Ο κοινωνικός περίγυρος και οι διαπροσωπικές σχέσεις 🤝

Συγγενείς, γείτονες και φίλοι

Οι συγγενείς, οι γείτονες και οι φίλοι αποτελούν τον άμεσο και στενό κοινωνικό περίγυρο του ανθρώπου. Η συναναστροφή αυτή θεωρείται σημαντική γιατί:

• αναπτύσσει την αμοιβαιότητα, την αλληλοκατανόηση και τη συμπαράσταση σε δύσκολες στιγμές
• διαμορφώνει υποχρεώσεις και δικαιώματα
• μεταδίδει αξίες και γνώσεις
• διευρύνει τα ενδιαφέροντα των ατόμων
• ενισχύει τις οικογενειακές ρίζες και το πατριωτικό συναίσθημα

Η κοινότητα

Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του «κοινωνικό ον» και έχει έντονη την ανάγκη να εντάσσεται σε κοινωνικές ομάδες. Η κοινότητα αποτελεί τον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο, μέσα στον οποίο διευρύνονται οι κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων. Βασικά στοιχεία της ελληνικής κοινότητας είναι η αγορά με τις εμπορικές δραστηριότητές της, το σχολείο, η Εκκλησία, καθώς και διάφοροι πολιτιστικοί και αθλητικοί σύλλογοι.

Η κοινότητα παρέχει στους πολίτες:

• ασφάλεια και προστασία, για παράδειγμα μέσω των οργάνων δημόσιας τάξης
• ψυχαγωγία, όπως θέατρα και κινηματογράφο
• εξυπηρέτηση, όπως μέσα μαζικής μεταφοράς
• εκπαίδευση
• υγειονομική περίθαλψη
• κοινωνικές παροχές

Τι είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις

Οι διαπροσωπικές σχέσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της ζωής του ανθρώπου, γιατί του δίνουν το αίσθημα ότι ανήκει σε μια ομάδα και γίνεται αποδεκτός από τους συνανθρώπους του. Έτσι καλύπτει τις κοινωνικές και συναισθηματικές του ανάγκες, αφού αισθάνεται ασφάλεια και προστασία.

Ο άνθρωπος δημιουργεί διαπροσωπικές σχέσεις σε όλη την πορεία της ζωής του και σε κάθε περιβάλλον που κινείται: στο οικογενειακό, στο σχολικό και στο ευρύτερο κοινωνικό.

Διαπροσωπικές σχέσεις στην οικογένεια

Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο πεδίο ανάπτυξης διαπροσωπικών σχέσεων στη ζωή του ανθρώπου. Αυτές οι σχέσεις διαταράσσονται συχνότερα κατά την περίοδο της εφηβείας.

Εκτός από τους γονείς, μέσα στην οικογένεια υπάρχουν και τα αδέλφια. Από τη σχέση τους τα αδέλφια μαθαίνουν την αλληλεγγύη, το ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, την αφοσίωση και τον συναγωνισμό. Για να υπάρχει ειρηνική ατμόσφαιρα, τα αδέλφια πρέπει να συνεργάζονται, να δείχνουν κατανόηση και να βοηθούν το ένα το άλλο σε δύσκολες στιγμές. Τα μεγαλύτερα αδέλφια οφείλουν να δείχνουν ιδιαίτερη υπομονή και ευαισθησία στα μικρότερα και να αποτελούν καλό παράδειγμα για αυτά.

Πολλές φορές μαζί με τους γονείς και τα παιδιά ζουν και ο παππούς και η γιαγιά. Σε αυτά τα πρόσωπα οφείλουμε σεβασμό και αγάπη, αφού διαθέτουν σύνεση, σοφία και βαθιά εμπειρία ζωής.

Διαπροσωπικές σχέσεις στο σχολείο

Στο σχολείο το παιδί δημιουργεί σχέσεις με πολλά και διαφορετικά άτομα, εμπλουτίζοντας τις διαπροσωπικές του σχέσεις. Το σχολείο χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «μικρογραφία της κοινωνίας», γιατί:

• μαθαίνει στον μαθητή να είναι επιμελής, φιλομαθής, φιλόδοξος, δραστήριος, εργατικός, ειλικρινής, συνεπής και υπεύθυνος άνθρωπος
• μαθαίνει στον μαθητή να εκφράζει ελεύθερα τις ιδέες του, αλλά και να δέχεται τις ιδέες και τις γνώμες των συνανθρώπων του, ακόμα κι αν δε συμφωνεί μαζί τους
• προσφέρει σωματικά, πνευματικά και ηθικά εφόδια για τη σωστή ένταξη στην κοινωνία

Για την καλύτερη οργάνωση και λειτουργία του σχολείου είναι απαραίτητη η τήρηση συγκεκριμένων κανόνων και συμπεριφοράς από όλα τα μέλη του. Τα τρία κύρια χαρακτηριστικά της ζωής μέσα στο σχολείο πρέπει να είναι:

• Η συνεργασία: καλλιεργεί την ελεύθερη σκέψη, τη δημιουργική φαντασία, την εργατικότητα, την πρωτοβουλία και τη συνέπεια, και παράλληλα αναπτύσσει αισθήματα φιλίας και σεβασμού.
• Η ευγένεια: οι μαθητές οφείλουν να είναι ευγενικοί και να σέβονται τους συμμαθητές και τους καθηγητές τους.
• Η συμμετοχή: οι μαθητές πρέπει να συμμετέχουν στα «κοινά», δηλαδή στη διοίκηση του σχολείου τους, να είναι πρόθυμοι στα μαθήματα, στις σχολικές εκδηλώσεις και στις μαθητικές κοινότητες. Έτσι οι θεωρητικές γνώσεις μετατρέπονται σε πράξη.

Διαπροσωπικές σχέσεις στην κοινότητα

Σκοπός της κοινότητας είναι να εξασφαλίσει στους πολίτες της μια ήρεμη και άνετη ζωή. Η σχέση κοινότητας και ατόμου όμως δεν πρέπει να είναι μονόπλευρη: για να αποκομίζει το άτομο τα οφέλη της κοινότητας, πρέπει να δρα υπεύθυνα και να την προστατεύει με τη συμπεριφορά του.

Η αρμονική συνύπαρξη των πολιτών επιτυγχάνεται και μέσα από τη συνεργασία και τη συλλογικότητα. Μέσα από τη συνεργασία, ο άνθρωπος κατορθώνει σπουδαία πράγματα που μόνος του δε θα μπορούσε εύκολα να πετύχει.

Η πολιτεία συνδέεται στενά τόσο με την οικογένεια όσο και με το σχολείο. Ο πολίτης που έχει μάθει στο σπίτι του και στο σχολείο τον σεβασμό και τον αυτοσεβασμό, σέβεται και εφαρμόζει τους νόμους.