🕰️ Ένα ταξίδι στην Ιστορία ξεκινά!  Από τις πρώτες ελληνικές αποικίες και τη γέννηση της δημοκρατίας στην Αθήνα, μέχρι τις θρυλικές μάχες στις Θερμοπύλες και τη Σαλαμίνα, η Ελλάδα γράφει ιστορία! Ο Περικλής χτίζει τον Παρθενώνα, αλλά ο Πελοποννησιακός Πόλεμος φέρνει ανατροπές. Τότε, ένας βασιλιάς από τη Μακεδονία, ο Μέγας Αλέξανδρος, κατακτά τον κόσμο! Και όταν η Ρώμη εμφανίζεται, ένας νέος κόσμος γεννιέται. Ετοιμάσου για τη μεγαλύτερη περιπέτεια όλων των εποχών! 🏺⚔️

Ιστορία Δ' Δημοτικού

# Η εποχή που πήρε όνομα από τα σχήματα 🏺

Την εποχή αυτή δε χτίζονταν μεγάλα κτίρια και τα αγάλματα ήταν μικρά και άτεχνα. Πάνω στα αγγεία όμως οι τεχνίτες ζωγράφιζαν διάφορα γεωμετρικά σχήματα, και γι' αυτό ολόκληρη η εποχή ονομάστηκε **γεωμετρική**.

### Τι θα μάθεις σε αυτό το μάθημα

- Τι άλλαξε στην τέχνη και στη γραφή μετά την κάθοδο των Δωριέων.
- Πώς ήταν τα κτίρια και τα πρώτα αγάλματα.
- Γιατί η τέχνη πήρε το όνομα «γεωμετρική».
- Πώς οι Έλληνες πήραν το αλφάβητο.

:::fact{title="Το μεγάλο γεγονός"}
Το πιο σημαντικό που έγινε αυτή την εποχή δεν ήταν ένα κτίριο ή ένα άγαλμα: ήταν η χρησιμοποίηση του αλφάβητου.
:::

# Η μυκηναϊκή τέχνη σταματά ⚱️

Μετά την κάθοδο των Δωριέων σταμάτησε να αναπτύσσεται η :tooltip[μυκηναϊκή τέχνη]{content="Η τέχνη που είχε αναπτυχθεί στις Μυκήνες, αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας πριν από την κάθοδο των Δωριέων."}.

### Τι σημαίνει «σταμάτησε να αναπτύσσεται»

Δε σημαίνει ότι οι άνθρωποι έπαψαν να φτιάχνουν πράγματα. Σημαίνει ότι η παλιά, πλούσια τέχνη των Μυκηνών δεν προχώρησε άλλο μπροστά. Ό,τι ήξεραν οι παλιοί τεχνίτες δε συνεχίστηκε.

### Και η γραφή;

Μαζί με την τέχνη χάθηκε και η παλιά γραφή. Ήταν δύσκολη, και μετά από τόσες αλλαγές που έγιναν στον ελληνικό χώρο, ξεχάστηκε.

:::alert{title="Πρόσεξε!"}
Η μυκηναϊκή τέχνη είναι κάτι που υπήρχε **πριν** από την κάθοδο των Δωριέων. Η γεωμετρική τέχνη είναι αυτή που ήρθε **μετά**.
:::

# Η ζωή όμως συνεχίστηκε 🔨

Παρόλο που η μυκηναϊκή τέχνη σταμάτησε και η παλιά γραφή ξεχάστηκε, οι άνθρωποι δεν έμειναν με σταυρωμένα χέρια.

### Τι συνέχισαν να κάνουν

- Έχτιζαν σπίτια για να μένουν.
- Κατασκεύαζαν διάφορα αντικείμενα που τους ήταν απαραίτητα στην καθημερινή ζωή.

Δηλαδή η ζωή δε σταμάτησε. Απλώς έγινε πιο απλή και πιο λιτή από ό,τι ήταν στα χρόνια των Μυκηνών.

:::fact{title="Σκέψου το έτσι"}
Ακόμη κι όταν χάνεται μια μεγάλη τέχνη, οι άνθρωποι εξακολουθούν να χρειάζονται στέγη, αγγεία και εργαλεία. Από αυτή την ανάγκη ξεκίνησε πάλι, σιγά σιγά, η νέα τέχνη.
:::

# Τα κτίρια της εποχής 🏠

Από τις :tooltip[ανασκαφές]{content="Οι έρευνες κατά τις οποίες οι αρχαιολόγοι σκάβουν τη γη για να βρουν αρχαία ευρήματα."} που έχουν γίνει βγάζουμε το συμπέρασμα ότι τα κτίρια ήταν **μικρά και απλά**.

### Με τι τα έχτιζαν

| Μέρος του κτιρίου | Υλικό |
| --- | --- |
| Τα θεμέλια, δηλαδή το κάτω μέρος | Πέτρες |
| Το υπόλοιπο μέρος | Άλλα υλικά |

### Πώς το ξέρουμε

Δε σώθηκαν ολόκληρα σπίτια εκείνης της εποχής. Μια ιδέα όμως για τα κτίρια μάς τη δίνει ένα **πήλινο κατασκεύασμα του 8ου π.Χ. αιώνα** που βρέθηκε στην περιοχή του Άργους.

:::fact{title="Ένα μικρό σπίτι από πηλό"}
Ένα μικρό ομοίωμα από πηλό αρκεί για να καταλάβουμε πώς έμοιαζαν τα αληθινά κτίρια που δε σώθηκαν.
:::

# Τα πρώτα αγάλματα ήταν ξύλινα 🪵

Τα πρώτα αγάλματα της εποχής ήταν φτιαγμένα από **ξύλο** και παρίσταναν **θεούς**.

### Γιατί δε σώθηκε κανένα

Απ' αυτά τα ξύλινα αγάλματα δε σώθηκε ούτε ένα. Και είναι φυσικό: το ξύλο καταστρέφεται εύκολα με το πέρασμα του χρόνου.

### Τι ήρθε μετά

Αργότερα οι τεχνίτες άρχισαν να φτιάχνουν μικρά αγάλματα από **μέταλλο**.

:::alert{title="Πρόσεξε!"}
Δε σώθηκε κανένα από τα πρώτα αγάλματα, όχι επειδή δεν υπήρξαν, αλλά επειδή ήταν ξύλινα και το ξύλο καταστρέφεται εύκολα.
:::

# Τα αγγεία σε κάθε σπίτι 🫙

Όλες τότε οι οικογένειες χρησιμοποιούσαν διάφορα αγγεία για τις **καθημερινές τους ανάγκες**.

### Τι φύλαγαν μέσα

- Λάδι
- Κρασί
- Άλλα προϊόντα

Το αγγείο ήταν για εκείνους ό,τι είναι για εμάς σήμερα τα μπουκάλια, τα βάζα και τα κουτιά της κουζίνας: χωρίς αυτά δεν μπορούσαν να αποθηκεύσουν τίποτα.

:::fact{title="Γι' αυτό βρίσκουμε τόσα αγγεία"}
Επειδή κάθε σπίτι είχε πολλά αγγεία, τα κομμάτια τους είναι από τα πιο συχνά ευρήματα που φέρνουν στο φως οι αρχαιολόγοι.
:::

# Γιατί η τέχνη λέγεται γεωμετρική 🔺

Οι τεχνίτες συνήθιζαν να ζωγραφίζουν πάνω στα αγγεία σχήματα που τα ξέρεις κι εσύ από τα Μαθηματικά.

### Τα σχήματα που ζωγράφιζαν

- Κύκλους
- Τρίγωνα
- Τετράγωνα
- Και άλλα γεωμετρικά σχήματα

### Από εκεί το όνομα

Επειδή ακριβώς κυριαρχούσαν αυτά τα σχήματα, η τέχνη ονομάστηκε **γεωμετρική**. Και επειδή η τέχνη ονομάστηκε έτσι, το ίδιο όνομα πήρε και ολόκληρη η εποχή.

:::alert{title="Μην μπερδευτείς"}
Το όνομα «γεωμετρική» δεν το έδωσαν οι ίδιοι οι άνθρωποι της εποχής. Το έδωσαν πολύ αργότερα, όταν είδαν τι ζωγράφιζαν στα αγγεία τους.
:::

# Ξανά στη θάλασσα 🚢

Αυτή την εποχή οι Έλληνες άρχισαν τα **θαλασσινά ταξίδια**, πουλώντας και αγοράζοντας προϊόντα.

### Τι κέρδισαν από τα ταξίδια

Κατάφεραν να πάρουν και πάλι στα χέρια τους το **εμπόριο της Μεσογείου**. Το είχαν χάσει μετά την παρακμή του μυκηναϊκού πολιτισμού.

### Γιατί έχει σημασία

Τα ταξίδια δεν έφερναν μόνο προϊόντα. Έφερναν και συναντήσεις με άλλους λαούς — και μία από αυτές τις συναντήσεις άλλαξε τα πάντα.

:::fact{title="Το εμπόριο ξαναγυρίζει"}
Το εμπόριο της Μεσογείου το είχαν χάσει οι Έλληνες όταν παρήκμασε ο μυκηναϊκός πολιτισμός. Τώρα το ξανακέρδιζαν.
:::

# Η συνάντηση με τους Φοίνικες 🤝

Στα ταξίδια τους οι Έλληνες ήρθαν σε επαφή με έναν άλλο λαό, τους :tooltip[Φοίνικες]{content="Λαός που κατοικούσε στη Φοινίκη, χώρα που βρισκόταν περίπου εκεί που σήμερα βρίσκεται ο Λίβανος."}.

### Πού ζούσαν

Οι Φοίνικες κατοικούσαν στη Φοινίκη. Ήταν μια χώρα που βρισκόταν περίπου εκεί που σήμερα βρίσκεται ο **Λίβανος**.

### Τι πήραν οι Έλληνες από αυτούς

Από τους Φοίνικες οι Έλληνες πήραν το **αλφάβητο**. Ήταν το πιο πολύτιμο πράγμα που «αγόρασαν» ποτέ σε ταξίδι, και δεν ήταν καν εμπόρευμα.

:::fact{title="Μια συνάντηση που κράτησε χιλιάδες χρόνια"}
Από εκείνη τη συνάντηση κρατάει το αλφάβητο που χρησιμοποιείς κι εσύ σήμερα για να γράφεις.
:::

# Το αλφάβητο γίνεται ελληνικό ✍️

Οι Έλληνες δεν πήραν απλώς το :tooltip[αλφάβητο]{content="Το φοινικικό αλφάβητο: έτσι ονομαζόταν το αλφάβητο που χρησιμοποιούμε σήμερα. Οι ειδικοί επιστήμονες έχουν τη γνώμη ότι τα περισσότερα γράμματα τα πήραν παλιά από τους Φοίνικες."} των Φοινίκων και το άφησαν όπως ήταν.

### Η αλλαγή που έκαναν

Πρόσθεσαν σ' αυτό **φωνήεντα** κι έφτιαξαν έτσι δικό τους αλφάβητο.

### Γιατί ήταν μεγάλο γεγονός

Με ένα αλφάβητο που είχε και φωνήεντα, οι άνθρωποι μπορούσαν να γράψουν πιο εύκολα ό,τι έλεγαν. Γι' αυτό η χρησιμοποίηση του αλφάβητου θεωρείται το **μεγάλο γεγονός** αυτής της εποχής.

:::fact{title="Το ήξερες;"}
Στην αρχή οι Έλληνες έγραφαν από τα δεξιά προς τα αριστερά, χωρίς να χωρίζουν τις λέξεις.
:::

# Τι λέει ο Ηρόδοτος για τα γράμματα 📜

Ο αρχαίος ιστορικός **Ηρόδοτος** έγραψε για το πώς πήραν οι Έλληνες τα γράμματα.

### Τα λόγια του, με απλά λόγια

- Στην αρχή οι Έλληνες είχαν τα γράμματα που χρησιμοποιούν οι Φοίνικες.
- Με το πέρασμα του χρόνου άλλαξε η προφορά τους και μαζί η μορφή τους.
- Γείτονες των Φοινίκων στις περισσότερες περιοχές ήταν Έλληνες από την **Ιωνία**.
- Αυτοί διδάχτηκαν από τους Φοίνικες τα γράμματα, τα άλλαξαν λίγο και τα χρησιμοποίησαν οι ίδιοι.

### Γιατί τα έλεγαν «φοινικικά γράμματα»

Σωστά τα ονόμασαν έτσι, λέει ο Ηρόδοτος, αφού τα είχαν πάρει από τους Φοίνικες.

:::fact{title="Η πηγή"}
Ηρόδοτος, Ιστορία, Ε', 58 (διασκευή).
:::

# Πολλά είδη αγγείων 🏺

Στην αρχαιότητα υπήρχαν πολλά είδη αγγείων. Το καθένα είχε τη δική του δουλειά.

### Δύο μεγάλες ανάγκες

| Ανάγκη | Παράδειγμα |
| --- | --- |
| Καθημερινές ανάγκες του νοικοκυριού | Αποθήκευση λαδιού και κρασιού, ετοιμασία φαγητού |
| Θρησκευτικές ανάγκες των ανθρώπων | Αγγεία που τα αφιέρωναν στους νεκρούς |

### Πώς ξεχωρίζουν μεταξύ τους

Τα αγγεία δεν τα ξεχωρίζουμε από τα σχέδιά τους, αλλά από το **σχήμα** τους: αν είναι ανοιχτά ή κλειστά, ψηλά ή χαμηλά, με πόσες και τι λαβές έχουν.

:::alert{title="Πρόσεξε το όνομα"}
Κάθε είδος αγγείου έχει δικό του όνομα. Το όνομα σού λέει και σε τι χρησίμευε.
:::

# Ο αμφορέας 🏺

Ο **αμφορέας** ήταν μεγάλο **κλειστό** αγγείο.

### Πώς τον αναγνωρίζεις

- Είναι μεγάλος.
- Είναι κλειστός.
- Έχει **δύο κάθετα χερούλια**, ένα από κάθε πλευρά.

### Σε τι χρησίμευε

Τον χρησιμοποιούσαν για να **μεταφέρουν** ή να **αποθηκεύουν** υγρά και στερεά. Δηλαδή μέσα του έβαζαν και λάδι ή κρασί, αλλά και προϊόντα που δεν είναι υγρά.

:::fact{title="Γιατί δύο χερούλια"}
Τα δύο κάθετα χερούλια δεν είναι για ομορφιά: ένα μεγάλο γεμάτο αγγείο σηκώνεται πολύ πιο εύκολα όταν το πιάνεις και από τις δύο μεριές.
:::

# Ο κρατήρας 🍷

Ο **κρατήρας** ήταν μεγάλο **ανοικτό** αγγείο.

### Η δουλειά του

Τον χρησιμοποιούσαν για το **ανακάτεμα του κρασιού με το νερό**.

### Γιατί ανακάτευαν το κρασί

Οι αρχαίοι δεν έπιναν το κρασί σκέτο. Το έπιναν **νερωμένο**, δηλαδή ανακατεμένο με νερό. Γι' αυτό χρειάζονταν ένα μεγάλο και ανοιχτό αγγείο, όπου χωρούσε το κουτάλι για το ανακάτεμα.

:::alert{title="Μην τον μπερδέψεις με τον αμφορέα"}
Ο αμφορέας είναι **κλειστός** και είναι για αποθήκευση και μεταφορά. Ο κρατήρας είναι **ανοικτός** και είναι για ανακάτεμα.
:::

# Η λεκάνη 🥣

Η **λεκάνη** ήταν μεγάλο, **χαμηλό** και **ανοικτό** αγγείο.

### Τα χαρακτηριστικά της

| Χαρακτηριστικό | Λεκάνη |
| --- | --- |
| Ύψος | Χαμηλή |
| Στόμιο | Ανοικτό |
| Λαβές | Οριζόντιες |
| Σκέπασμα | Δεν είχε |

### Σε τι χρησίμευε

Στο εσωτερικό της **ίσως προετοίμαζαν το φαγητό**.

:::alert{title="Ίσως, όχι σίγουρα"}
Για τη λεκάνη λέμε «ίσως». Οι επιστήμονες δεν είναι απόλυτα βέβαιοι για τη χρήση της, γιατί τα αρχαία αντικείμενα δε μας τα λένε πάντα όλα.
:::

# Η λήκυθος 🫒

Η **λήκυθος** ήταν :tooltip[ελαιοδοχείο]{content="Δοχείο μέσα στο οποίο έβαζαν λάδι."}, δηλαδή αγγείο για το λάδι.

### Πώς την αναγνωρίζεις

- Έχει **στενό στόμιο**, ώστε το λάδι να βγαίνει λίγο λίγο.
- Έχει **μία κάθετη λαβή**.

### Η ξεχωριστή της χρήση

Λευκά τέτοια αγγεία τα **αφιέρωναν στους νεκρούς**. Έτσι η λήκυθος δεν ήταν μόνο αγγείο της κουζίνας, αλλά και αγγείο με θρησκευτική σημασία.

:::fact{title="Γιατί στενό στόμιο"}
Το λάδι είναι πολύτιμο και δε θέλεις να χυθεί. Το στενό στόμιο το αφήνει να τρέξει σιγά σιγά, χωρίς σπατάλη.
:::

# Το πινάκιο 🍽️

Το **πινάκιο** ήταν **ανοικτό** και **ρηχό** αγγείο.

### Με τι μοιάζει

Μοιάζει με το σημερινό **πιάτο**. Είναι το πιο εύκολο αγγείο να το φανταστείς, γιατί κάτι σχεδόν ίδιο έχεις μπροστά σου κάθε μέρα στο τραπέζι.

### Πώς ξεχωρίζει από τα άλλα

| Αγγείο | Βαθύ ή ρηχό; |
| --- | --- |
| Αμφορέας | Βαθύ και κλειστό |
| Κρατήρας | Βαθύ και ανοικτό |
| Πινάκιο | Ρηχό και ανοικτό |

:::fact{title="Τα ονόματα ταξιδεύουν"}
Πολλά αρχαία ονόματα αγγείων ζουν ακόμη στη γλώσσα μας. Η λέξη «πινάκιο» θυμίζει τον «πίνακα», κάτι δηλαδή επίπεδο και ανοιχτό.
:::

# Όλα τα αγγεία μαζί 📋

Ένας πίνακας για να τα θυμάσαι όλα με μια ματιά.

| Αγγείο | Πώς ήταν | Σε τι χρησίμευε |
| --- | --- | --- |
| Αμφορέας | Μεγάλο, κλειστό, με δύο κάθετα χερούλια | Μεταφορά και αποθήκευση υγρών και στερεών |
| Κρατήρας | Μεγάλο και ανοικτό | Ανακάτεμα του κρασιού με το νερό |
| Λεκάνη | Μεγάλη, χαμηλή, ανοικτή, με οριζόντιες λαβές, χωρίς σκέπασμα | Ίσως προετοίμαζαν μέσα το φαγητό |
| Λήκυθος | Στενό στόμιο, κάθετη λαβή | Ελαιοδοχείο· λευκές αφιερώνονταν στους νεκρούς |
| Πινάκιο | Ανοικτό και ρηχό | Σαν το σημερινό πιάτο |

:::alert{title="Το κόλπο για να μην μπερδεύεσαι"}
Ρώτα πρώτα: **ανοιχτό ή κλειστό;** Τα κλειστά (αμφορέας, λήκυθος) φυλάνε και μεταφέρουν. Τα ανοιχτά (κρατήρας, λεκάνη, πινάκιο) τα χρησιμοποιούσαν εκείνη τη στιγμή, στο τραπέζι ή στην κουζίνα.
:::

# Τι μας λέει η δεύτερη πηγή 📚

Οι πληροφορίες για τα σχήματα και τη χρησιμότητα των αγγείων μάς έρχονται από τους μελετητές της αρχαίας τέχνης.

### Τι υποστηρίζει η πηγή

Στην αρχαιότητα υπήρχαν **πολλά είδη αγγείων**. Αυτά εξυπηρετούσαν:

- τις **καθημερινές ανάγκες του νοικοκυριού**,
- αλλά και τις **θρησκευτικές ανάγκες** των ανθρώπων.

### Γιατί χρειαζόμαστε πηγές

Ένα σπασμένο αγγείο από μόνο του δε μιλάει. Οι μελετητές συγκρίνουν πολλά ευρήματα μεταξύ τους και έτσι καταλαβαίνουν σε τι χρησίμευε το καθένα.

:::fact{title="Η πηγή"}
Μ. Τιβέριος, Ελληνική Τέχνη, Αρχαία Αγγεία (διασκευή).
:::

# Πώς μαθαίνουμε για την εποχή 🔍

Για τη γεωμετρική εποχή δε μας τα λέει κάποιος που έζησε τότε. Τα μαθαίνουμε από αυτά που άφησε πίσω της.

### Οι τρεις πηγές μας

| Πηγή | Τι μας λέει |
| --- | --- |
| Οι ανασκαφές | Ότι τα κτίρια ήταν μικρά και απλά |
| Το πήλινο κατασκεύασμα από την περιοχή του Άργους | Πώς έμοιαζαν τα κτίρια του 8ου π.Χ. αιώνα |
| Τα αγγεία με τα σχέδια | Ποια σχήματα αγαπούσαν οι τεχνίτες |

### Και όσα δε σώθηκαν

Τα ξύλινα αγάλματα δεν τα έχουμε. Ξέρουμε όμως ότι υπήρξαν, και ξέρουμε και γιατί χάθηκαν: το ξύλο καταστρέφεται εύκολα.

:::alert{title="Απουσία δε σημαίνει ανυπαρξία"}
Το ότι δε βρέθηκε κάτι δε σημαίνει ότι δεν υπήρξε ποτέ. Μπορεί απλώς το υλικό του να μην άντεξε στον χρόνο.
:::

# Τα αγγεία ως καμβάς των τεχνιτών 🎨

Στη γεωμετρική εποχή τα αγγεία δεν ήταν μόνο χρήσιμα. Ήταν και ο τόπος όπου δούλευαν οι ζωγράφοι.

### Πού ζωγράφιζαν

Δε χτίζονταν μεγάλα κτίρια και τα αγάλματα ήταν μικρά και άτεχνα. Έμεναν λοιπόν τα **αγγεία**: εκεί πάνω έδειχναν οι τεχνίτες την τέχνη τους.

### Τι ζωγράφιζαν

Κύκλους, τρίγωνα, τετράγωνα και άλλα γεωμετρικά σχήματα, το ένα δίπλα και πάνω από το άλλο.

:::fact{title="Ένα ολόκληρο όνομα από μερικά σχήματα"}
Σκέψου το: ολόκληρη μια εποχή της ελληνικής ιστορίας πήρε το όνομά της από τα σχέδια που έβαζαν οι τεχνίτες πάνω στα καθημερινά τους αγγεία.
:::

# Ας τα βάλουμε σε σειρά 🧠

Όλο το μάθημα σε τέσσερα βήματα.

### 1. Μετά την κάθοδο των Δωριέων

Σταμάτησε να αναπτύσσεται η μυκηναϊκή τέχνη και ξεχάστηκε η παλιά, δύσκολη γραφή. Οι άνθρωποι όμως συνέχισαν να χτίζουν σπίτια και να φτιάχνουν χρήσιμα αντικείμενα.

### 2. Κτίρια και αγάλματα

Τα κτίρια ήταν μικρά και απλά, με πέτρινα θεμέλια. Τα πρώτα αγάλματα ήταν ξύλινα και παρίσταναν θεούς· αργότερα έφτιαξαν μικρά μεταλλικά.

### 3. Τα αγγεία και το όνομα της εποχής

Κάθε οικογένεια είχε αγγεία για λάδι, κρασί και άλλα προϊόντα. Οι τεχνίτες ζωγράφιζαν πάνω τους γεωμετρικά σχήματα — γι' αυτό η τέχνη λέγεται γεωμετρική.

### 4. Ταξίδια και αλφάβητο

Οι Έλληνες ξαναπήραν το εμπόριο της Μεσογείου, συνάντησαν τους Φοίνικες, πήραν το αλφάβητό τους και πρόσθεσαν φωνήεντα.

:::alert{title="Αν κρατήσεις ένα πράγμα"}
Το μεγάλο γεγονός της εποχής δεν είναι η τέχνη, αλλά η **χρησιμοποίηση του αλφάβητου**.
:::

01. Βασική Θεωρία

Ποια τέχνη σταμάτησε να προχωράει, τι έγινε με την παλιά γραφή και τι συνέχισαν να φτιάχνουν οι άνθρωποι στην καθημερινή τους ζωή.

Τι άλλαξε μετά την κάθοδο των Δωριέων

Πώς ήταν τα σπίτια της εποχής, με τι υλικά τα έχτιζαν και από τι ήταν φτιαγμένα τα πρώτα αγάλματα των θεών.

Τα κτίρια και τα αγάλματα

Ποια αγγεία είχε κάθε σπίτι, τι φύλαγαν μέσα τους και ποια σχήματα ζωγράφιζαν πάνω τους οι τεχνίτες.

Γιατί η τέχνη λέγεται γεωμετρική

Πώς οι Έλληνες ξανακέρδισαν το εμπόριο της Μεσογείου και ποιον λαό συνάντησαν που άλλαξε για πάντα τον τρόπο που γράφουμε.

Ταξίδια, εμπόριο και το αλφάβητο

# Η τέχνη και η γραφή 🏺

Μετά την κάθοδο των Δωριέων η :tooltip[μυκηναϊκή τέχνη]{content="Η τέχνη που είχε αναπτυχθεί στις Μυκήνες, αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας πριν από την κάθοδο των Δωριέων."} σταμάτησε να αναπτύσσεται και η παλιά, δύσκολη γραφή ξεχάστηκε. Οι άνθρωποι όμως συνέχισαν να χτίζουν σπίτια και να φτιάχνουν όσα αντικείμενα χρειάζονταν κάθε μέρα. Τα κτίρια, όπως δείχνουν οι ανασκαφές, ήταν μικρά και απλά: τα θεμέλια τα έκτιζαν με πέτρες και για το υπόλοιπο μέρος χρησιμοποιούσαν άλλα υλικά. Μια ιδέα για τα κτίρια της εποχής μάς δίνει ένα πήλινο κατασκεύασμα του 8ου π.Χ. αιώνα από την περιοχή του Άργους. Τα πρώτα αγάλματα παρίσταναν θεούς και ήταν ξύλινα· αργότερα άρχισαν να φτιάχνουν μικρά αγάλματα από μέταλλο.

:::alert{title="Πρόσεξε!"}
Δε σώθηκε κανένα από τα πρώτα αγάλματα, όχι επειδή δεν υπήρξαν, αλλά επειδή ήταν ξύλινα και το ξύλο καταστρέφεται εύκολα.
:::

Κάθε οικογένεια χρησιμοποιούσε αγγεία, όπου αποθήκευε λάδι, κρασί και άλλα προϊόντα. Οι τεχνίτες ζωγράφιζαν πάνω τους κύκλους, τρίγωνα, τετράγωνα και άλλα γεωμετρικά σχήματα, και γι' αυτό η τέχνη —και ολόκληρη η εποχή— ονομάστηκε γεωμετρική. Την ίδια εποχή οι Έλληνες ξεκίνησαν θαλασσινά ταξίδια, πουλούσαν και αγόραζαν προϊόντα και πήραν ξανά στα χέρια τους το εμπόριο της Μεσογείου, που το είχαν χάσει μετά την παρακμή του μυκηναϊκού πολιτισμού. Έτσι ήρθαν σε επαφή με τους :tooltip[Φοίνικες]{content="Λαός που κατοικούσε στη Φοινίκη, χώρα που βρισκόταν περίπου εκεί που σήμερα βρίσκεται ο Λίβανος."}, από τους οποίους πήραν το αλφάβητο. Πρόσθεσαν σ' αυτό φωνήεντα και έφτιαξαν δικό τους αλφάβητο — το μεγάλο γεγονός της εποχής.

:::fact{title="Το ήξερες;"}
Στην αρχή οι Έλληνες έγραφαν από τα δεξιά προς τα αριστερά, χωρίς να χωρίζουν τις λέξεις.
:::


Ιστορία Δ' Δημοτικού

Πάρε πλήρη πρόσβαση

Βασική Θεωρία