Βασικές Τριγωνομετρικές Εξισώσεις 📐
Ας εξερευνήσουμε τις βασικές τριγωνομετρικές εξισώσεις! Θα μάθουμε πώς να βρίσκουμε τις λύσεις για εξισώσεις που περιλαμβάνουν ημίτονο (ημ), συνημίτονο (συν) και εφαπτομένη (εφ).
Η εξίσωση 🧐
Έστω ότι θέλουμε να λύσουμε την εξίσωση .
Ψάχνουμε τις τετμημένες των σημείων τομής της καμπύλης και της ευθείας .
Η συνάρτηση είναι περιοδική με περίοδο . Αυτό σημαίνει ότι αν βρούμε τις λύσεις σε ένα διάστημα πλάτους , π.χ. στο , μπορούμε να βρούμε όλες τις λύσεις προσθέτοντας , όπου είναι ακέραιος.
Με τη βοήθεια του τριγωνομετρικού κύκλου, βρίσκουμε ότι οι λύσεις της εξίσωσης στο διάστημα είναι οι και , γιατί .
Επομένως, το σύνολο των λύσεων της εξίσωσης δίνεται από τους τύπους:
Γενικότερα, αν είναι μία λύση της εξίσωσης , δηλαδή ισχύει , τότε οι λύσεις της εξίσωσης δίνονται από τους τύπους:
Το ημίτονο δύο γωνιών που είναι παραπληρωματικές (το άθροισμά τους κάνει ) είναι πάντα ίσο. Γι' αυτό, αν είναι μία λύση, τότε και η είναι αυτόματα λύση — οι δύο μαζί «καλύπτουν» όλα τα σημεία τομής μέσα σε μία περίοδο.
Παραδείγματα 💡
1. Να λυθεί η εξίσωση
Επειδή , ισχύει . Επομένως η εξίσωση γράφεται , οπότε οι λύσεις της δίνονται από τους τύπους:
2. Να λυθεί η εξίσωση
Επειδή , έχουμε , οπότε:
Λύνοντας ως προς :
Άρα οι λύσεις της εξίσωσης δίνονται από τους τύπους:
Όταν το όρισμα του ημιτόνου δεν είναι μόνο (π.χ. ), οι δύο τύποι που προκύπτουν από τον τριγωνομετρικό κύκλο δίνουν την τιμή του ολόκληρου του ορίσματος, όχι του . Το τελευταίο βήμα — να λύσεις κάθε εξίσωση ως προς — είναι υποχρεωτικό και είναι το σημείο όπου γίνονται τα περισσότερα λάθη.
Η εξίσωση 🤔
Με ανάλογες σκέψεις, λύνουμε την εξίσωση . Ας δούμε την .
Με τη βοήθεια του τριγωνομετρικού κύκλου, βρίσκουμε ότι οι λύσεις της εξίσωσης στο διάστημα είναι οι και , γιατί .
Επομένως, το σύνολο των λύσεων της εξίσωσης δίνεται από τους τύπους:
Γενικότερα, αν είναι μία λύση της εξίσωσης , δηλαδή ισχύει , τότε οι λύσεις της εξίσωσης δίνονται από τους τύπους:
Παραδείγματα 💡
1. Να λυθεί η εξίσωση
Επειδή , έχουμε , οπότε οι λύσεις της εξίσωσης αυτής δίνονται από τους τύπους:
2. Να λυθεί η εξίσωση
Επειδή , ισχύει , δηλαδή .
Έχουμε επομένως , οπότε:
ή ισοδύναμα
Η εξίσωση 🤓
Έστω η εξίσωση .
Γνωρίζουμε ότι η συνάρτηση είναι περιοδική με περίοδο . Επομένως, αρκεί να βρούμε τις λύσεις σε ένα διάστημα πλάτους , π.χ. το , και να προσθέσουμε σε αυτές το , .
Μία λύση της εξίσωσης είναι η , γιατί . Η λύση αυτή είναι μοναδική στο διάστημα .
Επομένως, οι λύσεις της εξίσωσης είναι: , .
Γενικότερα, αν είναι μία λύση της εξίσωσης , αν δηλαδή ισχύει , τότε οι λύσεις της εξίσωσης αυτής είναι:
Ο ίδιος τύπος λύσεων ισχύει και για την εξίσωση .
Σε αντίθεση με το ημίτονο και το συνημίτονο, όπου χρειάζονται δύο τύποι («ή…ή…») για να καλυφθούν όλες οι λύσεις, η εξίσωση έχει έναν μόνο τύπο, . Αυτό συμβαίνει επειδή η περίοδος της εφαπτομένης είναι και όχι , οπότε σε κάθε διάστημα πλάτους υπάρχει ακριβώς μία λύση.
Παραδείγματα 💡
1. Να λυθεί η εξίσωση
Επειδή , ισχύει . Έχουμε επομένως , οπότε οι λύσεις της εξίσωσης είναι:
2. Να λυθεί η εξίσωση
Επειδή , έχουμε , οπότε οι λύσεις της εξίσωσης είναι: