Κάπνισμα και Οινόπνευμα 🚭
Η ιστορία του καπνού
Τον καπνό (Nicotiana Tabacum) τον έφεραν από την Αμερική στην Ευρώπη Ισπανοί εξερευνητές στις αρχές του 16ου αιώνα. Αυτός όμως που διέδωσε τον καπνό στις χώρες της Ευρώπης ήταν ο Γάλλος πρεσβευτής Ζαν Νικό (Jean Nicot), από το όνομα του οποίου προήλθε η ονομασία νικοτίνη.
Το 1604 ο βασιλιάς της Αγγλίας Ιάκωβος επέβαλε δασμό στην εισαγωγή των τσιγάρων και επεσήμανε τις αρνητικές επιπτώσεις τους στην υγεία — πολύ πριν η επιστήμη αποδείξει τους κινδύνους του καπνίσματος. Από το 1950 ξεκίνησαν μεγάλες επιστημονικές έρευνες που απέδειξαν οριστικά ότι το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία.
Ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, το κάπνισμα δεν επιτρέπεται στο σχολείο, στον χώρο εργασίας και στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Το κάπνισμα σε κλειστό χώρο είναι επικίνδυνο και επιβαρύνει την υγεία τόσο των καπνιστών όσο και των μη καπνιστών, οι οποίοι εισπνέουν τον καπνό των άλλων και ονομάζονται παθητικοί καπνιστές.
Ο καπνός των τσιγάρων περιέχει περίπου 4.700 επικίνδυνες ουσίες, όπως μονοξείδιο του άνθρακα, πίσσα και νικοτίνη, που τον καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνο τόσο για τον καπνιστή όσο και για όσους βρίσκονται κοντά του.
Οι συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία
Το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει:
- βρογχίτιδα
- καρδιαγγειακά και εγκεφαλικά επεισόδια
- πρόωρο θάνατο του εμβρύου
- ελλιποβαρή νεογνά από καπνίστριες μητέρες
- συχνότερες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος
- πεπτικό έλκος
- διάφορες μορφές καρκίνου, όπως καρκίνο του οισοφάγου, του στόματος και του πνεύμονα
- κιτρινισμένα δόντια και ρυτίδωση του δέρματος
Καπνιστής και μη καπνιστής: μια σύγκριση
| Ο καπνιστής | Ο μη καπνιστής |
|---|---|
| Επιβαρύνει την υγεία του και τη δημόσια υγεία | Κερδίζει υγεία και μακροζωία |
| Μειώνει την πνευματική και σωματική του απόδοση στην εργασία | Χαίρεται το κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον |
| Ξοδεύει χρήματα | Απολαμβάνει την άθληση και την άσκηση, αυξάνει το εισόδημά του |
Γιατί οι νέοι ξεκινούν το κάπνισμα
Οι σημαντικότεροι παράγοντες που οδηγούν τους νέους στο κάπνισμα είναι τα αυξημένα οικογενειακά και κοινωνικά προβλήματα, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η περιέργεια και η μίμηση, η διαφήμιση, η έλλειψη ενημέρωσης και η έλλειψη προσωπικών ενδιαφερόντων.
Η κάλυψη του ελεύθερου χρόνου με τον αθλητισμό, τη ζωγραφική, τη συμμετοχή σε πολιτιστικούς συλλόγους, περιβαλλοντικά προγράμματα και προγράμματα Αγωγής Υγείας μπορεί να βοηθήσει έναν έφηβο να αναπτύξει υγιείς και δημιουργικές συνήθειες αντί να στραφεί στο κάπνισμα. Η καλύτερη πρόληψη είναι η έγκαιρη ενημέρωση, τόσο από την οικογένεια όσο και από το σχολείο, την κοινότητα και τους ειδικούς.
Το οινόπνευμα και η ιστορία του
Από πολύ παλιά οι άνθρωποι έπιναν οινοπνευματώδη ποτά για να ικανοποιήσουν την πείνα τους, να ξεχάσουν τα προβλήματά τους και να διασκεδάσουν. Στην αρχαία ελληνική μυθολογία, ο Διόνυσος ήταν θεός του αμπελιού και του κρασιού. Ο πρώτος που έδωσε οδηγίες σχετικά με τον αλκοολισμό ήταν ο Ιπποκράτης, ενώ αργότερα ο Γαληνός ανέλυσε τις ολέθριες συνέπειες της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
Οινοπνευματώδη ή αλκοολούχα ποτά είναι όσα περιέχουν αιθανόλη. Η αιθανόλη ή αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) ανήκει σε μια οικογένεια χημικών ενώσεων που λέγονται αλκοόλες. Το αλκοόλ, στη διαδρομή του μέσα στο σώμα, απορροφάται από τα τοιχώματα του στομάχου και του εντέρου και διοχετεύεται με το αίμα σε όλο το σώμα.
Οινόπνευμα και υγεία
Η μέτρια ή μικρή κατανάλωση οινοπνεύματος (περίπου 15-40 γραμμάρια την ημέρα για τους ενήλικες άνδρες και 10-30 γραμμάρια για τις ενήλικες γυναίκες) έχει κάποιες θετικές επιδράσεις στον οργανισμό. Αντίθετα, η τακτική και αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ δημιουργεί προβλήματα και ανεπανόρθωτες βλάβες στην υγεία.
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ βλάπτει πολλά όργανα του σώματος:
- τον εγκέφαλο: διαταραχές στη μνήμη, στην όραση, στην ακοή, τραυλισμό
- το συκώτι: κίρρωση του ήπατος
- το δέρμα: υποθερμία
- την καρδιά: βλάβη του μυϊκού ιστού (καρδιομυοπάθεια)
Επιπλέον, το αλκοόλ συμβάλλει στην παχυσαρκία —ένα γραμμάριο αλκοόλ δίνει 7 θερμίδες— προκαλεί διάφορες μορφές καρκίνου και νευρικές διαταραχές, και αποτελεί αιτία των περισσότερων αυτοκινητιστικών ατυχημάτων.
Γιατί οι νέοι στρέφονται στο αλκοόλ
Τα κυριότερα αίτια που οδηγούν τους νέους στην κατανάλωση αλκοόλ είναι:
- τα προβλήματα με την οικογένεια
- τα προβλήματα της εφηβείας
- η μη τακτική φοίτηση στο σχολείο
- η ύπαρξη αλκοολικού ατόμου στο στενό περιβάλλον
- η επίδραση των συνομηλίκων
- τα πρότυπα των γονέων και των φίλων
- η διαφήμιση
Μέτρα πρόληψης
- Να αποφεύγεις το ποτό πριν από την οδήγηση
- Να μην πίνεις με άδειο στομάχι
- Να μην πίνεις όταν εργάζεσαι
- Να μην καταναλώνεις ποτό μαζί με φάρμακα
- Να μην παρασύρεσαι από τους άλλους
- Να έχεις αυτοσεβασμό και αυτοεκτίμηση
Αλκοολισμός και θεραπεία
Το αλκοόλ πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο, γιατί η υπερβολική κατανάλωση οδηγεί σε εθισμό και εξάρτηση.
Ο αλκοολικός δημιουργεί προβλήματα στην υγεία του, στην οικογένειά του, στην εργασία του και στον κοινωνικό του περίγυρο. Για να αποτοξινωθεί χρειάζεται ειδική θεραπεία σε κέντρα αποτοξίνωσης. Ο αλκοολισμός δεν είναι μόνο ατομικό ζήτημα αλλά κοινωνικό πρόβλημα, και η Πολιτεία αναλαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπισή του.