2.1 Οικονομικοί Οργανισμοί και Επιχειρήσεις 🏢
Οικονομικός οργανισμός είναι ο οργανισμός στο πλαίσιο του οποίου συνδυάζονται οι συντελεστές της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο, επιχειρηματικότητα) με σκοπό την παραγωγή και διάθεση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών, για την ικανοποίηση των αναγκών του ανθρώπου. Για παράδειγμα, το εργοστάσιο, η τράπεζα, το εμπορικό κατάστημα, το ξενοδοχείο, το λογιστικό γραφείο, το σχολείο, το κρατικό νοσοκομείο, το ταχυδρομείο, ο δήμος, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου κ.λπ., αποτελούν οικονομικούς οργανισμούς.
Ένα σχολείο, ένας δήμος ή ένα κρατικό νοσοκομείο είναι εξίσου οικονομικός οργανισμός όσο και ένα εργοστάσιο ή μια τράπεζα — αρκεί να συνδυάζει συντελεστές παραγωγής για να παράγει αγαθά ή υπηρεσίες που καλύπτουν ανθρώπινες ανάγκες. Δεν χρειάζεται να αποβλέπει στο κέρδος για να θεωρείται οικονομικός οργανισμός.
Τα δύο κοινά χαρακτηριστικά 🔑
Οι οικονομικοί οργανισμοί έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά:
- Προσφέρουν αγαθά και υπηρεσίες που καλύπτουν τις ανθρώπινες ανάγκες.
- Εφαρμόζουν κατά τον συνδυασμό των συντελεστών της παραγωγής την οικονομική αρχή, δηλαδή επιδιώκουν την επίτευξη του μέγιστου δυνατού αποτελέσματος (παραγωγή, κέρδος), με την ελάχιστη δυνατή θυσία (κεφάλαιο, κόστος).
Προσοχή στη διατύπωση: το «μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα» μπορεί να είναι είτε παραγωγή είτε κέρδος. Ένα κρατικό νοσοκομείο εφαρμόζει την οικονομική αρχή προσπαθώντας να πετύχει το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα (π.χ. εξυπηρέτηση ασθενών) με την ελάχιστη δυνατή θυσία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι επιδιώκει κέρδος.
Οικονομικοί Οργανισμοί και Επιχειρήσεις 🔵🟢
Το παρακάτω σχήμα δείχνει τη σχέση ανάμεσα στους οικονομικούς οργανισμούς και τις επιχειρήσεις: ένας μεγάλος κύκλος περιλαμβάνει το σύνολο των Οικονομικών Οργανισμών, ενώ μέσα σε αυτόν βρίσκεται ένας μικρότερος κύκλος που αντιπροσωπεύει τις Επιχειρήσεις, δηλαδή τους οικονομικούς οργανισμούς που επιδιώκουν το κέρδος. Οι επιχειρήσεις, δηλαδή, δεν είναι κάτι διαφορετικό από τους οικονομικούς οργανισμούς, αλλά αποτελούν μέρος τους.
| Σύνολο | Τι περιλαμβάνει |
|---|---|
| Οικονομικοί Οργανισμοί | Όλοι οι οργανισμοί που συνδυάζουν συντελεστές παραγωγής για να παράγουν αγαθά ή υπηρεσίες |
| Επιχειρήσεις | Το υποσύνολο των οικονομικών οργανισμών που επιδιώκουν το κέρδος |
Μερικοί οργανισμοί δραστηριοποιούνται με στόχο την εξυπηρέτηση του κοινού και ονομάζονται κοινωφελείς οργανισμοί (κρατικό νοσοκομείο, εκπαιδευτικά ιδρύματα), ενώ κάποιοι άλλοι δραστηριοποιούνται με στόχο το κέρδος και ονομάζονται επιχειρήσεις. Η επιχείρηση είναι ένα υποσύνολο του συνόλου των οικονομικών οργανισμών.
Ένα κρατικό νοσοκομείο και μια ιδιωτική κλινική μπορεί να προσφέρουν παρόμοιες υπηρεσίες υγείας, όμως μόνο η δεύτερη είναι επιχείρηση, γιατί μόνο αυτή επιδιώκει κέρδος κατά επαναλαμβανόμενο τρόπο. Ο σκοπός, όχι το είδος της δραστηριότητας, καθορίζει αν ένας οικονομικός οργανισμός είναι επιχείρηση.