2.3 Η Επιχείρηση ως Κοινωνική Οργάνωση 🤝
Όταν σκεφτόμαστε μια επιχείρηση, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό είναι συνήθως τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες της. Όμως η επιχείρηση δεν είναι μόνο μηχανές, κτίρια και προϊόντα· είναι πάνω απ' όλα άνθρωποι. Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά της είναι ακριβώς αυτό: αποτελείται από ανθρώπους που συνεργάζονται μεταξύ τους. Γι' αυτό η επιχείρηση δεν είναι μόνο μια οικονομική μονάδα, αλλά αποτελεί και μια κοινωνική πραγματικότητα.
Γιατί η επιχείρηση είναι κοινωνική πραγματικότητα
Η επιχείρηση θεωρείται κοινωνική πραγματικότητα για τους εξής λόγους:
- Εκφράζει συλλογική δράση. Δεν ενεργεί ο καθένας μόνος του· η επιχείρηση λειτουργεί ως ένα οργανωμένο και συντονισμένο σύνολο ανθρώπων που δουλεύουν μαζί για κοινό σκοπό.
- Αναπτύσσονται κοινωνικές σχέσεις. Μέσα στο περιβάλλον της, οι εργαζόμενοι δημιουργούν σχέσεις συνεργασίας, φιλίας, ακόμη και ανταγωνισμού μεταξύ τους.
- Αποτελεί χώρο σύγκρουσης συμφερόντων. Διαφορετικές ομάδες μέσα στην επιχείρηση, όπως οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες, έχουν συχνά διαφορετικά συμφέροντα (π.χ. οι εργαζόμενοι επιδιώκουν υψηλότερους μισθούς, ενώ η επιχείρηση θέλει να ελέγχει το κόστος της).
- Υπάρχουν σχέσεις εξουσίας. Μέσα στην επιχείρηση υπάρχουν προϊστάμενοι και υφιστάμενοι, καθώς και νόμιμα δικαιώματα και υποχρεώσεις που ισχύουν για όλους.
- Λειτουργεί με κανόνες. Η συμπεριφορά των ανθρώπων μέσα στην επιχείρηση ρυθμίζεται από τυπικούς και άτυπους κανόνες, τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο.
- Προσφέρει περισσότερα από αγαθά και υπηρεσίες. Η επιχείρηση δίνει απασχόληση και ικανοποιεί κοινωνικές ανάγκες των ανθρώπων της, γι' αυτό πρέπει να αισθάνεται και κοινωνική ευθύνη απέναντι στο περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί.
Μια επιχείρηση μοιάζει με μικρογραφία της κοινωνίας: έχει τους δικούς της κανόνες, τις δικές της ομάδες συμφερόντων και τις δικές της σχέσεις εξουσίας — ακριβώς όπως συμβαίνει σε ολόκληρη την κοινωνία.
Μην ξεχνάς: η επιχείρηση δεν αξιολογείται μόνο με βάση το κέρδος της. Επειδή αποτελείται από ανθρώπους και επηρεάζει την κοινωνία γύρω της, έχει και κοινωνικό ρόλο, ο οποίος είναι εξίσου σημαντικός με τον οικονομικό.