11.2 Έννοια της Δημιουργικότητας 💡
Δημιουργικότητα είναι η ικανότητα του μυαλού να ξεπερνά τα εμπόδια σκέψης και να δημιουργεί νέες, πρωτότυπες ιδέες και λύσεις. Είναι η ικανότητά μας να σκεφτόμαστε έξω από τα συνηθισμένα πλαίσια και να ανακαλύπτουμε διαφορετικές και ταυτόχρονα περισσότερο αποτελεσματικές λύσεις. Η πρόοδος και η βελτίωση του μυαλού έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργικότητα.
Η δημιουργικότητα αποτελεί τόσο δεξιότητα όσο και έμφυτη ικανότητα. Τα δύο αυτά στοιχεία μπορούν να αναπτυχθούν και να καλλιεργηθούν μέσω της εκπαίδευσης και της εξάσκησης.
Η δημιουργικότητα δεν είναι απλώς ένα έμφυτο χάρισμα που είτε το έχει κανείς είτε όχι. Είναι και δεξιότητα, δηλαδή κάτι που καλλιεργείται με εκπαίδευση και εξάσκηση — άρα μπορεί να βελτιωθεί με τον χρόνο.
Εμπόδια σκέψης για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας
Ορισμένοι παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά και εμποδίζουν την ανάπτυξη της δημιουργικότητας. Τέτοια εμπόδια σκέψης μπορεί να θεωρηθούν:
- ο φόβος απέναντι στην κριτική
- ο φόβος αποτυχίας
- η ρουτίνα
- η έλλειψη αυτοπεποίθησης
- η συνήθεια να σκεφτόμαστε με έναν μόνο τρόπο
- η ανικανότητα να καθορίσουμε κάποιο πρόβλημα
- η τυφλή εμπιστοσύνη σε άτομα που «τα γνωρίζουν όλα»
- τα στερεότυπα
Η ρουτίνα και η συνήθεια να σκεφτόμαστε με έναν μόνο τρόπο δεν είναι απλώς «βολικές» συνήθειες· λειτουργούν ενεργά ως εμπόδια στη δημιουργικότητα, γιατί κλειδώνουν το μυαλό σε ένα μοναδικό μονοπάτι σκέψης και το αποτρέπουν από την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων.
Στερεότυπα
Στερεότυπα είναι δεδομένες και βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις, εικόνες, πιστεύω, ιδέες και παραδοχές που έχουμε στο μυαλό μας και φυλακίζουν τη σκέψη μας. Τα στερεότυπα αποτελούν «έτοιμες λύσεις», περιορίζουν την ποιότητα στη σκέψη και τη δημιουργικότητα, αφού δεν επιτρέπουν στο μυαλό να αναζητεί διαφορετικές πρωτότυπες λύσεις ή σκέψεις.
Για παράδειγμα, στερεότυπες αντιλήψεις για πολλούς ανθρώπους υπάρχουν για τον ρόλο των δύο φύλων, για γυναικεία και ανδρικά επαγγέλματα, για την παραδοχή ότι η διανοητική ευφυΐα είναι ο κύριος παράγοντας επιτυχίας κ.λπ.
Η δημιουργικότητα στην καθημερινή ζωή
Η δημιουργικότητα είναι ένα από τα σημαντικότερα προσωπικά περιουσιακά στοιχεία που διαθέτουμε, παρά το γεγονός ότι πολύ συχνά δεν αναγνωρίζεται. Στην πραγματικότητα ασκούμε τη δημιουργικότητά μας καθημερινά με πολλούς τρόπους.
Για παράδειγμα, όταν επιλύουμε προβλήματα στο σπίτι, όταν κατασκευάζουμε κάτι για τα παιδιά μας, όταν βρίσκουμε τρόπους να πακετάρουμε πολλά πράγματα μέσα σε μια μικρή βαλίτσα, όταν χρειάζεται να λύσουμε προβλήματα στον εργασιακό μας χώρο.
Πολύς κόσμος πιστεύει ότι δεν είναι «δημιουργικός», ενώ στην πραγματικότητα χρησιμοποιεί δημιουργική σκέψη κάθε μέρα — π.χ. όταν βρίσκει έναν πιο έξυπνο τρόπο να τακτοποιήσει τις αποσκευές του σε μια βαλίτσα ή να λύσει ένα απρόοπτο πρόβλημα στη δουλειά του.