Ατομική Υγιεινή 🧼
Τι είναι η υγεία και η αγωγή υγείας
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.), υγεία είναι «η πλήρης σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία του ανθρώπου και όχι μόνο η απουσία νόσου ή αναπηρίας».
Η Αγωγή Υγείας είναι η διαδικασία που, με βάση επιστημονικές αρχές και οργανωμένες ευκαιρίες μάθησης, δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να αποφασίζουν και να ενεργούν συνειδητά για θέματα που επηρεάζουν την υγεία τους. Η Προαγωγή της Υγείας είναι η διαδικασία που δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να ελέγχουν και να βελτιώνουν την υγεία τους.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία ενός ανθρώπου είναι το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον, η κληρονομικότητα και ο τρόπος ζωής. Η ατομική υγιεινή είναι ακριβώς το κομμάτι του τρόπου ζωής που μπορούμε εμείς οι ίδιοι να ελέγξουμε καθημερινά.
Η ατομική υγιεινή είναι η πρωτογενής φροντίδα του σώματος, την οποία πρέπει να εφαρμόζει συστηματικά κάθε άτομο. Στόχος της είναι η πρόληψη της ασθένειας, η διατήρηση της υγείας και η καλλιέργεια της αισθητικής, μιας ανάγκης έμφυτης στον άνθρωπο από την πρωτόγονη εποχή. Περιλαμβάνει την καθαριότητα του σώματος, τον υγιεινό ύπνο, τη στοματική υγιεινή και άλλες υγιεινές καθημερινές συνήθειες.
Καθημερινή καθαριότητα και περιποίηση του σώματος
Η καθαριότητα του σώματος και του περιβάλλοντος αποτελεί βασικό στοιχείο για τη σωματική και ψυχική υγεία του ανθρώπου.
Οι Σπαρτιάτες, γνωστοί για τη δύναμη και την πειθαρχία τους, έκαναν το λουτρό τους στα κρύα νερά του ποταμού Ευρώτα. Η φροντίδα του σώματος δεν είναι λοιπόν μια σύγχρονη ιδέα, αλλά αξία με ρίζες στην αρχαιότητα.
Η καθημερινή καθαριότητα του σώματος είναι απαραίτητη για την καλή κυκλοφορία του αίματος, την αποφυγή δυσοσμίας και την απομάκρυνση των μικροβίων από το δέρμα.
Το δέρμα μας είναι ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία, και η πολύωρη έκθεση στον ήλιο προκαλεί ρυτίδωση και μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του δέρματος. Γι' αυτό συνιστάται να αποφεύγουμε την κολύμβηση και την έκθεση στον ήλιο από τις 12:00 έως τις 15:00, όταν η ακτινοβολία είναι πιο έντονη. Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας κατά του καρκίνου προειδοποιεί ότι τα ηλιακά εγκαύματα, ιδίως στην παιδική ηλικία, μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του δέρματος, όπως μελανώματα.
Το πρόσωπο πρέπει να καθαρίζεται με σαπούνι καλής ποιότητας, ώστε να μην ερεθίζεται το δέρμα. Στην εφηβεία η εμφάνιση ακμής στο πρόσωπο είναι φυσιολογική· αν χρειάζεται, ένας δερματολόγος θα συστήσει την κατάλληλη θεραπεία.
Βασικοί κανόνες ατομικής υγιεινής
- Τακτικό πλύσιμο χεριών και περιποίηση νυχιών
- Τακτικό βούρτσισμα δοντιών
- Τακτικό πλύσιμο προσώπου
- Καθαρές κάλτσες, άνετα και καλής ποιότητας παπούτσια
- Χρήση ατομικής πετσέτας, χτένας, οδοντόβουρτσας κ.λπ.
- Χρήση κατάλληλου σαμπουάν για κάθε τύπο μαλλιών
- Αποφυγή βαφής μαλλιών και συχνού τεχνητού στεγνώματος
- Απολύμανση χτενών
Σε συνδυασμό με τους παραπάνω κανόνες, απαραίτητη είναι επίσης η άσκηση και η σωστή, ισορροπημένη διατροφή, με κατανάλωση άφθονου νερού και φυσικών χυμών.
Καθαριότητα και φροντίδα των ενδυμάτων
Το σωστό ντύσιμο δεν έχει καμία σχέση με το κόστος του ρούχου.
Ωραίο ντύσιμο δεν είναι το ακριβό, αλλά το απλό, το καθαρό, το καλοβαλμένο — αυτό που ταιριάζει στην προσωπικότητα και στον τύπο του κάθε ανθρώπου.
Πριν από κάθε αγορά ενδυμάτων, ελέγχουμε την ποιότητα, τη σύνθεση, το μέγεθος και το κόστος. Τα ρούχα πρέπει να φυλάσσονται στην ντουλάπα καθαρά, σιδερωμένα και με τάξη. Τα καθημερινά ενδύματα και παπούτσια πρέπει να είναι κομψά αλλά και άνετα, ώστε να γίνεται καλύτερα η κυκλοφορία του αίματος και η εξάτμιση του ιδρώτα.
Η καθαριότητα των ενδυμάτων, η εμφάνιση και η καλή συμπεριφορά παίζουν σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία και συνθέτουν την πρώτη εντύπωση της προσωπικότητας ενός ανθρώπου. Το άτομο που είναι καθαρό και περιποιημένο έχει υψηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, δημιουργεί θετική εντύπωση στους συνομιλητές του και είναι πιο ευδιάθετο σε κάθε δραστηριότητα.
Τα καλλυντικά και οι επιδράσεις τους
Τα καλλυντικά είναι φυσικά ή τεχνητά προϊόντα που στοχεύουν στη διατήρηση, τη βελτίωση και την προστασία της ομορφιάς και της υγείας του προσώπου, του σώματος, των μαλλιών κ.ά.
Πριν αγοράσουμε κάποιο καλλυντικό:
- Διαβάζουμε τις οδηγίες χρήσης
- Προσέχουμε τι ταιριάζει στο δέρμα ή στον τύπο των μαλλιών μας, ώστε να αποφεύγουμε ερεθισμούς
- Ελέγχουμε την ποιότητα και το χρησιμοποιούμε με μέτρο
- Ζητάμε τη γνώμη κάποιου ειδικού, όπως ενός δερματολόγου
Σωστή στάση του σώματος
Η σωστή στάση του σώματος είναι η κατακόρυφη θέση και είναι σημαντική για τη σωστή στατική του σώματος. Πολύ συνηθισμένη στην προεφηβεία, ιδίως στα κορίτσια, είναι η εμφάνιση σκολίωσης.
Καλές συνήθειες, όπως η άσκηση, η καλή διατροφή (γάλα και παράγωγά του, κρέας, ψάρια, όσπρια, σαλάτες), η αποφυγή μεταφοράς μεγάλου βάρους στη νηπιακή και σχολική ηλικία, καθώς και η σωστή στάση του σώματος κατά τη μελέτη στο σπίτι και στο σχολείο, συμβάλλουν στην πρόληψη της σκολίωσης.
Υγιεινός ύπνος, εργασία και εκτόνωση της έντασης
Ο ύπνος οξύνει τον νου και ηρεμεί το νευρικό σύστημα. Βοηθά στη σωστή σωματική ανάπτυξη και στην ψυχική υγεία του ανθρώπου, ξεκουράζει και αναζωογονεί όλο το σώμα. Αντίθετα, η αϋπνία επιδρά αρνητικά στην υγεία και εξαντλεί κυρίως το νευρικό σύστημα.
Τα παιδιά χρειάζονται περισσότερες ώρες ύπνου από τους ενήλικες: οι ενήλικες έχουν ανάγκη 7-8 ώρες, ενώ τα παιδιά 8-10 ώρες ύπνου.
Θετικές συνήθειες πριν από τον ύπνο
- Αποφυγή άγχους, χαλάρωση
- Αποφυγή φαγητού και καφεΐνης
- Ένα φλιτζάνι τσάι ή χλιαρό γάλα
- Ένα ντους
- Θετικές σκέψεις
- Ανάγνωση ευχάριστων κειμένων
- Αγαπημένα μουσικά ακούσματα
Άλλοι παράγοντες που βοηθούν στον υγιεινό ύπνο είναι το καθαρό και άνετο υπνοδωμάτιο, ο καλός αερισμός, η κανονική θερμοκρασία του δωματίου (συνήθως γύρω στους 18°C), ο χαμηλός φωτισμός και τα λίγα έπιπλα.
Ο έφηβος μπορεί να καταπολεμήσει την καθημερινή του ένταση όχι μόνο με τον υγιεινό ύπνο, αλλά και με διάφορες δραστηριότητες, όπως η συμμετοχή σε αθλητικές και πολιτιστικές ομάδες, η πεζοπορία, ο χορός και η μουσική, βελτιώνοντας έτσι τη σωματική και ψυχική του υγεία.