4.4 Επιχειρησιακή Βιωσιμότητα και Αειφορία 🌍

Αειφόρος (ή βιώσιμη) ανάπτυξη είναι η διαδικασία με την οποία επιτυγχάνεται ανάπτυξη, χωρίς τη μόλυνση του περιβάλλοντος, την κατασπατάληση πλουτοπαραγωγικών πόρων, την καταστροφή της πανίδας και της χλωρίδας και την υποβάθμιση της ανθρώπινης ζωής. Η αειφόρος ανάπτυξη λαμβάνει υπόψη εκτός από την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητά του.

Τι σημαίνει βιωσιμότητα 🌱

Βιωσιμότητα σημαίνει ότι οι φυσικοί πόροι υφίστανται εκμετάλλευση με ρυθμό μικρότερο από αυτόν που ανανεώνονται, ώστε να υποστηρίζεται η ανθρώπινη ζωή.

Ο άνθρωπος πάντα χρησιμοποιούσε τους φυσικούς πόρους της γης, για να ικανοποιήσει τις βασικές του ανάγκες. Η βιομηχανική και τεχνολογική επανάσταση των δύο τελευταίων αιώνων είχαν ως αποτέλεσμα την εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου με ανεξέλεγκτο τρόπο. Όταν έγιναν αισθητές οι σοβαρές επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας στο περιβάλλον, άρχισε η αναζήτηση —αρχικά από κάποιους ευαισθητοποιημένους επιστήμονες— ενός μοντέλου που θα εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα του φυσικού συστήματος, χωρίς να ανακόπτεται η αναπτυξιακή πορεία της ανθρώπινης κοινωνίας.

Το μοντέλο αυτό χαρακτηρίστηκε ως βιώσιμη ή αειφόρος ανάπτυξη και από τότε μέχρι σήμερα πολλά έχουν γραφτεί για το θέμα, αλλά πολύ λιγότερα έχουν γίνει για την έμπρακτη εφαρμογή της εξαιτίας πολιτικών και οικονομικών λόγων. Με την πάροδο των χρόνων έχει ωριμάσει στη συνείδηση ατόμων και κρατών η ανάγκη για έναν βιώσιμο και αειφόρο τρόπο ζωής, παραγωγής και κατανάλωσης. Το βραχυπρόθεσμο κόστος, αν υπάρχει στην πραγματικότητα, αυτής της προσέγγισης μπορεί να αποβεί μακροπρόθεσμα σε πολλαπλασιαστικό όφελος για την ανθρωπότητα και το περιβάλλον.

Η υιοθέτηση από τις επιχειρήσεις 🏭

Από το 1997 μέχρι σήμερα, οι επιχειρήσεις ενημερώνονται για τη συστηματική υιοθέτηση διεθνών προτύπων για την ποιότητα, το περιβάλλον, την ασφάλεια, που αποτελούν πολιτικές απαραίτητες για να γίνουν κοινωνικά υπεύθυνες. Λαμβάνουν τόσες πολλές και χρήσιμες πληροφορίες και μαθαίνουν πολλά για την πραγματική αξία της βιώσιμης ανάπτυξης, που πραγματικά αποτελεί μια επένδυση για κάθε επιχείρηση.

Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης 📊

Διάφοροι διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ, ο ΟΟΣΑ, η Eurostat εργάζονται στην κατεύθυνση ανάπτυξης δεικτών για την εφαρμογή της αειφόρου ανάπτυξης. Η καινοτομία τους έγκειται στο γεγονός ότι παράλληλα με τους κλασικούς οικονομικούς δείκτες που συσχετίζονται με το ΑΕΠ, τις επενδύσεις, τον πληθωρισμό κ.λπ., αναπτύσσουν και χρησιμοποιούν Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Οι Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί δείκτες που αφορούν στην ανεργία, στη φτώχεια, στην ατμοσφαιρική ρύπανση, στην παραγωγή αποβλήτων και μετρούν τη συνολική απόδοση της πολιτικής κάθε χώρας στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Αυτοί είναι:

• ο παγκόσμιος δείκτης βιώσιμης ανταγωνιστικότητας
• ο δείκτης πράσινης οικονομίας
• ο δείκτης αποτελεσματικότητας στην εφαρμογή πολιτικών
• ο δείκτης εισοδηματικής ανισότητας
• ο παγκόσμιος δείκτης καινοτομίας
• ο δείκτης αντίληψης για τη διαφθορά
• ο δείκτης για τον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού
• ο δείκτης κοινωνικής δικαιοσύνης κ.λπ.

Οι διεθνείς οργανισμοί, καθώς και η ΕΕ έχουν αναπτύξει τα δικά τους προγράμματα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, με περισσότερη ή λιγότερη επιτυχία, καθώς όλη η ανθρωπότητα βρίσκεται ακόμα σε αναζήτηση του ορθού τρόπου υλοποίησής τους, ο οποίος διαφοροποιείται από περιοχή σε περιοχή και από κράτος σε κράτος, ανάλογα με τα γεωφυσικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του καθενός και το επίπεδο ανάπτυξής του.

Η περίπτωση της Κύπρου 🇨🇾

Στην Κύπρο μέχρι το 2016 με βάση παγκόσμιες και ευρωπαϊκές έρευνες οι σημαντικοί αυτοί δείκτες βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Όμως οι προσπάθειες της χώρας μας συνεχίζονται με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη ώστε να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες και να εφαρμοστούν οι μεταρρυθμίσεις που έχουν εξαγγελθεί και αφορούν αυτούς τους δείκτες.