1. Βασική Θεωρία
Προσθέσαμε νέο παιχνίδι γι' αυτό το μάθημα!
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Εμβαδόν Γεωμετρικών Σχημάτων 📐

Σε αυτό το άρθρο, θα εξερευνήσουμε πώς να υπολογίζουμε το εμβαδόν διαφόρων γεωμετρικών σχημάτων. Το εμβαδόν είναι η επιφάνεια που καταλαμβάνει ένα σχήμα. Ας ξεκινήσουμε! 🚀

Εμβαδόν Τετραγώνου 🟫

Το εμβαδόν ενός τετραγώνου είναι ο χώρος που καταλαμβάνει το τετράγωνο. Φανταστείτε ένα τετράγωνο με κάθε πλευρά του να είναι 5 εκατοστά (cm). Μπορούμε να το χωρίσουμε σε μικρότερα τετραγωνάκια, όπου κάθε τετραγωνάκι έχει πλευρά 1 cm. Θα έχουμε 5 γραμμές με 5 τετραγωνάκια σε κάθε γραμμή, δηλαδή συνολικά 5⋅5=255 \cdot 5 = 25 τετραγωνάκια.

Επειδή κάθε μικρό τετραγωνάκι έχει εμβαδόν 1 cm², τότε το συνολικό εμβαδόν του μεγάλου τετραγώνου είναι 25 cm².

Γενικός Τύπος

Αν ένα τετράγωνο έχει πλευρά "α", τότε το εμβαδόν του είναι α2α^2. Αυτό σημαίνει ότι πολλαπλασιάζουμε την πλευρά "α" με τον εαυτό της (α⋅αα \cdot α).

Εμβαδόν Ορθογωνίου 🟦

Το εμβαδόν ενός ορθογωνίου είναι ο χώρος που καταλαμβάνει μέσα του. Ας φανταστούμε ένα ορθογώνιο που έχει πλευρές 3 εκατοστά και 5 εκατοστά.

Μπορούμε να χωρίσουμε αυτό το ορθογώνιο σε μικρά τετραγωνάκια, όπου κάθε τετραγωνάκι έχει εμβαδόν 1 τετραγωνικό εκατοστό (1 cm²). Αν το κάνουμε αυτό, θα δούμε ότι το ορθογώνιο χωρίζεται σε 15 τέτοια τετραγωνάκια.

Για να βρούμε το εμβαδόν του ορθογωνίου, πολλαπλασιάζουμε τις δύο πλευρές του: 3⋅5=153 \cdot 5 = 15 τετραγωνικά εκατοστά (cm²).

Γενικός Τύπος

Για οποιοδήποτε ορθογώνιο με πλευρές α και β, το εμβαδόν του είναι α⋅βα \cdot β. Μπορούμε επίσης να πούμε ότι το εμβαδόν του ορθογωνίου είναι το μήκος του (η μεγαλύτερη πλευρά) πολλαπλασιασμένο με το πλάτος του (η μικρότερη πλευρά).

Παρατήρηση για το Εμβαδόν Ορθογωνίου 🧐

Για να βρούμε το εμβαδόν ενός ορθογωνίου, πρέπει να γνωρίζουμε το μήκος και το πλάτος του. Το μήκος είναι η μεγαλύτερη πλευρά και το πλάτος είναι η μικρότερη πλευρά. Αυτές τις πλευρές τις ονομάζουμε διαστάσεις του ορθογωνίου.

Για να υπολογίσουμε το εμβαδόν, πολλαπλασιάζουμε το μήκος με το πλάτος. Έτσι:

εμβαδόν ορθογωνίου = μήκος ⋅\cdot πλάτος

Εμβαδόν Παραλληλογράμμου

Για να βρούμε το εμβαδόν ενός παραλληλογράμμου, ας φανταστούμε ένα παραλληλόγραμμο που ονομάζεται ΑΒΓΔ. Η βάση του, η πλευρά ΑΒ, είναι ίση με β, και η απέναντι πλευρά ΓΔ είναι επίσης ίση με β. Φέρνουμε τις ευθείες ΔΕ και ΓΖ, που είναι τα ύψη του παραλληλογράμμου και είναι ίσα με υ.

Αν μετακινήσουμε το τρίγωνο ΑΔΕ και το τοποθετήσουμε στη θέση του τριγώνου ΒΓΖ (που είναι ακριβώς το ίδιο), τότε βλέπουμε ότι το εμβαδόν του παραλληλογράμμου ΑΒΓΔ είναι το ίδιο με το εμβαδόν του ορθογωνίου ΕΖΓΔ.

Έτσι, για να βρούμε το εμβαδόν του παραλληλογράμμου ΑΒΓΔ, βρίσκουμε το εμβαδόν του ορθογωνίου ΕΖΓΔ, το οποίο είναι:

(ABΓΔ)=(EZΓΔ)=EZ⋅ΓZ=β⋅υ(ΑΒΓΔ) = (ΕΖΓΔ) = ΕΖ \cdot ΓΖ = β \cdot υ

Αυτό σημαίνει ότι το εμβαδόν του παραλληλογράμμου είναι ίσο με τη βάση του (β) πολλαπλασιασμένη με το ύψος του (υ).

Γενικός Τύπος

Το εμβαδόν ενός παραλληλογράμμου είναι ίσο με το γινόμενο της βάσης του επί το αντίστοιχο ύψος.

Εμβαδόν Τυχαίου Τριγώνου 📐

Για να βρούμε το εμβαδόν ενός τριγώνου που δεν είναι ορθογώνιο, μπορούμε να κάνουμε το εξής:

  1. Παίρνουμε το τρίγωνο ABΓΑΒΓ και ένα ίδιο τρίγωνο.
  2. Τοποθετούμε το δεύτερο τρίγωνο δίπλα στο πρώτο. Έτσι, σχηματίζεται ένα παραλληλόγραμμο ABΓΔΑΒΓΔ.
  3. Η βάση του παραλληλογράμμου (ββ) είναι η βάση BΓΒΓ του τριγώνου ABΓΑΒΓ.
  4. Το ύψος του παραλληλογράμμου (υυ) είναι το ύψος του τριγώνου ABΓΑΒΓ από την κορυφή AΑ.

Είτε το τρίγωνο ABΓΑΒΓ είναι οξυγώνιο (δηλαδή έχει όλες τις γωνίες μικρότερες από 90 μοίρες) είτε αμβλυγώνιο (δηλαδή έχει μία γωνία μεγαλύτερη από 90 μοίρες), το εμβαδόν του είναι το μισό του εμβαδού του παραλληλογράμμου ABΓΔΑΒΓΔ.

Έτσι, για το εμβαδόν του τριγώνου ABΓΑΒΓ ισχύει:

(ABΓ)=12(ABΓΔ)=12⋅β⋅υ(ΑΒΓ) = \frac{1}{2} (ΑΒΓΔ) = \frac{1}{2} \cdot β \cdot υ

Όπου:

  • ββ είναι η βάση του τριγώνου ABΓΑΒΓ.
  • υυ είναι το αντίστοιχο ύψος του τριγώνου ABΓΑΒΓ.
Γενικός Τύπος

Το εμβαδόν ενός τριγώνου είναι ίσο με το μισό του γινομένου της βάσης του επί το αντίστοιχο ύψος.

Εμβαδόν Ορθογωνίου Τριγώνου

Όταν έχουμε ένα ορθογώνιο τρίγωνο, όπως το τρίγωνο ΑΒΓ, μία από τις κάθετες πλευρές του τριγώνου είναι η βάση (β) και η άλλη κάθετη πλευρά είναι το ύψος (υ).

Για να βρούμε το εμβαδόν του ορθογωνίου τριγώνου ΑΒΓ, χρησιμοποιούμε τον τύπο:

(ABΓ)=12⋅β⋅υ=12⋅β⋅γ(ΑΒΓ) = \frac{1}{2} \cdot β \cdot υ = \frac{1}{2} \cdot β \cdot γ

Αυτό σημαίνει ότι το εμβαδόν ενός ορθογωνίου τριγώνου είναι ίσο με το μισό του γινομένου των δύο κάθετων πλευρών του (β και γ).

Εμβαδόν Τραπεζίου ⏢

Για να βρούμε το εμβαδόν ενός τραπεζίου, ας φανταστούμε ένα τραπέζιο που ονομάζεται ΑΓΔΕ.
Αυτό το τραπέζιο έχει:

  • Μια μεγάλη βάση, την ΑΓ, που την ονομάζουμε BΒ.
  • Μια μικρή βάση, την ΕΔ, που την ονομάζουμε ββ.
  • Ένα ύψος, την ΕΘ, που την ονομάζουμε υυ.

Τώρα, φανταζόμαστε ένα άλλο τραπέζιο, ακριβώς ίδιο με το ΑΓΔΕ. Αν ενώσουμε αυτά τα δύο τραπέζια κατάλληλα, σχηματίζουμε ένα παραλληλόγραμμο που ονομάζεται ΑΖΗΕ.

Αυτό το παραλληλόγραμμο έχει:

  • Μια βάση που είναι το άθροισμα της μικρής και της μεγάλης βάσης του τραπεζίου, δηλαδή β+Bβ + Β.
  • Ένα ύψος που είναι το ίδιο με το ύψος του τραπεζίου, δηλαδή υυ.

Το εμβαδόν του παραλληλογράμμου ΑΖΗΕ είναι: (AZHE)=(β+B)⋅υ(ΑΖΗΕ) = (β + Β) · υ.

Επειδή το παραλληλόγραμμο αποτελείται από δύο ίσα τραπέζια, το εμβαδόν του παραλληλογράμμου είναι δύο φορές το εμβαδόν του τραπεζίου ΑΓΔΕ. Δηλαδή: (AZHE)=2(AΓΔE)(ΑΖΗΕ) = 2(ΑΓΔΕ).

Για να βρούμε το εμβαδόν του τραπεζίου ΑΓΔΕ, διαιρούμε το εμβαδόν του παραλληλογράμμου με το 2:
(AΓΔE)=(β+B)υ2(ΑΓΔΕ) = \frac{(β + Β)υ}{2}

Γενικός Τύπος

Το εμβαδόν ενός τραπεζίου είναι ίσο με το μισό του αθροίσματος των δύο βάσεων του, πολλαπλασιασμένο με το ύψος του.

📐 Εμβαδόν Γεωμετρικών Σχημάτων

◼️ Εμβαδόν Τετραγώνου

Το τετράγωνο έχει όλες τις πλευρές ίσες. Ο τύπος είναι:

E=πλευραˊ2E = \text{πλευρά}^2

Παράδειγμα:

Αν η πλευρά είναι 6cm:

E=62=36 cm2E = 6^2 = 36\,\text{cm}^2


▭ Εμβαδόν Ορθογώνιου Παραλληλόγραμμου

Το εμβαδόν ενός παραλληλόγραμμου δίνεται από τον τύπο:

E=μηˊκος⋅πλαˊτοςE = \text{μήκος} \cdot \text{πλάτος}

Παράδειγμα:

Αν το μήκος είναι 9cm και το πλάτος 4cm:

E=9⋅4=36 cm2E = 9 \cdot 4 = 36\,\text{cm}^2


🔺 Εμβαδόν Τριγώνου

Για να βρούμε το εμβαδόν ενός τριγώνου, χρησιμοποιούμε τον τύπο:

E=βαˊση⋅υˊψος2E = \frac{\text{βάση} \cdot \text{ύψος}}{2}

Παράδειγμα:

E=10⋅52=25 cm2E = \frac{10 \cdot 5}{2} = 25\,\text{cm}^2


🔻 Εμβαδόν Ορθογώνιου Τριγώνου

E=καˊθετος αˊξονας 1⋅καˊθετος αˊξονας 22E = \frac{\text{κάθετος άξονας 1} \cdot \text{κάθετος άξονας 2}}{2}

Παράδειγμα:

E=6⋅82=24 cm2E = \frac{6 \cdot 8}{2} = 24\,\text{cm}^2


🔷 Εμβαδόν Τραπεζίου

E=(βαˊση1+βαˊση2)2⋅υˊψοςE = \frac{(\text{βάση}_1 + \text{βάση}_2)}{2} \cdot \text{ύψος}

Παράδειγμα:

E=(12+8)2⋅7=10⋅7=70 cm2E = \frac{(12 + 8)}{2} \cdot 7 = 10 \cdot 7 = 70\,\text{cm}^2

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Η εφαρμογή αφορά ένα πρόβλημα με την αίθουσα Φυσικής στο σχολείο της Άννας. Η αίθουσα θα στρωθεί με πλακάκια.

Πρόβλημα:

α) Πόσα πλακάκια θα χρειαστούν για να καλύψουν το δάπεδο, αν η αίθουσα έχει μήκος 12 μέτρα και πλάτος 8 μέτρα, και κάθε πλακάκι έχει πλευρά 25 εκατοστά;

β) Αν κάθε πλακάκι κοστίζει 0,5€ (δηλαδή μισό ευρώ), πόσα χρήματα θα χρειαστούν συνολικά για να στρωθεί η αίθουσα;

Λύση:

α) Πρώτα, βρίσκουμε το εμβαδόν της αίθουσας πολλαπλασιάζοντας το μήκος με το πλάτος: EΔAΠ=12⋅8=96Ε_{ΔΑΠ} = 12 \cdot 8 = 96 τετραγωνικά μέτρα (m2m^2).
Μετά, βρίσκουμε το εμβαδόν κάθε πλακακίου πολλαπλασιάζοντας την πλευρά του με τον εαυτό της: EΠΛAK=25⋅25=625Ε_{ΠΛΑΚ} = 25 \cdot 25 = 625 τετραγωνικά εκατοστά (cm2cm^2). Επειδή θέλουμε να έχουμε τις ίδιες μονάδες μέτρησης, μετατρέπουμε τα τετραγωνικά εκατοστά σε τετραγωνικά μέτρα: 625cm2=0,0625m2625 cm^2 = 0,0625 m^2.
Έπειτα, διαιρούμε το εμβαδόν της αίθουσας με το εμβαδόν κάθε πλακακίου για να βρούμε πόσα πλακάκια χρειάζονται: EΔAΠEΠΛAK=960,0625=1536\frac{Ε_{ΔΑΠ}}{Ε_{ΠΛΑΚ}} = \frac{96}{0,0625} = 1536 πλακάκια.

β) Τέλος, για να βρούμε πόσο θα κοστίσουν όλα τα πλακάκια, πολλαπλασιάζουμε τον αριθμό των πλακακίων με την τιμή του κάθε πλακακίου: 1536⋅0,5=7681536 \cdot 0,5 = 768 ευρώ.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Η εφαρμογή αφορά ένα πρόβλημα με μια εφημερίδα που εκδίδεται στο σχολείο της Κάτιας. Κάθε φύλλο της εφημερίδας έχει μήκος 42 εκατοστά και πλάτος 30 εκατοστά.

Πρόβλημα:

Να υπολογίσουμε πόσο χαρτί χρειάζεται συνολικά για να τυπωθούν 800 εφημερίδες, αν κάθε εφημερίδα έχει 8 φύλλα.

Λύση:

  1. Υπολογίζουμε το εμβαδόν κάθε φύλλου της εφημερίδας πολλαπλασιάζοντας το μήκος με το πλάτος: 30⋅42=126030 \cdot 42 = 1260 τετραγωνικά εκατοστά (cm2cm^2).
  2. Υπολογίζουμε πόσο χαρτί χρειάζεται για κάθε εφημερίδα, αφού κάθε εφημερίδα έχει 8 φύλλα: 8⋅1260=100808 \cdot 1260 = 10080 τετραγωνικά εκατοστά (cm2cm^2).
  3. Υπολογίζουμε πόσο χαρτί χρειάζεται για 800 εφημερίδες: 800⋅10080=8064000800 \cdot 10080 = 8064000 τετραγωνικά εκατοστά (cm2cm^2).
  4. Μετατρέπουμε τα τετραγωνικά εκατοστά σε τετραγωνικά μέτρα, διαιρώντας με 10000: 8064000(cm2)=806,4(m2)8064000 (cm^2) = 806,4 (m^2).

Άρα, για να τυπωθούν 800 αντίτυπα της εφημερίδας, χρειάζονται 806,4 τετραγωνικά μέτρα χαρτί.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Στην εφαρμογή, έχουμε ένα τρίγωνο, το ΑΒΓ. Φέρνουμε μια διάμεσο, την ΑΜ. Η διάμεσος είναι μια γραμμή που ξεκινά από μια γωνία του τριγώνου και φτάνει στο μέσο της απέναντι πλευράς. Στην περίπτωσή μας, η ΑΜ ξεκινά από τη γωνία Α και φτάνει στο μέσο της πλευράς ΒΓ.

Πρόβλημα:

Να αποδείξουμε ότι τα δύο μικρότερα τρίγωνα που δημιουργούνται, το ΜΑΒ και το ΜΑΓ, έχουν το ίδιο εμβαδόν.

Λύση:

Για να το αποδείξουμε αυτό, φέρνουμε μια κάθετη γραμμή από το σημείο Α προς τη βάση ΒΓ. Αυτή η κάθετη γραμμή ονομάζεται ύψος και την ονομάζουμε ΑΗ.

Το εμβαδόν ενός τριγώνου υπολογίζεται από τον τύπο: (βάση * ύψος) / 2.

Έτσι, το εμβαδόν του τριγώνου ΜΑΒ είναι BM⋅AH2\frac{BM \cdot AH}{2} και το εμβαδόν του τριγώνου ΜΑΓ είναι MΓ⋅AH2\frac{ΜΓ \cdot AH}{2}.

Επειδή η ΑΜ είναι διάμεσος, το σημείο Μ είναι το μέσο της ΒΓ, που σημαίνει ότι MB=MΓMB = ΜΓ. Επίσης, και τα δύο τρίγωνα έχουν το ίδιο ύψος, το ΑΗ.

Αφού MB=MΓMB = ΜΓ και τα δύο τρίγωνα έχουν το ίδιο ύψος, τότε τα εμβαδά τους είναι ίσα. Άρα, το εμβαδόν του τριγώνου ΜΑΒ είναι ίσο με το εμβαδόν του τριγώνου ΜΑΓ, δηλαδή (MAB)=(MAΓ)(ΜΑΒ) = (ΜΑΓ).

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Πρόβλημα:

Έχουμε ένα οικόπεδο και ξέρουμε ότι η τιμή του είναι 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (m²). Θέλουμε να βρούμε πόσο κοστίζει όλο το οικόπεδο.

Λύση:

  1. Βρίσκουμε το εμβαδόν του οικοπέδου:

    • Το οικόπεδο αποτελείται από δύο μέρη: ένα ορθογώνιο και ένα τραπέζιο.
    • Το εμβαδόν του ορθογωνίου ABΓΔΑΒΓΔ είναι 18⋅15=27018 \cdot 15 = 270 τετραγωνικά μέτρα (m²).
    • Το εμβαδόν του τραπεζίου BEZΓΒΕΖΓ είναι (15+8)⋅102=115\frac{(15 + 8) \cdot 10}{2} = 115 τετραγωνικά μέτρα (m²).
    • Άρα, το συνολικό εμβαδόν του οικοπέδου είναι 270+115=385270 + 115 = 385 τετραγωνικά μέτρα (m²).
  2. Υπολογίζουμε την αξία του οικοπέδου:

    • Γνωρίζουμε ότι κάθε τετραγωνικό μέτρο κοστίζει 300 ευρώ.
    • Επομένως, η αξία όλου του οικοπέδου είναι 385⋅300=115.500385 \cdot 300 = 115.500 ευρώ.

Έτσι, η αξία του οικοπέδου είναι 115.500 ευρώ.