1.1 Έννοια της Οργάνωσης 🧩

Η λέξη οργάνωση προέρχεται από το ρήμα «οργανώνω», που σημαίνει καθορίζω και βάζω σε τάξη διάφορα μέρη (πρόσωπα και πράγματα), ώστε όλα μαζί να συμβάλλουν στην επίτευξη κάποιου επιθυμητού αποτελέσματος. Αποτέλεσμα της οργάνωσης είναι ο «οργανισμός», ο οποίος καλείται να φέρει εις πέρας κάποια αποστολή. Παραδείγματα τέτοιων οργανισμών είναι οι επιχειρήσεις, οι δημόσιοι οργανισμοί, τα αθλητικά σωματεία, τα κόμματα, οι συνδικαλιστικοί σύλλογοι, τα σχολεία, η εκκλησία κ.λπ.

Πολλές φορές στη ζωή μας έχουμε ακούσει ή χρησιμοποιήσει εκφράσεις όπως για παράδειγμα, «αυτό το σχολείο έχει καλή οργάνωση», «η εκδρομή πρέπει να οργανωθεί σωστά», «η εξυπηρέτηση σε αυτό το ξενοδοχείο δεν είναι καλή γιατί δεν υπάρχει οργάνωση», «η επόμενη εκδήλωση πρέπει να οργανωθεί πολύ καλύτερα» κ.λπ.

Οι άνθρωποι αναπτύσσουν δραστηριότητες, ακολουθούν συγκεκριμένες διαδικασίες και διαδοχικές ενέργειες και σχηματίζουν ενώσεις (οργανισμούς), προκειμένου να ικανοποιήσουν ατομικές και συλλογικές ανάγκες. Για παράδειγμα, ένα διευθυντικό στέλεχος σε μια επιχείρηση έχει διάφορα καθήκοντα, μεταξύ των οποίων και το καθήκον να οργανώνει και να συντονίζει τις διαδικασίες και τις λειτουργίες με τις οποίες η επιχείρηση θα πετύχει τους σκοπούς που έχει θέσει, σύμφωνα με τον προγραμματισμό και τα σχέδιά της. Επίσης, η εγγραφή ενός μαθητή στο σχολείο γίνεται με συγκεκριμένες διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσει τόσο ο μαθητής όσο και το σχολείο, σύμφωνα με τους κανονισμούς λειτουργίας των σχολείων.

Ο ορισμός της Οργάνωσης 📖

Επομένως, ως Οργάνωση θα μπορούσε να οριστεί μια διακριτή κοινωνική οντότητα (ένωση ή σύνολο ανθρώπων), η οποία μέσω της διαίρεσης της εργασίας, δομών, συστημάτων και σχεδίων επιδιώκει την επίτευξη σκοπών σε χρονική διάρκεια.

Συγκεκριμένα, τα στοιχεία του ορισμού σημαίνουν τα εξής:

• διακριτή κοινωνική οντότητα: κάθε ύπαρξη που ξεχωρίζει στην κοινωνία και στο περιβάλλον που δραστηριοποιείται
• συστήματα, σχέδια: διαδοχικές ενέργειες, πορείες και τρόποι που ακολουθούν τα άτομα της οργάνωσης
• δομή: αρμονική συναρμολόγηση των μερών ενός συνόλου
• σκοποί: κοινωνικοί, οικονομικοί, πολιτικοί σκοποί που έχουν θέσει τα άτομα κ.λπ.

Τα βασικά στοιχεία της Οργάνωσης 🔑

Τα βασικά στοιχεία που συνιστούν την οργάνωση είναι:

1. Άνθρωποι

Η οργάνωση είναι ολότητα, αποτελείται από ανθρώπους οι οποίοι αλληλεπιδρούν (αναπτύσσουν σχέσεις) μεταξύ τους, παίζουν ρόλους, αναπτύσσουν δραστηριότητες, που οδηγούν στην πραγματοποίηση των βασικών λειτουργιών και σκοπών της οργάνωσης.

2. Στόχοι

Η οργάνωση έχει αποστολή και στόχους. Δημιουργείται και διατηρείται για την υλοποίηση συγκεκριμένης αποστολής και στόχων που συνδέονται με την ικανοποίηση των αναγκών των ατόμων ή των ομάδων που αποτελούν την οργάνωση ή επιδρούν στην οργάνωση.

3. Διαίρεση της εργασίας, δομές, συστήματα ελέγχου, σχέδια

Η οργάνωση δεν αποτελεί ένα απλό άθροισμα ατόμων ή λειτουργιών. Το συνολικό έργο της οργάνωσης διαιρείται σε συγκεκριμένα καθήκοντα ή εργασίες, από τα οποία προκύπτουν ρόλοι που τα άτομα - μέλη αναλαμβάνουν να εκτελέσουν. Η λειτουργία και η δράση της οργάνωσης - ατόμων, γίνεται σχεδιασμένα και συντονισμένα.

4. Σύνορα

Η οργάνωση διακρίνεται από το περιβάλλον που δραστηριοποιείται μέσω των συνόρων. Η κάθε οργάνωση παρά τις αλληλεπιδράσεις και αλληλεξαρτήσεις που δέχεται από το περιβάλλον, αποτελεί μια κοινωνική οντότητα με δικά της στοιχεία και χαρακτηριστικά, δομές, σκοπούς, άτομα κ.λπ. που την ξεχωρίζουν από τις άλλες οργανώσεις και από το περιβάλλον της γενικότερα.

5. Χρονική διάρκεια

Η οργάνωση δεν αποτελεί ένα αυθόρμητο και «στιγμιαίο» κοινωνικό φαινόμενο, αλλά έχει συνέχεια στον χρόνο. Ιδρύεται για να λειτουργήσει τουλάχιστον μέχρι την επίτευξη του στόχου της, τον οποίο επιτυγχάνει κάθε φορά σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Οι οργανώσεις περιλαμβάνουν φορείς όπως επιχειρήσεις, εκκλησία, στρατός, κόμματα, πανεπιστήμια και συνδικαλιστικούς συλλόγους. Αντίθετα, δεν θεωρούνται οργανώσεις οι φίλαθλοι, οι εκδρομείς ή οι απλοί ψηφοφόροι ενός κόμματος.

Τι αποτελεί οργάνωση και τι δεν αποτελεί οργάνωση 🏥

Σύμφωνα με τα παραπάνω, το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας αποτελεί οργάνωση, γιατί είναι ένα οργανωμένο σύνολο που ξεχωρίζει από τα άλλα νοσοκομεία της Κύπρου. Αποτελείται από διάφορα τμήματα (τμήμα ατυχημάτων και επειγόντων περιστατικών, εργαστήρια, κλινικές, μηχανήματα, προσωπικό) μέσα από τα οποία με διαδοχικές ενέργειες (εισαγωγή ασθενών, νοσηλεία, θεραπεία, έξοδος ασθενών) επιτυγχάνει τους αποτελεσματικούς του στόχους (θεραπεία περισσοτέρων ασθενών σε ορισμένο χρονικό διάστημα).

Αντίθετα, οι φίλαθλοι που τυχαία βρίσκονται το Σάββατο στο γήπεδο, όταν διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας, παρά το γεγονός ότι είναι σύνολο ατόμων με κοινούς σκοπούς (να κερδίσει η ομάδα τους, να απολαύσουν θέαμα κ.λπ.), εντούτοις δεν αποτελούν οργάνωση, γιατί δεν υπάρχουν ουσιαστικές δομές, σχέσεις και σχέδια (ανάθεση καθηκόντων, σχεδιασμένη και συντονισμένη δράση), ούτε έχουν διάρκεια στον χρόνο.

Το ίδιο ισχύει και για τους οπαδούς ενός κόμματος, οι οποίοι μπορεί να είναι ψηφοφόροι, αλλά όχι και μέλη του κόμματος. Έστω και αν παρευρίσκονται σε κοινές προεκλογικές συγκεντρώσεις, παρά το γεγονός ότι είναι σύνολο ατόμων με κοινούς σκοπούς και παρόλο που μπορεί να κερδίσει το κόμμα τους, δεν αποτελούν οργάνωση γιατί δεν έχουν ουσιαστικές δομές, σχέσεις και σχέδια, ούτε έχουν διάρκεια στον χρόνο.