3.1 Έννοια και Στάδια της Επιχειρηματικής Ευκαιρίας 💡
Στο πλαίσιο της αγοράς, αγοραστές και πωλητές επικοινωνούν μεταξύ τους και συνάπτουν αγοραπωλησίες. Οι αγοραστές αναζητούν προϊόντα ή υπηρεσίες που θα ικανοποιήσουν τις ανάγκες ή τις επιθυμίες τους και οι πωλητές προσφέρουν προϊόντα ή υπηρεσίες που καλύπτουν αυτές τις ανάγκες. Όταν δεν υπάρχει προϊόν ή υπηρεσία που να ικανοποιεί μια ανάγκη των αγοραστών, τότε υπάρχει ένα κενό στην αγορά και, κατά συνέπεια, υπάρχει μια πιθανή επιχειρηματική ευκαιρία.
Η επιχειρηματική ευκαιρία εντοπίζει και προσφέρει προϊόντα ή υπηρεσίες που καλύπτουν ανάγκες και εξασφαλίζει, οργανώνει και διαχειρίζεται τους αναγκαίους πόρους, όπως μηχανήματα, κτήρια, πρώτες ύλες, ανθρώπινο δυναμικό και κεφάλαια, με στόχο την ανταμοιβή.
Ένας μεγαλοεπιχειρηματίας αρτοποιός είπε κάποτε: «Η κόρη μου κάθε πρωί έτρωγε μόνο την ψίχα από το ψωμί και αφαιρούσε το γύρω γύρω. Η ευκαιρία ήταν μπροστά μου κάθε μέρα επί χρόνια. Έπρεπε μόνο να την αναγνωρίσω». Έτσι δημιουργήθηκαν προϊόντα ψωμιού χωρίς κόρα, αφού κάποιος τελικά «είδε» αυτό που όλοι είχαν μπροστά τους.
Ευκαιρία και απειλή για την επιχείρηση
Ευκαιρία για την επιχείρηση είναι η ικανότητά της να μπορεί να εκμεταλλευτεί τις νέες, πιθανές αγορές που παρουσιάζονται, τις αδυναμίες των ανταγωνιστών, τις σύγχρονες τεχνολογίες, την ανάπτυξη της υπάρχουσας αγοράς και τη φήμη που έχει αποκτήσει.
Απειλή για την επιχείρηση είναι οι νέοι ανταγωνιστές, η έλλειψη κεφαλαίων και σύγχρονης τεχνολογίας, τα υποκατάστατα προϊόντα, η αλλαγή των καταναλωτικών προτιμήσεων, η αδύναμη διοίκηση και ο αποτυχημένος προγραμματισμός.
Μην τα μπερδεύεις: η ευκαιρία είναι κάτι θετικό που η επιχείρηση μπορεί να εκμεταλλευτεί για να αναπτυχθεί (π.χ. μια νέα τεχνολογία), ενώ η απειλή είναι κάτι αρνητικό που μπορεί να τη βλάψει (π.χ. ένας νέος ανταγωνιστής). Η ίδια εξέλιξη μπορεί μάλιστα να είναι ευκαιρία για μια επιχείρηση και απειλή για μια άλλη.
Επιχειρηματική ιδέα
Επιχειρηματική ιδέα είναι η δυνατότητα της επιχείρησης να ικανοποιήσει μια ανάγκη ή μια επιθυμία των καταναλωτών στο πλαίσιο της αγοράς.
Η επιχειρηματική ιδέα είναι συνδεδεμένη με τον επιχειρηματία και θα πρέπει να είναι συγκεκριμένη και υλοποιήσιμη. Η διαμόρφωση μιας επιχειρηματικής ιδέας μπορεί να οδηγήσει στην αναγνώριση της επιχειρηματικής ευκαιρίας.
Προϋποθέσεις για μια επιχειρηματική ευκαιρία
Η επιχειρηματική ευκαιρία προϋποθέτει:
| Προϋπόθεση | Τι σημαίνει |
|---|---|
| Ικανοποίηση των αναγκών της αγοράς | Το προϊόν ή η υπηρεσία πρέπει να καλύπτει μια πραγματική ανάγκη των καταναλωτών |
| Συνδυασμό ανεκμετάλλευτων πόρων | Αξιοποίηση πόρων που κανείς άλλος δεν έχει ακόμη χρησιμοποιήσει |
| Δημιουργικότητα, εμπειρία και γνώσεις | Ο επιχειρηματίας χρειάζεται φαντασία, εξειδίκευση και τεχνογνωσία για να αξιοποιήσει την ευκαιρία |
Η προσπάθεια βελτίωσης του περιβάλλοντος και η γνώση της αγοράς, η αλλαγή του τρόπου ζωής, οι νέες συνθήκες εργασίας, δημιούργησαν επιχειρηματικές ευκαιρίες για νέα επαγγέλματα και νέες οικονομικές και καινοτόμες δραστηριότητες.
Στάδια της επιχειρηματικής ευκαιρίας 🔢
Η επιχειρηματική ευκαιρία περνά από τέσσερα στάδια:
- 1ο Στάδιο: Αναγνώριση της ευκαιρίας
- 2ο Στάδιο: Δημιουργία της ευκαιρίας
- 3ο Στάδιο: Ανάπτυξη της ευκαιρίας
- 4ο Στάδιο: Αξιολόγηση της ευκαιρίας
Α. Το στάδιο της αναγνώρισης της ευκαιρίας
Η επιχειρηματική ευκαιρία μπορεί να ξεκινήσει από:
- τον ίδιο τον επιχειρηματία, ο οποίος έχει τη γνώμη ότι οι καταναλωτές έχουν μια ανάγκη ή μια επιθυμία και ότι αυτή θα ικανοποιηθεί με τη δημιουργία ενός νέου προϊόντος ή μιας νέας υπηρεσίας
- την προσπάθεια να βελτιωθεί ένα προϊόν ή μια υπηρεσία που ήδη υπάρχει στην αγορά
- την έρευνα της αγοράς για τις ανάγκες, την εξυπηρέτηση και τις συνήθειες των καταναλωτών
- την ύπαρξη ανεκμετάλλευτων πόρων
Παραδείγματα επιχειρηματικών ευκαιριών
- Η δημιουργία προϊόντων τα οποία παρασκευάζονται από ορισμένους αγροτικούς συνεταιρισμούς με αγνά υλικά και με παραδοσιακό τρόπο, όπως μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού, παραγωγή κρασιού από ποικιλίες της περιοχής, εμφιάλωση κρασιού κ.λπ.
- Η επιθυμία μεγάλης μερίδας του καταναλωτικού κοινού για προϊόντα χωρίς φυτοφάρμακα και χημικά λιπάσματα αποτέλεσε την επιχειρηματική ευκαιρία κάποιων επιχειρηματιών να αναπτύξουν τα βιολογικά προϊόντα με οργανικά λιπάσματα, τα οποία γίνονται στις μέρες μας ευρέως γνωστά και αποδεκτά, όπως βιολογική ζάχαρη, αλάτι, ξηροί καρποί και πολλά άλλα.
- Η σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων του πλανήτη μας δημιούργησε την επιχειρηματική ευκαιρία για ανάπτυξη διαφόρων συστημάτων άρδευσης, όπως είναι οι λεπτοί πλαστικοί σωλήνες (οι σταγόνες) που βοηθούν την ελεγχόμενη άρδευση των καλλιεργειών.
- Η ανακάλυψη σε ερευνητικά εργαστήρια ότι ορισμένα υδρόβια φυτά, όπως ο ηλίανθος, ο βίκος κ.λπ., έχουν την ικανότητα να απορροφούν ποσότητες μετάλλων, αποτελεί για κάποιες επιχειρήσεις επιχειρηματική ευκαιρία, για να δημιουργήσουν μονάδες καθαρισμού των υγρών αποβλήτων με τη χρήση αυτών των υδρόβιων φυτών.
Β. Το στάδιο της δημιουργίας της ευκαιρίας
Οι επιχειρηματικές ευκαιρίες γεννιούνται και δημιουργούνται μέσα από τις επικρατούσες συνθήκες του ανταγωνιστικού επιχειρησιακού περιβάλλοντος.
Οι παράγοντες που συντελούν στη δημιουργία της επιχειρηματικής ευκαιρίας από τον επιχειρηματία είναι:
- να βρίσκεται σε εγρήγορση όσον αφορά στις αλλαγές και τις εξελίξεις στο επιχειρησιακό περιβάλλον και να μπορεί να αντιμετωπίζει τους κινδύνους
- να είναι έτοιμος να βλέπει την ευκαιρία όταν οι άλλοι δεν την βλέπουν
- να κατέχει επιπρόσθετες γνώσεις και πληροφορίες όταν οι άλλοι, τη συγκεκριμένη στιγμή, δεν κατέχουν αυτές τις συγκεκριμένες γνώσεις και πληροφορίες, και να είναι δημιουργικός μετά από προσεκτική έρευνα
- να μπορεί να αντιμετωπίζει τους επιχειρηματικούς κινδύνους
Οι επιπρόσθετες γνώσεις και πληροφορίες μπορεί να αναζητηθούν από τη Στατιστική Υπηρεσία σε θέματα σύνθεσης του πληθυσμού, από τις κρατικές υπηρεσίες και τους οργανισμούς, από τους τηλεφωνικούς καταλόγους, από συνομιλίες με πελάτες, από τις ανταγωνιστικές επιχειρήσεις κ.λπ.
Γ. Το στάδιο της ανάπτυξης της ευκαιρίας
Ο επιχειρηματίας πρέπει να αξιολογήσει τα ανταγωνιστικά προϊόντα της αγοράς, αν υπάρχουν, να μελετήσει τους καταναλωτές στους οποίους απευθύνεται και τις ανάγκες της αγοράς, και να αναπτύξει και να παρουσιάσει στην αγορά το νέο προϊόν ή τη νέα υπηρεσία.
Δ. Το στάδιο της αξιολόγησης της ευκαιρίας
Ο επιχειρηματίας πρέπει να αξιολογήσει τους πιθανούς κινδύνους που περικλείει αυτή η ευκαιρία και να αξιολογήσει τα αναμενόμενα κέρδη και το κόστος των χρησιμοποιούμενων κεφαλαίων.
Αν ο επιχειρηματίας αισθάνεται ικανοποιημένος από τις πληροφορίες που συγκέντρωσε και τις αξιολόγησε θετικά, και τα αναμενόμενα κέρδη υπολογίστηκαν πολύ περισσότερα από το κόστος των χρησιμοποιούμενων κεφαλαίων, τότε η επιχειρηματική ευκαιρία μετασχηματίζεται σε επιτυχημένο προϊόν ή υπηρεσία και επιτυχημένη επιχειρηματικότητα.
Μια συχνή παρανόηση είναι ότι ο επιχειρηματίας αξιολογεί την ευκαιρία πριν ακόμα την αναγνωρίσει ή τη δημιουργήσει. Στην πραγματικότητα, η αξιολόγηση των κινδύνων και των αναμενόμενων κερδών έρχεται ως το τελευταίο από τα τέσσερα στάδια, αφού η ευκαιρία έχει ήδη αναγνωριστεί, δημιουργηθεί και αναπτυχθεί.