Κάτι παράξενο συμβαίνει στο εργαστήριο… ουσίες αλλάζουν μορφή, αντιδράσεις τρέχουν σαν αστραπή και η ισορροπία κρέμεται από μια σταγόνα. Θα ακολουθήσεις τα ίχνη των ατόμων, θα αποκρυπτογραφήσεις τον περιοδικό πίνακα και θα ανακαλύψεις τις δυνάμεις που κρατούν την ύλη ενωμένη. Πάρε θέση στο πείραμα και έλα στο μάθημα Χημείας 🧬


Χημεία Γ' Λυκείου

# Περιοδικές ιδιότητες & ηλεκτρόνια σθένους 🧪

Η περιοδικότητα στην ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων αντανακλάται στις ιδιότητες των στοιχείων. Τη χημική συμπεριφορά ενός ατόμου την προσδίδουν κυρίως τα :tooltip[ηλεκτρόνια σθένους]{content="Τα τελευταία (εξωτερικά) ηλεκτρόνια του ατόμου."}.

### Τα τρία θεμελιώδη χαρακτηριστικά

Τη φυσική και χημική συμπεριφορά του ατόμου την καθορίζουν τρία μεγέθη:

| Ιδιότητα | Τι περιγράφει |
|---|---|
| **Ατομική ακτίνα** | Το μέγεθος του ατόμου |
| **Ενέργεια ιοντισμού** | Πόσο δύσκολα αποβάλλει ηλεκτρόνιο |
| **Ηλεκτρονιοσυγγένεια** | Πόσο πρόθυμα δέχεται ηλεκτρόνιο |

Καθένα από αυτά συσχετίζεται με την ηλεκτρονιακή δομή και, κατ' επέκταση, με τη **θέση του ατόμου στον περιοδικό πίνακα**.

# Δραστικό πυρηνικό φορτίο & προάσπιση 🛡️

Σε ένα πολυηλεκτρονικό άτομο το εξωτερικό ηλεκτρόνιο δεν «νιώθει» ολόκληρο το θετικό φορτίο του πυρήνα: τα **ενδιάμεσα ηλεκτρόνια** (αυτά των εσωτερικών στιβάδων, ανάμεσα στον πυρήνα και στην εξωτερική στιβάδα) παρεμβάλλονται, το απωθούν και το «θωρακίζουν» από την έλξη του πυρήνα.

:::fact{title="Προάσπιση (θωράκιση / screening)"}
Το φαινόμενο κατά το οποίο τα ενδιάμεσα ηλεκτρόνια μειώνουν την έλξη που ασκεί ο πυρήνας στο εξωτερικό ηλεκτρόνιο.
:::

### Δραστικό (ενεργό) πυρηνικό φορτίο

Είναι, κατά προσέγγιση, το φορτίο του πυρήνα **μειωμένο κατά το φορτίο των ηλεκτρονίων των εσωτερικών στιβάδων** — δηλαδή το «καθαρό» θετικό φορτίο που ασκείται τελικά πάνω στα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας.

Την τιμή του την καθορίζουν μαζί δύο παράγοντες: το **φορτίο του πυρήνα** και τα **ενδιάμεσα ηλεκτρόνια**. Είναι η κρίσιμη ποσότητα για την ερμηνεία όλων των περιοδικών τάσεων που ακολουθούν.

# Ατομική ακτίνα: ορισμός 📏

:::fact{title="Ορισμός ατομικής ακτίνας"}
**Ατομική ακτίνα** είναι το μισό της απόστασης μεταξύ των πυρήνων δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα ενός στοιχείου.
:::

### Γιατί ο ορισμός είναι έμμεσος

Το άτομο **δεν έχει αυστηρά καθορισμένα όρια**: το ηλεκτρονιακό «νέφος» εκτείνεται θεωρητικά μέχρι το άπειρο, οπότε δεν υπάρχει κάποια «επιφάνεια» του ατόμου που να μπορεί να μετρηθεί.

Γι' αυτό η ακτίνα προσδιορίζεται έμμεσα, από τις **πειραματικά μετρήσιμες αποστάσεις των πυρήνων** μέσα στο κρυσταλλικό πλέγμα.

# Ατομική ακτίνα: μεταβολή & ερμηνεία 📉

### Κατά μήκος περιόδου (αριστερά → δεξιά): ελαττώνεται

Αυξάνεται ο ατομικός αριθμός, άρα και το **δραστικό πυρηνικό φορτίο**, ενώ τα νέα ηλεκτρόνια προστίθενται στην **ίδια** εξωτερική στιβάδα, οπότε η προάσπιση δεν αλλάζει σημαντικά. Η ισχυρότερη έλξη «μαζεύει» το ηλεκτρονιακό νέφος προς τον πυρήνα.

### Σε ομάδα (πάνω → κάτω): αυξάνεται

Προστίθενται **νέες στιβάδες**, άρα τα εξωτερικά ηλεκτρόνια απομακρύνονται από τον πυρήνα, και ταυτόχρονα ενισχύεται η προάσπιση. Ο παράγοντας των νέων στιβάδων **υπερισχύει** της ταυτόχρονης αύξησης του πυρηνικού φορτίου.

:::fact{title="Συνολική τάση"}
Η ατομική ακτίνα αυξάνεται από **δεξιά → αριστερά** και από **πάνω → κάτω**. Τα στοιχεία με τη μεγαλύτερη ατομική ακτίνα βρίσκονται στην **κάτω αριστερή** περιοχή του πίνακα.
:::

# Ατομική ακτίνα: στοιχεία μετάπτωσης & διάγραμμα 🔄

### Στοιχεία μετάπτωσης

Κατά μήκος μιας σειράς, η αύξηση του ατομικού αριθμού συνοδεύεται μόνο από **μικρή** ελάττωση της ατομικής ακτίνας. Ο λόγος: τα επιπλέον ηλεκτρόνια συμπληρώνουν **εσωτερικές** υποστιβάδες d, οι οποίες ελάχιστα επηρεάζουν την ακτίνα — αυτή καθορίζεται κυρίως από την **εξωτερική** στιβάδα.

### Η περιοδική εικόνα

Αν παρασταθούν οι ατομικές ακτίνες σε συνάρτηση με τον ατομικό αριθμό, η μεταβολή είναι εμφανώς **περιοδική**:

- Μέσα σε κάθε περίοδο η ακτίνα μειώνεται προοδευτικά προς τα δεξιά.
- Στην αρχή κάθε νέας περιόδου εμφανίζεται απότομη «κορυφή» — μεγάλη ακτίνα στα **αλκάλια**.

Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται από περίοδο σε περίοδο.

# Ενέργεια ιοντισμού: ορισμός ⚡

:::fact{title="Ενέργεια πρώτου ιοντισμού"}
Η **ελάχιστη** ενέργεια που απαιτείται για την πλήρη απομάκρυνση ενός ηλεκτρονίου από **ελεύθερο** άτομο, που βρίσκεται στη **θεμελιώδη** του κατάσταση και σε **αέρια** φάση. Συμβολίζεται \( E_{i1} \).
:::

Η αντίστοιχη διεργασία περιγράφεται από την εξίσωση:

\[
\Sigma(g) \longrightarrow \Sigma^{+}(g) + e^{-}, \qquad E_{i1} = \Delta H > 0
\]

Εκφράζεται συνήθως σε \( \mathrm{kJ\ mol^{-1}} \).

### Γιατί είναι ενδόθερμο φαινόμενο

Επειδή \( \Delta H > 0 \): για να φύγει το ηλεκτρόνιο χρειάζεται ενέργεια ικανή να «εξουδετερώσει» τις **ελκτικές δυνάμεις** του πυρήνα που το συγκρατούν.

# Διαδοχικές ενέργειες ιοντισμού 🔢

Η **ενέργεια δεύτερου ιοντισμού** \( E_{i2} \) αφορά την απομάκρυνση ενός δεύτερου ηλεκτρονίου, αυτή τη φορά από το ήδη μονοφορτισμένο ιόν:

\[
\Sigma^{+}(g) \longrightarrow \Sigma^{2+}(g) + e^{-}, \qquad E_{i2} = \Delta H' > 0
\]

### Γιατί κάθε επόμενη είναι μεγαλύτερη

Είναι **ευκολότερο** να φύγει ηλεκτρόνιο από ουδέτερο άτομο παρά από θετικά φορτισμένο ιόν: το θετικό φορτίο έλκει **ισχυρότερα** τα εναπομείναντα ηλεκτρόνια. Έτσι η \( E_{i2} \) είναι μεγαλύτερη από την \( E_{i1} \), και γενικά ισχύει:

\[
E_{i1} < E_{i2} < E_{i3} < \ldots
\]

# Παράγοντες ενέργειας ιοντισμού ⚖️

Τρεις παράμετροι διαμορφώνουν την τιμή της:

| Παράγοντας | Τι προκαλεί | Επίδραση στην \( E_i \) |
|---|---|---|
| **Ατομική ακτίνα** (αυξάνεται) | Το τελευταίο ηλεκτρόνιο βρίσκεται μακρύτερα, ασθενέστερη έλξη | **Μειώνεται** |
| **Φορτίο πυρήνα \( Z \)** (αυξάνεται) | Ισχυρότερη έλξη των εξωτερικών ηλεκτρονίων | **Αυξάνεται** |
| **Ενδιάμεσα ηλεκτρόνια** (περισσότερα) | Απωθούν το τελευταίο ηλεκτρόνιο — προάσπιση | **Μειώνεται** |

:::fact{title="Οι δύο τελευταίοι δρουν μαζί"}
Το φορτίο του πυρήνα σε συνδυασμό με τα ενδιάμεσα ηλεκτρόνια καθορίζουν το **δραστικό πυρηνικό φορτίο**, που είναι η κρίσιμη ποσότητα για την ερμηνεία των τάσεων.
:::

# Ενέργεια ιοντισμού: μεταβολή & ηλεκτροθετικότητα 📈

### Κατά μήκος περιόδου (αριστερά → δεξιά): αυξάνεται

Αυξάνεται το δραστικό πυρηνικό φορτίο και ταυτόχρονα μειώνεται η ατομική ακτίνα. Και οι δύο παράγοντες ενισχύουν την έλξη πυρήνα – εξωτερικού ηλεκτρονίου, οπότε χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για την απόσπασή του.

### Σε ομάδα (πάνω → κάτω): μειώνεται

Μεγαλύτερη ατομική ακτίνα και ισχυρότερη προάσπιση: το τελευταίο ηλεκτρόνιο έλκεται ασθενέστερα και αποσπάται ευκολότερα.

:::fact{title="Συνολική τάση"}
Η \( E_{i1} \) αυξάνεται από **αριστερά → δεξιά** και από **κάτω → πάνω**, δηλαδή μεταβάλλεται **αντίστροφα** από την ατομική ακτίνα.
:::

### Ηλεκτροθετικότητα

Είναι η τάση των στοιχείων να **αποβάλλουν** ηλεκτρόνια. Τα **μέταλλα**, με τις σχετικά χαμηλές τιμές \( E_i \), αποβάλλουν εύκολα ηλεκτρόνια και γίνονται κατιόντα — γι' αυτό χαρακτηρίζονται ηλεκτροθετικά.

:::alert{title="Προσοχή στη φορά"}
Η ηλεκτροθετικότητα μεταβάλλεται **όπως η ατομική ακτίνα** και αντίστροφα από την \( E_i \): **μειώνεται** κατά μήκος της περιόδου και **αυξάνεται** κατεβαίνοντας σε μια ομάδα.
:::

# Ηλεκτρονιοσυγγένεια: ορισμός 🔋

:::fact{title="Ορισμός ηλεκτρονιοσυγγένειας"}
**Ηλεκτρονιοσυγγένεια** (\( E_{ea} \)) είναι η μεταβολή της ενέργειας που παρατηρείται κατά την **πρόσληψη** ενός ηλεκτρονίου από άτομο που βρίσκεται στη **θεμελιώδη** του κατάσταση και σε **αέρια** φάση.
:::

Η αντίστοιχη διεργασία περιγράφεται από την εξίσωση:

\[
\Sigma(g) + e^{-} \longrightarrow \Sigma^{-}(g), \qquad \Delta H
\]

Εκφράζεται συνήθως σε \( \mathrm{kJ\ mol^{-1}} \).

### Γιατί είναι συνήθως εξώθερμο φαινόμενο

Το προστιθέμενο ηλεκτρόνιο διατάσσεται σε περιβάλλον όπου αναπτύσσονται **ελκτικές** δυνάμεις από τον πυρήνα, οπότε **εκλύεται** ενέργεια (\( \Delta H < 0 \)).

# Ηλεκτρονιοσυγγένεια: εξαιρέσεις & ηλεκτραρνητικότητα 🚫

### Ευγενή αέρια

Η πρόσληψη ηλεκτρονίου από τα ευγενή αέρια είναι **ενδόθερμη**, αντίθετα προς τη γενική λογική: η σταθερή, **συμπληρωμένη** δομή στιβάδας τους δεν «δέχεται» εύκολα επιπλέον ηλεκτρόνιο.

### Δεύτερη ηλεκτρονιοσυγγένεια

Είναι επίσης **ενδόθερμη** — το ηλεκτρόνιο μπαίνει τώρα σε **αρνητικά** φορτισμένο περιβάλλον, όπου ασκούνται **απωστικές** δυνάμεις:

\[
\Sigma^{-}(g) + e^{-} \longrightarrow \Sigma^{2-}(g), \qquad \Delta H > 0
\]

### Ηλεκτραρνητικότητα

Είναι η τάση των στοιχείων να **προσλαμβάνουν** ηλεκτρόνια. Τα **αμέταλλα** έχουν μεγάλη (κατά απόλυτη τιμή) \( E_{ea} \), γίνονται εύκολα ανιόντα και γι' αυτό χαρακτηρίζονται ηλεκτραρνητικά.

:::alert{title="Σημαντική διάκριση"}
Η **ηλεκτραρνητικότητα** αφορά άτομο **ενωμένο** με άλλα, μέσα στο μόριο μιας ένωσης. Αντίθετα, η **ενέργεια ιοντισμού** και η **ηλεκτρονιοσυγγένεια** αφορούν **ελεύθερα** άτομα, σε θεμελιώδη κατάσταση και αέρια φάση.
:::

# Σύνοψη τάσεων & μέταλλα–αμέταλλα 🗺️

Η ηλεκτρονιοσυγγένεια ακολουθεί την **ίδια πορεία** με την \( E_i \): η **απόλυτη τιμή** της αυξάνεται, κατά κανόνα, από **αριστερά → δεξιά** και από **κάτω → πάνω**. Το ίδιο ισχύει και για την ηλεκτραρνητικότητα.

:::alert{title="«Κατά κανόνα» σημαίνει κάτι"}
Η ηλεκτρονιοσυγγένεια παρουσιάζει αρκετές **εξαιρέσεις** στη συστηματική αυτή τάση — γι' αυτό μιλάμε για απόλυτες τιμές και για γενικό κανόνα, όχι για απαράβατο νόμο.
:::

### Χαρακτήρας των στοιχείων

- **Αριστερά & κάτω:** όλο και πιο **ηλεκτροθετικά** στοιχεία, με έντονο χαρακτήρα μετάλλου (π.χ. Cs, Rb) — μεγάλη ατομική ακτίνα, μικρή \( E_i \).
- **Δεξιά & πάνω:** όλο και πιο **ηλεκτραρνητικά**, με έντονο χαρακτήρα αμετάλλου (π.χ. F, O) — μικρή ακτίνα, μεγάλη \( E_i \), μεγάλη \( |E_{ea}| \).

### Η γεωγραφία του πίνακα

- **Αμέταλλα:** το πάνω δεξιό κομμάτι, περίπου το \( \tfrac{1}{4} \) της έκτασης.
- **Μέταλλα:** σχεδόν όλο το υπόλοιπο, περίπου τα \( \tfrac{3}{4} \).
- **Μεταλλοειδή (ημιμέταλλα):** πάνω ή κοντά στη **διαχωριστική γραμμή**, με ιδιότητες ενδιάμεσες.

:::fact{title="Πίνακας τάσεων"}
| Ιδιότητα | Περίοδος (→) | Ομάδα (↓) |
|---|---|---|
| Ατομική ακτίνα | μειώνεται | αυξάνεται |
| Ενέργεια ιοντισμού | αυξάνεται | μειώνεται |
| Ηλεκτρονιοσυγγένεια (κατ' απόλυτη τιμή) | αυξάνεται | μειώνεται |
| Ηλεκτροθετικότητα | μειώνεται | αυξάνεται |
| Ηλεκτραρνητικότητα | αυξάνεται | μειώνεται |
:::

01. Βασική Θεωρία

Γιατί το εξωτερικό ηλεκτρόνιο δεν νιώθει ολόκληρο το φορτίο του πυρήνα και ποιος είναι ο ρόλος των ενδιάμεσων ηλεκτρονίων.

Δραστικό πυρηνικό φορτίο και προάσπιση

Πώς ορίζεται η ακτίνα ενός ατόμου που δεν έχει σαφή όρια, και γιατί χρειάζεται ένας έμμεσος, πειραματικά μετρήσιμος ορισμός.

Ατομική ακτίνα: ορισμός

Πώς αλλάζει το μέγεθος του ατόμου κατά μήκος μιας περιόδου και μέσα σε μια ομάδα, και ποιοι παράγοντες ερμηνεύουν κάθε τάση.

Μεταβολή της ατομικής ακτίνας

Γιατί στα στοιχεία μετάπτωσης η ακτίνα μεταβάλλεται πολύ λιγότερο απ' όσο θα περίμενε κανείς, και τι ρόλο παίζουν οι υποστιβάδες d.

Ατομική ακτίνα στα στοιχεία μετάπτωσης

Τι ακριβώς μετρά η ενέργεια πρώτου ιοντισμού, κάτω από ποιες συνθήκες ορίζεται και γιατί το φαινόμενο είναι ενδόθερμο.

Ενέργεια ιοντισμού: ορισμός

Τι συμβαίνει όταν αποσπάται δεύτερο και τρίτο ηλεκτρόνιο από το ίδιο άτομο και πώς συγκρίνονται μεταξύ τους οι διαδοχικές τιμές.

Διαδοχικές ενέργειες ιοντισμού

Οι τρεις παράμετροι που διαμορφώνουν την τιμή της και πώς η καθεμιά την ανεβάζει ή την κατεβάζει.

Παράγοντες της ενέργειας ιοντισμού

Πώς μεταβάλλεται η ενέργεια ιοντισμού στον περιοδικό πίνακα και πώς συνδέεται με την τάση των μετάλλων να αποβάλλουν ηλεκτρόνια.

Μεταβολή της ενέργειας ιοντισμού και ηλεκτροθετικότητα

Τι μετρά η ηλεκτρονιοσυγγένεια ενός στοιχείου και γιατί η πρόσληψη ηλεκτρονίου συνήθως εκλύει ενέργεια.

Ηλεκτρονιοσυγγένεια: ορισμός

Πού χαλάει ο γενικός κανόνας: τι ξεχωρίζει τα ευγενή αέρια και τι αλλάζει όταν προστίθεται δεύτερο ηλεκτρόνιο.

Εξαιρέσεις και δεύτερη ηλεκτρονιοσυγγένεια

Η τάση των στοιχείων να προσλαμβάνουν ηλεκτρόνια και μια διάκριση που οι μαθητές συχνά μπερδεύουν με την ηλεκτρονιοσυγγένεια.

Ηλεκτραρνητικότητα

Ποια πορεία ακολουθεί η απόλυτη τιμή της στον περιοδικό πίνακα και γιατί εδώ οι εξαιρέσεις είναι πιο συχνές από αλλού.

Μεταβολή της ηλεκτρονιοσυγγένειας

Πώς οι τάσεις των τριών ιδιοτήτων οδηγούν στη διάκριση των στοιχείων και πώς μοιράζεται ο περιοδικός πίνακας ανάμεσά τους.

Μέταλλα, αμέταλλα και μεταλλοειδή

# 📈 Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων

Η ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων, και ιδίως τα **ηλεκτρόνια σθένους**, καθορίζει τη χημική συμπεριφορά των στοιχείων και αντανακλάται περιοδικά σε τρεις θεμελιώδεις ιδιότητες: την **ατομική ακτίνα**, την **ενέργεια ιοντισμού** και την **ηλεκτρονιοσυγγένεια**. Κλειδί για την ερμηνεία όλων των τάσεων είναι το :tooltip[δραστικό πυρηνικό φορτίο]{content="Το «καθαρό» θετικό φορτίο που νιώθει το εξωτερικό ηλεκτρόνιο, δηλαδή το φορτίο του πυρήνα μειωμένο κατά τη θωράκιση των ενδιάμεσων ηλεκτρονίων."}, δηλαδή το φορτίο του πυρήνα μειωμένο λόγω της **προάσπισης (θωράκισης)** που ασκούν τα ενδιάμεσα ηλεκτρόνια στο εξωτερικό ηλεκτρόνιο.

Η **ατομική ακτίνα** (μισό της απόστασης μεταξύ των πυρήνων δύο γειτονικών ατόμων) **ελαττώνεται κατά μήκος μιας περιόδου** προς τα δεξιά, επειδή αυξάνεται το δραστικό πυρηνικό φορτίο ενώ τα νέα ηλεκτρόνια μπαίνουν στην ίδια στιβάδα, οπότε ο πυρήνας έλκει ισχυρότερα το νέφος. Αντίθετα **αυξάνεται σε μια ομάδα** προς τα κάτω, αφού προστίθενται νέες στιβάδες και ενισχύεται η προάσπιση (παράγοντες που υπερισχύουν της αύξησης του πυρηνικού φορτίου). Συνολικά μεγαλώνει προς τα **κάτω αριστερά**. Στα στοιχεία μετάπτωσης η μείωση κατά σειρά είναι μικρή, γιατί συμπληρώνονται εσωτερικές υποστιβάδες d. Η **ενέργεια πρώτου ιοντισμού** \( E_{i1} \) (ελάχιστη ενέργεια για απομάκρυνση ηλεκτρονίου από ελεύθερο, αέριο άτομο στη θεμελιώδη κατάσταση) είναι ενδόθερμο φαινόμενο και εξαρτάται από ατομική ακτίνα, φορτίο πυρήνα και ενδιάμεσα ηλεκτρόνια. **Αυξάνεται κατά μήκος περιόδου** (μεγαλύτερο δραστικό φορτίο και μικρότερη ακτίνα δυσκολεύουν την απόσπαση) και **μειώνεται σε μια ομάδα** (το πιο μακρινό, καλύτερα θωρακισμένο ηλεκτρόνιο φεύγει ευκολότερα). Μεταβάλλεται δηλαδή αντίστροφα από την ακτίνα, και ισχύει \( E_{i1} < E_{i2} < E_{i3} < \ldots \), αφού κάθε επόμενο ηλεκτρόνιο αποσπάται από όλο και πιο θετικά φορτισμένο ιόν.

Η **ηλεκτρονιοσυγγένεια** \( E_{ea} \) (μεταβολή ενέργειας κατά την πρόσληψη ηλεκτρονίου από ελεύθερο, αέριο άτομο) είναι συνήθως εξώθερμη, με εξαίρεση τα **ευγενή αέρια** (ενδόθερμη λόγω σταθερής δομής) και τη **δεύτερη ηλεκτρονιοσυγγένεια** (ενδόθερμη λόγω απώσεων στο ήδη αρνητικό ιόν). Η **απόλυτη τιμή** της ακολουθεί την ίδια λογική με την ενέργεια ιοντισμού: αυξάνεται **από αριστερά προς τα δεξιά** και **από κάτω προς τα πάνω** (με αρκετές εξαιρέσεις). Από τις ιδιότητες αυτές προκύπτει ο χαρακτήρας των στοιχείων: η **ηλεκτροθετικότητα** (τάση αποβολής ηλεκτρονίων, χαρακτηριστικό των μετάλλων με μικρή \( E_{i1} \)) αυξάνεται προς τα κάτω αριστερά, ενώ η **ηλεκτραρνητικότητα** (τάση πρόσληψης ηλεκτρονίων από ενωμένο άτομο, χαρακτηριστικό των αμετάλλων) αυξάνεται προς τα πάνω δεξιά.

:::fact{title="Σύνοψη τάσεων"}
| Ιδιότητα | Περίοδος (→ δεξιά) | Ομάδα (↓ κάτω) |
|---|---|---|
| Ατομική ακτίνα | μειώνεται | αυξάνεται |
| Ενέργεια ιοντισμού \( E_{i1} \) | αυξάνεται | μειώνεται |
| Ηλεκτρονιοσυγγένεια (απόλυτη τιμή) | αυξάνεται | μειώνεται |
| Ηλεκτροθετικότητα | μειώνεται | αυξάνεται |
| Ηλεκτραρνητικότητα | αυξάνεται | μειώνεται |
:::

Έτσι, τα **μέταλλα** (κάτω αριστερά, π.χ. Cs, Rb) καταλαμβάνουν περίπου τα \( \tfrac{3}{4} \) του πίνακα, τα **αμέταλλα** (πάνω δεξιά, π.χ. F, O) περίπου το \( \tfrac{1}{4} \), ενώ στη διαχωριστική γραμμή βρίσκονται τα **μεταλλοειδή** με ενδιάμεσες ιδιότητες.
