10.1 Εισαγωγικές έννοιες - Διοίκηση των Επιχειρήσεων 🏛️
Από τότε που οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να σχηματίζουν ομάδες για να πετύχουν στόχους, εμφανίστηκε επιτακτική η ανάγκη της διοίκησης, ώστε να εξασφαλιστεί ο συντονισμός των ατομικών προσπαθειών.
Στην αρχαία Ελλάδα, στην Αθηναϊκή Δημοκρατία τα συμβούλια, τα λαϊκά δικαστήρια και το συμβούλιο των στρατηγών υποδηλώνουν την ύπαρξη και την αποτελεσματική εφαρμογή της διοικητικής λειτουργίας.
Ο Σωκράτης αναφέρει τη Διοίκηση ως μια ξεχωριστή επιδεξιότητα, η οποία διαφέρει από την τεχνική γνώση και εμπειρία. Δηλαδή, ήδη από την αρχαιότητα είχε γίνει αντιληπτό ότι το να διοικείς αποτελεσματικά είναι κάτι διαφορετικό από το να κατέχεις απλώς μια τεχνική ή εξειδικευμένη γνώση.
Ο επιστημονικός κλάδος της Διοίκησης των Επιχειρήσεων
Επειδή στον σύγχρονο κόσμο οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί κυριαρχούν στην οικονομική και κοινωνική ζωή, η οργάνωση και η διοίκησή τους αποτέλεσε αντικείμενο συστηματικής μελέτης και έρευνας. Έτσι, δημιουργήθηκε ο ευρύς επιστημονικός κλάδος της Διοίκησης των Επιχειρήσεων, που ερευνά, ασχολείται και εξηγεί τα φαινόμενα που συνδέονται με την επιχείρηση (ή τον οργανισμό), με τις επιμέρους λειτουργίες της, τα μέρη της, καθώς και με τις σχέσεις της με το περιβάλλον.
Η Διοίκηση των Επιχειρήσεων δεν μελετά μόνο την ίδια την επιχείρηση ως μονάδα, αλλά και τις επιμέρους λειτουργίες της, τα μέρη της, καθώς και τις σχέσεις της με το περιβάλλον της. Είναι σημαντικό να μη συγχέεται με έναν μόνο κλάδο (π.χ. μόνο με το μάνατζμεντ), αφού πρόκειται για έναν ευρύτερο επιστημονικό χώρο που περιλαμβάνει πολλά επιμέρους πεδία.
Τα επιμέρους επιστημονικά πεδία
Τα επιμέρους επιστημονικά πεδία της Διοίκησης των Επιχειρήσεων είναι:
- η Οργάνωση και Διοίκηση (μάνατζμεντ)
- το Marketing και η Διοίκηση Πωλήσεων
- η Διοίκηση Παραγωγής
- η Χρηματοοικονομική Διοίκηση και η Λογιστική
- η Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού (ή Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων)
- η Διαχείριση Πληροφοριών
Σχέση με άλλες επιστήμες
Η Διοίκηση των Επιχειρήσεων, επειδή μελετά πολυδιάστατα φαινόμενα, έχει σχέση με αρκετές άλλες επιστήμες, όπως την ψυχολογία, την κοινωνιολογία, την οικονομική επιστήμη, τα μαθηματικά κ.λπ.
Η ανάγκη σύνδεσης της Διοίκησης των Επιχειρήσεων με επιστήμες όπως η ψυχολογία και η κοινωνιολογία δεν είναι τυχαία: η επιχείρηση αποτελείται από ανθρώπους που συνεργάζονται, παίρνουν αποφάσεις και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, γι' αυτό η κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι εξίσου σημαντική με την κατανόηση των οικονομικών ή μαθηματικών μεγεθών μιας επιχείρησης.