Τύποι ένδυσης, πρώτες ύλες και σωστές επιλογές 🧵
Τύποι ένδυσης
Τα ενδύματα μπορούν να ταξινομηθούν με πολλούς τρόπους, ανάλογα με το κριτήριο που χρησιμοποιούμε κάθε φορά.
Ανάλογα με τον τρόπο που φοριούνται
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:
- ενδύματα που αποτελούνται από ύφασμα το οποίο τυλίγεται γύρω από το σώμα με διάφορους τρόπους, όπως ο χιτώνας και το ιμάτιο της αρχαιότητας
- ενδύματα που αποτελούνται από ύφασμα το οποίο κόβεται και ράβεται, όπως τα σακάκια και τα παντελόνια που φοράμε σήμερα
Άλλες κατηγοριοποιήσεις των ρούχων
Τα ρούχα διακρίνονται επίσης με βάση διάφορα άλλα κριτήρια:
| Κριτήριο | Κατηγορίες |
|---|---|
| Φύλο | Γυναικεία, ανδρικά |
| Ηλικία | Βρεφικά, παιδικά, εφηβικά, ρούχα ενηλίκων |
| Εποχή του χρόνου | Φθινοπωρινά, χειμωνιάτικα, ανοιξιάτικα, καλοκαιρινά |
| Ώρα της ημέρας | Πρωινά (πιο απλά και πρακτικά), απογευματινά (λιγότερο απλά), βραδινά (πιο επίσημα) |
| Περίσταση | Καθημερινά, γιορτινά, ρούχα για ειδικές περιστάσεις (π.χ. γαμπριάτικα ή νυφικά), ρούχα για το σπίτι, ρούχα για την εργασία |
Στην εποχή μας δεν υπάρχει αυστηρή διάκριση ανάμεσα σε αυτούς τους τύπους ενδυμασίας. Ένα ρούχο μπορεί κάλλιστα να φορεθεί και ως καθημερινό και ως πιο επίσημο, ανάλογα με τον συνδυασμό του.
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν τα θεατρικά κοστούμια, τα οποία συχνά εμπνέονται από ενδυμασίες του παρελθόντος.
Πρώτες ύλες της ενδυμασίας
Υφαντικές ίνες και υφάσματα
Για την κατασκευή της ενδυμασίας χρησιμοποιούνται κυρίως οι υφαντικές ίνες, δηλαδή πολύ λεπτά μικρά νήματα από τα οποία φτιάχνονται τα υφάσματα. Ανάλογα με την προέλευσή τους, οι υφαντικές ίνες διακρίνονται σε φυσικές και σε τεχνητές.
Φυσικές υφαντικές ίνες ονομάζονται εκείνες που προέρχονται από τη φύση και ήταν οι πρώτες που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος. Χωρίζονται σε:
- φυτικές, κυρίως το βαμβάκι και το λινάρι
- ζωικές, δηλαδή το μαλλί των ζώων και το μετάξι, το οποίο προέρχεται από το κουκούλι που φτιάχνει ο μεταξοσκώληκας
Τεχνητές υφαντικές ίνες ονομάζονται εκείνες που κατασκευάζονται από διάφορες ύλες, όπως από την κυτταρίνη των δέντρων, από το πετρέλαιο ή από χημικές ουσίες. Από τεχνητές ίνες κατασκευάζονται, για παράδειγμα, το νάιλον, τα ακριλικά και άλλα συνθετικά υφάσματα.
Στην εποχή μας είναι πολύ συνηθισμένη η ανάμειξη φυτικών και τεχνητών ινών στο ίδιο ύφασμα, ώστε να συνδυάζονται τα πλεονεκτήματα και των δύο κατηγοριών.
Μετά από κατάλληλη επεξεργασία, οι υφαντικές ίνες μετατρέπονται σε νήματα κατάλληλα για την κατασκευή υφασμάτων. Τα υφάσματα κατασκευάζονται με τρεις βασικούς τρόπους:
- με ύφανση στον αργαλειό (υφαντά)
- με πλέξιμο σε πλεκτομηχανή (πλεκτά)
- με συμπίεση των υφαντικών ινών (τσόχα)
Τα περισσότερα υφάσματα είναι αρχικά άσπρα και βάφονται στη συνέχεια, ενώ άλλα φτιάχνονται από νήματα που έχουν ήδη βαφεί πριν την κατασκευή τους.
Χρώμα και σχέδιο
Η εντύπωση που δημιουργούν οι συνδυασμοί χρωμάτων εξαρτάται από τη θέση τους στον λεγόμενο δίσκο των χρωμάτων, ο οποίος περιλαμβάνει τα χρώματα του ουράνιου τόξου.
- Πρώτα ή βασικά χρώματα: το μπλε, το κόκκινο και το κίτρινο
- Δεύτερα ή σύνθετα χρώματα: το μενεξεδί, το πορτοκαλί και το πράσινο, που προκύπτουν από την ανάμειξη δύο βασικών
- Τρίτα χρώματα: προκύπτουν από την ανάμειξη ενός βασικού με ένα σύνθετο χρώμα
Ανάλογα με τη θέση τους στον δίσκο, οι συνδυασμοί χρωμάτων δίνουν διαφορετικό αποτέλεσμα:
| Τύπος συνδυασμού | Θέση στον δίσκο | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Αντίθετα ή συμπληρωματικά | Ακριβώς απέναντι το ένα από το άλλο | Χαρούμενο σύνολο |
| Ανάλογα ή γειτονικά | Το ένα δίπλα στο άλλο | Αρμονικό αποτέλεσμα |
| Τριαδικά | Τρία χρώματα που απέχουν εξίσου μεταξύ τους | Ζωηροί και έντονοι συνδυασμοί |
Η κλωστοϋφαντουργία στην Ελλάδα
Η τέχνη της υφαντικής έχει μεγάλη παράδοση στην Ελλάδα από τα αρχαία χρόνια, με κύριο εργαλείο τον ξύλινο αργαλειό. Μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, άρχισε να αναπτύσσεται η κλωστοϋφαντουργία, δηλαδή η βιομηχανία κατασκευής υφασμάτων.
Η κλωστοϋφαντουργία βασίζεται σε μηχανήματα, ιδιαίτερα στη χρήση του μηχανικού αργαλειού. Ωστόσο, η τεχνική της ύφανσης παραμένει ουσιαστικά η ίδια με το πέρασμα των αιώνων: ανάμεσα στο στημόνι, δηλαδή τις κάθετες κλωστές, περνάει οριζόντια ένα συνεχές νήμα, το υφάδι, με τη βοήθεια της σαΐτας.
Η κλωστοϋφαντουργία υπήρξε ο παλαιότερος κλάδος της ελληνικής βιομηχανίας. Ιδιαίτερη άνθηση γνώρισε στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες και βοήθησε σημαντικά στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Κριτήρια επιλογής της ενδυμασίας
Όταν θέλουμε να αγοράσουμε ένα ρούχο, καλό είναι να σκεφτόμαστε πρώτα μια σειρά από ερωτήματα:
- εάν η αγορά του ξεπερνά ή όχι τις οικονομικές μας δυνατότητες
- εάν το έχουμε πραγματικά ανάγκη και σε ποιες περιστάσεις σκοπεύουμε να το φορέσουμε
- εάν ταιριάζει με την ηλικία μας, τη σωματική μας κατάσταση και τα χρώματά μας
- εάν αναδεικνύει τα όμορφα σημεία μας και καλύπτει τις ατέλειές μας
- εάν η τιμή του είναι ανάλογη με την ποιότητά του
- εάν είναι άνετο, ανθεκτικό, καλής ποιότητας και εύκολο στο καθάρισμα
Είναι καλό να προγραμματίζουμε από πριν τι θέλουμε να αγοράσουμε και να αποφεύγουμε τις βιαστικές αγορές, καθώς και τα ρούχα που δεν μας ταιριάζουν αλλά είναι απλώς της μόδας. Δεν πρέπει επίσης να παρασυρόμαστε από τη χαμηλή τιμή ενός ρούχου ή από τα λόγια άλλων ανθρώπων.
Υγιεινή της ενδυμασίας
Η ενδυμασία πρέπει να είναι κυρίως καθαρή, ελαφριά και άνετη, ώστε να μη δημιουργεί προβλήματα στην υγεία μας.
Είναι προτιμότερο να επιλέγουμε υφάσματα από φυσικές ίνες, γιατί επιτρέπουν στο δέρμα να αναπνέει και δεν προκαλούν ερεθισμούς. Επιπλέον, σε κάθε εποχή του χρόνου είναι απαραίτητο να φοράμε ανάλογα ρούχα: ζεστά τον χειμώνα και δροσερά το καλοκαίρι.
Το ίδιο ισχύει και για την επιλογή των χρωμάτων:
- τον χειμώνα προτιμούνται τα σκούρα χρώματα, γιατί ζεσταίνουν περισσότερο επειδή απορροφούν πιο πολύ τις ακτίνες του ήλιου
- το καλοκαίρι προτιμούνται τα ανοιχτά χρώματα, γιατί εξασφαλίζουν την απαραίτητη δροσιά
Τα παπούτσια πρέπει να είναι άνετα, μαλακά και να ταιριάζουν σωστά στο μέγεθος των ποδιών μας. Είναι προτιμότερο να έχουν μέτρια τακούνια, γιατί τα πολύ ψηλά τακούνια βλάπτουν τη σπονδυλική στήλη, ενώ τα τελείως ίσια παπούτσια δεν διευκολύνουν το βάδισμα.