Κανόνες ασφάλειας για πεζούς, επιβάτες, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές και οδηγούς 🚦

Ο δρόμος είναι κοινός χώρος. Η ασφάλεια εξαρτάται από το αν κάθε άτομο γνωρίζει τους κανόνες, παρατηρεί όσα συμβαίνουν γύρω του και λαμβάνει υπόψη τους άλλους. Ένας οδηγός μπορεί να προλάβει ένα λάθος πεζού· ένας πεζός, με τη σειρά του, δεν πρέπει να θεωρεί ότι ο οδηγός τον έχει ήδη δει. Αυτή η αμοιβαία προσοχή μειώνει τον κίνδυνο σύγκρουσης.

Οδηγοί: πρόβλεψη και έλεγχος 🚗

Η ασφαλής οδήγηση απαιτεί περισσότερα από τη σωστή χειριστική ικανότητα. Ο οδηγός παρακολουθεί τον δρόμο, προβλέπει ότι κάποιος μπορεί να κινηθεί απρόσμενα και προσαρμόζει την ταχύτητά του στις συνθήκες. Βροχή, ομίχλη, σκοτάδι, σχολική έξοδος ή μια πολυσύχναστη διάβαση απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή και ετοιμότητα για στάση.

Οι βασικές επιλογές του οδηγού είναι συγκεκριμένες:

• Γνωρίζει και εφαρμόζει τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Ακολουθεί πινακίδες, φανάρια και οδηγίες τροχονόμων, σταματά στο STOP και παραχωρεί την προβλεπόμενη προτεραιότητα.
• Σέβεται τα όρια ταχύτητας και αποφεύγει επικίνδυνες ή αντικανονικές προσπεράσεις. Αφήνει χώρο και χρόνο για να αντιδράσει αν προκύψει εμπόδιο.
• Δεν οδηγεί ύστερα από κατανάλωση αλκοόλ ή χρήση ουσιών που επηρεάζουν την προσοχή και τον έλεγχο. Δεν ασχολείται με κινητό ή άλλο αντικείμενο όσο οδηγεί.
• Προσέχει ιδιαίτερα τους πεζούς, ιδίως παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία ή δυσκολία μετακίνησης. Κοντά σε διαβάσεις, σχολεία και στάσεις λεωφορείων μειώνει ταχύτητα και είναι έτοιμος να σταματήσει.
• Φορά ζώνη ασφαλείας σε κάθε διαδρομή και φροντίζει να τη χρησιμοποιούν όλοι οι επιβάτες, ακόμη και στα πίσω καθίσματα. Τα παιδιά μεταφέρονται με κατάλληλο για το μέγεθός τους σύστημα συγκράτησης, σωστά τοποθετημένο.

Πριν από μεγαλύτερη διαδρομή, ο οδηγός ελέγχει την κατάσταση του οχήματος, ιδίως ελαστικά, φρένα, φώτα και υγρά. Ρυθμίζει κάθισμα και καθρέπτες πριν ξεκινήσει και φροντίζει να υπάρχει ο βασικός εξοπλισμός έκτακτης ανάγκης, όπως προειδοποιητικό τρίγωνο, πυροσβεστήρας και υλικό πρώτων βοηθειών. Η προετοιμασία βοηθά να αποφευχθεί ένα πρόβλημα και διευκολύνει την αντιμετώπισή του αν συμβεί.

Επιβάτες: ασφάλεια μέσα στο όχημα 🚌

Ο επιβάτης συμβάλλει στην ασφάλεια χωρίς να παρεμβαίνει στην οδήγηση: κάθεται σωστά, δεν αποσπά την προσοχή του οδηγού και χρησιμοποιεί τον κατάλληλο εξοπλισμό προστασίας. Στο αυτοκίνητο δένει τη ζώνη πριν ξεκινήσει, ακόμη και για λίγα λεπτά διαδρομής ή όταν κάθεται πίσω. Το παιδί χρειάζεται κατάλληλο παιδικό κάθισμα ή άλλο εγκεκριμένο σύστημα συγκράτησης σύμφωνα με το μέγεθός του. Σε μοτοσικλέτα, τόσο ο οδηγός όσο και ο συνεπιβάτης χρειάζονται κατάλληλο, σωστά δεμένο κράνος.

Στα λεωφορεία και σε άλλα μέσα όπου επιτρέπονται όρθιοι επιβάτες, κρατιόμαστε από χειρολαβή ή σταθερό στήριγμα: ένα απότομο φρενάρισμα μπορεί να προκαλέσει πτώση. Περιμένουμε να σταματήσει το όχημα πριν κινηθούμε προς την έξοδο και, αφού κατεβούμε, ελέγχουμε την κυκλοφορία πριν διασχίσουμε τον δρόμο. Οι ηλικιακοί και τεχνικοί όροι μεταφοράς παιδιού σε δίκυκλο χρειάζονται ιδιαίτερο έλεγχο· η παρουσία κράνους από μόνη της δεν κάνει κάθε μεταφορά ασφαλή.

Πεζοί: ορατότητα και ασφαλής διάσχιση 🚶

Ο πεζός δεν έχει το προστατευτικό περίβλημα ενός οχήματος. Η ορατότητα και η επιλογή ασφαλούς διαδρομής είναι επομένως κρίσιμες, ιδίως τη νύχτα, στο σούρουπο, με βροχή ή ομίχλη. Ανοιχτόχρωμα ρούχα και ανακλαστικά στοιχεία βοηθούν τους οδηγούς να τον αντιληφθούν νωρίτερα.

Περπατάμε στο πεζοδρόμιο και μακριά από την άκρη του οδοστρώματος. Αν δεν υπάρχει πεζοδρόμιο, επιλέγουμε ασφαλές σημείο και βαδίζουμε αντίθετα από τη φορά των οχημάτων, ώστε να βλέπουμε αυτά που πλησιάζουν από μπροστά. Σε στενούς δρόμους και στροφές χρειάζεται επιπλέον προσοχή, επειδή η ορατότητα και για τον πεζό και για τον οδηγό είναι περιορισμένη. Όταν συνοδεύουμε μικρό παιδί, το κρατάμε από το χέρι και το τοποθετούμε στην πλευρά που βρίσκεται μακριά από τα οχήματα.

Για να περάσουμε απέναντι, χρησιμοποιούμε διάβαση πεζών όπου υπάρχει. Ακολουθούμε τον φωτεινό σηματοδότη πεζών, τις σχετικές πινακίδες και τις υποδείξεις αστυνομικού ή σχολικού τροχονόμου. Πριν πατήσουμε στον δρόμο, σταματάμε στην άκρη και ελέγχουμε όλες τις κατευθύνσεις. Στην Κύπρο, όπου τα οχήματα κινούνται αριστερά, σε έναν συνηθισμένο δρόμο διπλής κατεύθυνσης κοιτάμε δεξιά, αριστερά και ξανά δεξιά. Ελέγχουμε επίσης για οχήματα που στρίβουν και δεν ξεκινάμε αν δεν υπάρχει ασφαλές κενό. Διασχίζουμε κάθετα, με σταθερό βήμα και χωρίς τρέξιμο ή καθυστέρηση.

Ποδηλάτες: ορατή και προβλέψιμη κίνηση 🚲

Το ποδήλατο προσφέρει μετακίνηση και σωματική άσκηση, αλλά ο αναβάτης είναι εκτεθειμένος σε περίπτωση πτώσης ή σύγκρουσης. Γι’ αυτό ο ποδηλάτης τηρεί τα σήματα, τα φανάρια, το STOP και τις οδηγίες τροχονόμων. Στην Κύπρο κινείται με τη φορά της κυκλοφορίας στην αριστερή πλευρά του δρόμου, όπου αυτό είναι ασφαλές και επιτρέπεται, ή χρησιμοποιεί ποδηλατόδρομο όπου υπάρχει. Σε πεζόδρομο κινείται με ποδήλατο μόνο αν επιτρέπεται και πάντοτε με σεβασμό στους πεζούς.

Πριν ξεκινήσει, ελέγχει φρένα, ελαστικά, αλυσίδα και φώτα. Φορά κατάλληλο ποδηλατικό κράνος και ρούχα που τον κάνουν ευδιάκριτο· σε χαμηλό φωτισμό βοηθούν ιδιαίτερα τα ανακλαστικά στοιχεία και τα φώτα. Κρατά το τιμόνι με τα δύο χέρια, εκτός από τη στιγμή που δίνει καθαρό σήμα για αλλαγή κατεύθυνσης. Πριν στρίψει ή αλλάξει θέση, ελέγχει πίσω και γύρω του. Αποφεύγει αιφνίδιους ελιγμούς, επικίνδυνες προσπεράσεις και τη μεταφορά επιβάτη ή φορτίου που επηρεάζει την ισορροπία. Δεν ποδηλατεί υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών.

Μοτοσικλετιστές: προστασία και σταθερότητα 🏍️

Η μοτοσικλέτα έχει δύο τροχούς και δεν περιβάλλει τον αναβάτη με αμάξωμα. Μια σύγκρουση ή απώλεια ισορροπίας μπορεί επομένως να οδηγήσει άμεσα σε τραυματισμό. Το κράνος μειώνει ιδιαίτερα τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού στο κεφάλι, όταν είναι κατάλληλο, εφαρμόζει σωστά και είναι δεμένο. Το φορούν τόσο ο οδηγός όσο και ο συνεπιβάτης. Προστατευτική ενδυμασία, γάντια και κατάλληλα υποδήματα προσθέτουν προστασία.

Ο μοτοσικλετιστής τηρεί τους ίδιους βασικούς κανόνες κυκλοφορίας με τους υπόλοιπους οδηγούς, κρατά ασφαλή απόσταση και αποφεύγει απότομους ελιγμούς. Φροντίζει να είναι ορατός, με αναμμένα λειτουργικά φώτα ακόμη και την ημέρα και με προσεκτική επιλογή θέσης στον δρόμο. Πριν μεταφέρει συνεπιβάτη, βεβαιώνεται ότι η μεταφορά επιτρέπεται, ότι το δίκυκλο διαθέτει κατάλληλη θέση και ότι ο συνεπιβάτης κάθεται σταθερά πίσω του με δικό του κράνος. Η κατανάλωση αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η απόσπαση προσοχής είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες σε όχημα που απαιτεί συνεχή ισορροπία.

Η ίδια βασική αρχή ισχύει για όλους: παρατηρούμε, κάνουμε τις κινήσεις μας προβλέψιμες και προσαρμόζουμε τη συμπεριφορά μας στις πραγματικές συνθήκες του δρόμου.