαδικασίες και
• η καινοτομία του επιχειρηματικού μοντέλου.

Καινοτομία προϊόντων

Η καινοτομία προϊόντων έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων ή βελτιωμένων προϊόντων.

Παραδείγματα:

Η Apple όταν παρουσίασε το iPod, το iPhone και την Apple TV, δεν είχε κύριους ανταγωνιστές, γιατί οι άλλες εταιρείες είχαν δοκιμάσει ιδέες για τη συγκεκριμένη τεχνολογία, αλλά όχι με επιτυχία. Η Toyota εισήγαγε νέα υβριδικά αυτοκίνητα. Η εταιρεία Tata Group της Ινδίας εισήγαγε ένα αυτοκίνητο, το «Nano», σε πολύ χαμηλή τιμή, για άτομα χαμηλού εισοδήματος κ.λπ.

Καινοτομία στις διαδικασίες

Η καινοτομία στις διαδικασίες έχει σαν αποτέλεσμα να γίνονται τα πράγματα με τον καλύτερο τρόπο και να βελτιώνονται οι διαδικασίες που θα εξασφαλίσουν χαμηλότερο κόστος.

Παράδειγμα — ΙΚΕΑ:

Η σουηδική εταιρεία κατασκευής επίπλων και αξεσουάρ σπιτιού ΙΚΕΑ, γνωστή για τα σύγχρονα σχέδιά της και τις λογικές τιμές, εστιάζει σε κατασκευαστικές διαδικασίες με αποτελεσματική χρήση των φυσικών πόρων, ώστε να χρησιμοποιεί λιγότερη ενέργεια και ρύπους και να μειώνει το κόστος. Το ξύλο που χρησιμοποιεί προέρχεται από προμηθευτές που πληρούν τα δασικά πρότυπα και διαχειρίζονται υπεύθυνα τα δάση. Το μπαμπού που χρησιμοποιεί δεν χρειάζεται καλλιέργεια, δίνει το αποτέλεσμα του σκληρού ξύλου και έχει χαμηλό αντίκτυπο στο περιβάλλον. Στα πλαστικά προϊόντα της χρησιμοποιεί ίνες ξύλου, ώστε να γίνονται πιο ανθεκτικά και λιγότερο δαπανηρά. Βοηθά αγρότες στην Ινδία και το Πακιστάν να παράγουν βαμβάκι, χρησιμοποιώντας λιγότερο νερό και χημικά. Οι σχεδιαστές της και οι υπεύθυνοι της ανάπτυξης των προϊόντων συνδυάζουν ποιότητα, λειτουργικότητα και χαμηλές τιμές. Όλα αυτά οδηγούν στην καινοτομία.

Η Amazon.com συνεχίζει να βελτιώνει την εμπειρία των διαδικτυακών αγορών. Οι υπηρεσίες της Yahoo και της Google βελτιώνονται και αναβαθμίζονται συνεχώς. Η eBay δημιούργησε τη μεγαλύτερη παγκόσμια διαδικτυακή αγορά.

Καινοτομία επιχειρηματικού μοντέλου

Η καινοτομία επιχειρηματικού μοντέλου αφορά στους τρόπους οργάνωσης της επιχείρησης, ώστε να διαθέτει πιο αποτελεσματικά τα προϊόντα της στην αγορά και να έχει κέρδη.

Για παράδειγμα, η Google αυξάνει συνεχώς τα έσοδά της από διαφημίσεις που καθοδηγούνται από την τεχνολογία του διαδικτύου.

Βιώσιμη καινοτομία 🌱

Στις επιχειρήσεις η ηθική και η κοινωνική ευθύνη αποτελούν σημαντικές έννοιες για τη μελλοντική τους πορεία. Συνεπώς, η βιώσιμη καινοτομία αφορά στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών, τα οποία θα έχουν ελάχιστες επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον ή ακόμη καλύτερα θα το βελτιώνουν.

Οι βιώσιμες καινοτομίες εντοπίζονται σε τομείς όπως:

• η χρήση νερού
• η χρήση ενέργειας
• η συσκευασία
• η διαχείριση αποβλήτων
• η ανάπτυξη προϊόντων
• οι πρακτικές μεταφοράς

Πράσινες καινοτομίες

Οι πράσινες καινοτομίες ταιριάζουν με την έννοια της βιωσιμότητας, όπως για παράδειγμα η αντικατάσταση του αεροπορικού ταξιδιού με νέες τεχνολογίες τηλεδιάσκεψης μέσω βίντεο.

Στόχος της εφαρμογής της πράσινης ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις είναι η εξάλειψη των αποβλήτων, η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και η αποτελεσματική χρήση των φυσικών πόρων του πλανήτη μας.

Καινοτομία κοινωνικής επιχειρηματικότητας 🤝

Η καινοτομία κοινωνικής επιχειρηματικότητας επιδιώκει καινοτόμους τρόπους για τη δημιουργία συνθηκών αλλαγής, η οποία ωφελεί την κοινωνία. Με άλλα λόγια μετατρέπονται οι ιδέες σε χρήσιμες εφαρμογές με οικονομική και κοινωνική αξία.

Για παράδειγμα, αποτελεί καινοτομία κοινωνικής επιχειρηματικότητας η χρήση και ο δανεισμός μικρο-πίστωσης, για να συμβάλει στη δημιουργία μικρών επιχειρήσεων και να καταπολεμήσει τη φτώχεια. Στην περίπτωση αυτή, αντιμετωπίζεται άμεσα ένα κοινωνικό πρόβλημα. Είναι επιχειρηματικότητα και καινοτομία για το κοινωνικό καλό.

Ο κοινωνικός επιχειρηματίας A. Youn προσέγγισε το πρόβλημα της παιδικής πείνας με ένα καινοτόμο πρόγραμμα. Αυτό το πρόγραμμα παρέχει μικρά δάνεια σε φτωχές οικογένειες της Κένυας, επιτρέποντάς τους να δουλέψουν τη γη τους με σπόρους, φυτοφάρμακα, εξοπλισμό και εκπαίδευση υψηλής ποιότητας. Ο σκοπός ήταν να βοηθήσει τους αγρότες να βρουν τον δρόμο τους, για να ξεφύγουν από τη φτώχεια, ανακαλύπτοντας τρόπους για αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών τους και αποφυγή των καταστροφικών συνεπειών της πείνας.

Οι καινοτόμοι οργανισμοί, όπως η Google, η eBay, η Apple Computer κ.λπ., έχουν την ικανότητα να αναπτύσσουν γρήγορα καινοτομίες και αυτό τους βοηθά να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.