4.1 Εισαγωγή ⚖️
Τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει πληθώρα σκανδάλων, διαφθοράς, διαπλοκής και ανήθικων συμπεριφορών στον χώρο των επιχειρήσεων. Πέραν όλων αυτών που παραβιάζουν τους νόμους και τα ελάχιστα πρότυπα της ατομικής και κοινωνικής ηθικής, νόμιμες λειτουργίες και συμπεριφορές αρκετών επιχειρήσεων έχουν ως συνέπεια:
- την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος
- την κερδοσκοπία
- τη δημιουργία οικονομικών κρίσεων
- τη φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή
- την κατασπατάληση πόρων των επόμενων γενεών
- την εκμετάλλευση των εργαζομένων, ιδιαίτερα στις φτωχές χώρες, όπου γνωστές πολυεθνικές παράγουν με εργαζόμενους παιδιά και ημερομίσθια ενός ή δύο δολαρίων
Αρκετές από τις παραπάνω συνέπειες δεν προκαλούνται από παράνομες πράξεις, αλλά από νόμιμες λειτουργίες επιχειρήσεων. Η επιχειρησιακή ηθική δεν εξετάζει μόνο αν κάτι επιτρέπεται από τον νόμο, αλλά και αν είναι ορθό απέναντι στην κοινωνία και το περιβάλλον.
Στην Ελλάδα, η διαφθορά, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η φοροδιαφυγή, η δασμοδιαφυγή , η εισφοροδιαφυγή και ο χρηματισμός πολιτικών και κρατικών λειτουργών είναι εκτεταμένα φαινόμενα, με βάση την έρευνα διεθνών οργανισμών (π.χ. ΟΗΕ, Διεθνής Διαφάνεια).
Οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ και η Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International) καταγράφουν συστηματικά την έκταση της διαφθοράς σε κάθε χώρα, δείχνοντας ότι το ζήτημα δεν είναι μεμονωμένο αλλά ευρύτερο κοινωνικό πρόβλημα που απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα.
Οι αντιδράσεις ομάδων πολιτών σε αυτά τα φαινόμενα, αλλά και επιχειρήσεων με σεβασμό στους νόμους και την ευρύτερη ηθική, είχαν ως αποτέλεσμα να τεθούν προς συζήτηση τα ζητήματα της επιχειρησιακής ηθικής (business ethics) και της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης (corporate social responsibility). Τα διοικητικά στελέχη και οι επιχειρηματίες οφείλουν να κατανοούν τις έννοιες και τις αρχές που συνδέονται με αυτά τα τόσο σημαντικά ζητήματα και να συμπεριφέρονται ανάλογα.