1. Βασική Θεωρία
Προσθέσαμε νέο παιχνίδι γι' αυτό το μάθημα!
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Βασικές Τριγωνομετρικές Εξισώσεις 📐

Ας εξερευνήσουμε τις βασικές τριγωνομετρικές εξισώσεις! Θα μάθουμε πώς να βρίσκουμε τις λύσεις για εξισώσεις που περιλαμβάνουν ημίτονο (ημ), συνημίτονο (συν) και εφαπτομένη (εφ).

Η εξίσωση ημx=α\eta \mu x = \alpha 🧐

Έστω ότι θέλουμε να λύσουμε την εξίσωση ημx=12\eta \mu x = \frac{1}{2}.

Ψάχνουμε τις τετμημένες των σημείων τομής της καμπύλης y=ημxy = \eta \mu x και της ευθείας y=12y = \frac{1}{2}.

Η συνάρτηση f(x)=ημxf(x) = \eta \mu x είναι περιοδική με περίοδο 2π2\pi. Αυτό σημαίνει ότι αν βρούμε τις λύσεις σε ένα διάστημα πλάτους 2π2\pi, π.χ. στο [0,2π][0, 2\pi], μπορούμε να βρούμε όλες τις λύσεις προσθέτοντας κ⋅2π\kappa \cdot 2\pi, όπου κ\kappa είναι ακέραιος.

Με τη βοήθεια του τριγωνομετρικού κύκλου, βρίσκουμε ότι οι λύσεις της εξίσωσης ημx=12\eta \mu x = \frac{1}{2} στο διάστημα [0,2π][0, 2\pi] είναι οι π6\frac{\pi}{6} και π−π6=5π6\pi - \frac{\pi}{6} = \frac{5\pi}{6}, γιατί ημπ6=ημ5π6=12\eta \mu \frac{\pi}{6} = \eta \mu \frac{5\pi}{6} = \frac{1}{2}.

Επομένως, το σύνολο των λύσεων της εξίσωσης ημx=12\eta \mu x = \frac{1}{2} δίνεται από τους τύπους:

Γενικότερα, αν θ\theta είναι μία λύση της εξίσωσης ημx=α\eta \mu x = \alpha, δηλαδή ισχύει ημθ=α\eta \mu \theta = \alpha, τότε οι λύσεις της εξίσωσης δίνονται από τους τύπους:

Γιατί εμφανίζεται το π - θ;

Το ημίτονο δύο γωνιών που είναι παραπληρωματικές (το άθροισμά τους κάνει π\pi) είναι πάντα ίσο. Γι' αυτό, αν θ\theta είναι μία λύση, τότε και η π−θ\pi - \theta είναι αυτόματα λύση — οι δύο μαζί «καλύπτουν» όλα τα σημεία τομής μέσα σε μία περίοδο.

Παραδείγματα 💡

1. Να λυθεί η εξίσωση ημx=−32\eta \mu x = -\frac{\sqrt{3}}{2}

Επειδή ημπ3=32\eta \mu \frac{\pi}{3} = \frac{\sqrt{3}}{2}, ισχύει ημ(−π3)=−32\eta \mu \left(-\frac{\pi}{3}\right) = -\frac{\sqrt{3}}{2}. Επομένως η εξίσωση γράφεται ημx=ημ(−π3)\eta \mu x = \eta \mu \left(-\frac{\pi}{3}\right), οπότε οι λύσεις της δίνονται από τους τύπους:

2. Να λυθεί η εξίσωση ημ(2x+π4)=12\eta \mu \left(2x + \frac{\pi}{4}\right) = \frac{1}{2}

Επειδή ημπ6=12\eta \mu \frac{\pi}{6} = \frac{1}{2}, έχουμε ημ(2x+π4)=ημπ6\eta \mu \left(2x + \frac{\pi}{4}\right) = \eta \mu \frac{\pi}{6}, οπότε:

Λύνοντας ως προς xx:

Άρα οι λύσεις της εξίσωσης δίνονται από τους τύπους:

Η εξίσωση συνx=α\sigma \upsilon \nu x = \alpha 🤔

Με ανάλογες σκέψεις, λύνουμε την εξίσωση συνx=α\sigma \upsilon \nu x = \alpha. Ας δούμε την συνx=12\sigma \upsilon \nu x = \frac{1}{2}.

Με τη βοήθεια του τριγωνομετρικού κύκλου, βρίσκουμε ότι οι λύσεις της εξίσωσης συνx=12\sigma \upsilon \nu x = \frac{1}{2} στο διάστημα [−π,π][-\pi, \pi] είναι οι π3\frac{\pi}{3} και −π3-\frac{\pi}{3}, γιατί συνπ3=συν(−π3)=12\sigma \upsilon \nu \frac{\pi}{3} = \sigma \upsilon \nu \left(-\frac{\pi}{3}\right) = \frac{1}{2}.

Επομένως, το σύνολο των λύσεων της εξίσωσης συνx=12\sigma \upsilon \nu x = \frac{1}{2} δίνεται από τους τύπους:

Γενικότερα, αν θ\theta είναι μία λύση της εξίσωσης συνx=α\sigma \upsilon \nu x = \alpha, δηλαδή ισχύει συνθ=α\sigma \upsilon \nu \theta = \alpha, τότε οι λύσεις της εξίσωσης δίνονται από τους τύπους:

Παραδείγματα 💡

1. Να λυθεί η εξίσωση συνx=22\sigma \upsilon \nu x = \frac{\sqrt{2}}{2}

Επειδή συνπ4=22\sigma \upsilon \nu \frac{\pi}{4} = \frac{\sqrt{2}}{2}, έχουμε συνx=συνπ4\sigma \upsilon \nu x = \sigma \upsilon \nu \frac{\pi}{4}, οπότε οι λύσεις της εξίσωσης αυτής δίνονται από τους τύπους:

2. Να λυθεί η εξίσωση συν2x=−32\sigma \upsilon \nu 2x = -\frac{\sqrt{3}}{2}

Επειδή συνπ6=32\sigma \upsilon \nu \frac{\pi}{6} = \frac{\sqrt{3}}{2}, ισχύει συν(π−π6)=−32\sigma \upsilon \nu \left(\pi - \frac{\pi}{6}\right) = -\frac{\sqrt{3}}{2}, δηλαδή συν5π6=−32\sigma \upsilon \nu \frac{5\pi}{6} = -\frac{\sqrt{3}}{2}.

Έχουμε επομένως συν2x=συν5π6\sigma \upsilon \nu 2x = \sigma \upsilon \nu \frac{5\pi}{6}, οπότε:

ή ισοδύναμα

Η εξίσωση εϕx=α\varepsilon \phi x = \alpha 🤓

Έστω η εξίσωση εϕx=3\varepsilon \phi x = \sqrt{3}.

Γνωρίζουμε ότι η συνάρτηση εϕx\varepsilon \phi x είναι περιοδική με περίοδο π\pi. Επομένως, αρκεί να βρούμε τις λύσεις σε ένα διάστημα πλάτους π\pi, π.χ. το (−π2,π2)\left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right), και να προσθέσουμε σε αυτές το κπ\kappa\pi, κ∈Z\kappa \in \mathbb{Z}.

Μία λύση της εξίσωσης εϕx=3\varepsilon \phi x = \sqrt{3} είναι η x=π3x = \frac{\pi}{3}, γιατί εϕπ3=3\varepsilon \phi \frac{\pi}{3} = \sqrt{3}. Η λύση αυτή είναι μοναδική στο διάστημα (−π2,π2)\left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right).

Επομένως, οι λύσεις της εξίσωσης εϕx=3\varepsilon \phi x = \sqrt{3} είναι: x=κπ+π3x = \kappa\pi + \frac{\pi}{3}, κ∈Z\kappa \in \mathbb{Z}.

Γενικότερα, αν θ\theta είναι μία λύση της εξίσωσης εϕx=α\varepsilon \phi x = \alpha, αν δηλαδή ισχύει εϕθ=α\varepsilon \phi \theta = \alpha, τότε οι λύσεις της εξίσωσης αυτής είναι:

Ο ίδιος τύπος λύσεων ισχύει και για την εξίσωση σϕx=α\sigma \phi x = \alpha.

Παραδείγματα 💡

1. Να λυθεί η εξίσωση εϕx=−1\varepsilon \phi x = -1

Επειδή εϕπ4=1\varepsilon \phi \frac{\pi}{4} = 1, ισχύει εϕ(−π4)=−1\varepsilon \phi \left(-\frac{\pi}{4}\right) = -1. Έχουμε επομένως εϕx=εϕ(−π4)\varepsilon \phi x = \varepsilon \phi \left(-\frac{\pi}{4}\right), οπότε οι λύσεις της εξίσωσης είναι:

2. Να λυθεί η εξίσωση εϕx6=3\varepsilon \phi \frac{x}{6} = \sqrt{3}

Επειδή εϕπ3=3\varepsilon \phi \frac{\pi}{3} = \sqrt{3}, έχουμε εϕx6=εϕπ3\varepsilon \phi \frac{x}{6} = \varepsilon \phi \frac{\pi}{3}, οπότε οι λύσεις της εξίσωσης είναι: