ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ 🚶

Η κίνηση είναι μέρος της καθημερινής ζωής

Φυσική δραστηριότητα είναι κάθε κίνηση του σώματος που παράγεται από τους μυς και απαιτεί ενέργεια. Περιλαμβάνει το περπάτημα προς το σχολείο, τον χορό, το παιχνίδι, την κηπουρική και τις δουλειές του σπιτιού. Μπορεί επίσης να είναι οργανωμένη, όπως μια προπόνηση ή ένα μάθημα κολύμβησης. Άσκηση ονομάζουμε συνήθως τη σχεδιασμένη φυσική δραστηριότητα που γίνεται με σκοπό τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης.

Η κίνηση, λοιπόν, δεν περιορίζεται στο γυμναστήριο ή στον αγωνιστικό αθλητισμό. Διαφορετικές επιλογές ταιριάζουν σε διαφορετικούς ανθρώπους, ανάλογα με τα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες και την καθημερινότητά τους. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να απολαμβάνει μια ομαδική δραστηριότητα, ενώ κάποια άλλη να προτιμά μια βόλτα με φίλους.

Πώς ωφελεί την υγεία

Η συστηματική φυσική δραστηριότητα βοηθά την καρδιά και τους πνεύμονες να ανταποκρίνονται καλύτερα στις καθημερινές απαιτήσεις. Συμβάλλει στην υγεία των μυών και των οστών, στη ρύθμιση του σακχάρου του αίματος και στη μείωση του κινδύνου ορισμένων χρόνιων νοσημάτων αργότερα στη ζωή. Σε συνδυασμό με επαρκή τροφή, ύπνο και ξεκούραση, στηρίζει την ανάπτυξη στην εφηβεία.

Η κίνηση μπορεί ακόμη να βελτιώσει τη διάθεση, να μειώσει την ένταση του άγχους και να βοηθήσει στη συγκέντρωση. Όταν γίνεται σε ομάδα, δίνει ευκαιρίες για συνεργασία και κοινωνική επαφή. Η ευχάριστη συμμετοχή και η αίσθηση ότι μαθαίνουμε κάτι καινούργιο μπορούν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση. Τα οφέλη αυτά δεν εξαρτώνται από το σχήμα του σώματος ή τις αθλητικές επιδόσεις.

Τρεις πλευρές της φυσικής κατάστασης σχετίζονται ιδιαίτερα με την υγεία:

• Αντοχή: να συνεχίζουμε μια δραστηριότητα για κάποιο διάστημα, όπως το ζωηρό περπάτημα ή η ποδηλασία.
• Δύναμη: να χρησιμοποιούν οι μύες μας τη δύναμή τους, όπως όταν ανεβαίνουμε σκάλες ή μεταφέρουμε με ασφάλεια αντικείμενα.
• Ευλυγισία: να κινούνται οι αρθρώσεις μέσα σε ένα άνετο εύρος, όπως σε ήπιες διατάσεις.

Καμία δραστηριότητα δεν είναι «η καλύτερη» για όλους. Το περπάτημα, η κολύμβηση, ο χορός ή ένα παιχνίδι μπορούν να προσφέρουν διαφορετικά οφέλη. Η ποικιλία βοηθά να καλλιεργούνται περισσότερες ικανότητες και να παραμένει η κίνηση ευχάριστη.

Πόση κίνηση χρειάζεται ένας έφηβος;

Για παιδιά και εφήβους 5–17 ετών, ένας γενικός στόχος είναι κατά μέσο όρο τουλάχιστον 60 λεπτά την ημέρα δραστηριότητας μέτριας έως υψηλής έντασης μέσα στην εβδομάδα. Η δραστηριότητα αυτή είναι κυρίως αερόβια, όπως ζωηρό περπάτημα, ποδηλασία, κολύμβηση ή χορός. Χρήσιμες είναι επίσης δραστηριότητες που ενδυναμώνουν μυς και οστά, όπως παιχνίδια με άλματα ή κατάλληλες ασκήσεις δύναμης.

Τα λεπτά δεν χρειάζεται να είναι συνεχόμενα. Μπορούν να προκύπτουν από διαφορετικές δραστηριότητες στη διάρκεια της ημέρας. Αν κάποιος κινείται λίγο σήμερα, ακόμη και μια μικρή αύξηση έχει αξία. Μπορεί να αρχίσει με κάτι που του αρέσει και να προχωρήσει σταδιακά, με ρυθμό κατάλληλο για τον ίδιο. Η ξεκούραση και η προσοχή στα σήματα του σώματος είναι μέρος μιας υγιούς σχέσης με την άσκηση.

Ο χρόνος μπροστά σε οθόνες συχνά συνοδεύεται από πολύωρο κάθισμα. Δεν χρειάζεται να αποκλειστούν τα ψηφιακά παιχνίδια ή οι άλλες καθιστικές ασχολίες· βοηθά να εναλλάσσονται με ευκαιρίες για κίνηση και διαλείμματα. Μια αγαπημένη δραστηριότητα έχει περισσότερες πιθανότητες να γίνει σταθερή συνήθεια και στην ενήλικη ζωή.

Οι επιλογές επηρεάζονται από το περιβάλλον

Το αν ένας άνθρωπος είναι δραστήριος δεν εξαρτάται μόνο από τη θέλησή του. Μετρούν ο διαθέσιμος χρόνος, οι ασφαλείς διαδρομές, το κόστος, οι μετακινήσεις, οι χώροι άθλησης και το αν αισθάνεται ότι ανήκει στην ομάδα. Ένας φωτισμένος πεζόδρομος ή μια προσβάσιμη αυλή μπορεί να διευκολύνει την κίνηση περισσότερο από μια απλή προτροπή «ασκήσου».

Το σχολείο μπορεί να προσφέρει δραστήρια διαλείμματα, ποικιλία δραστηριοτήτων και συμμετοχή χωρίς αποκλεισμούς. Ο δήμος ή η κοινότητα μπορούν να φροντίζουν πάρκα, πεζοδρόμια, ποδηλατικές διαδρομές και χώρους όπου οι νέοι νιώθουν ασφαλείς. Οι φίλοι και η οικογένεια μπορούν να ενθαρρύνουν ο ένας τον άλλον, για παράδειγμα με έναν κοινό περίπατο. Για να πετύχει μια τέτοια πρωτοβουλία, το μήνυμά της χρειάζεται να είναι φιλικό, πρακτικό και να σέβεται τις διαφορετικές δυνατότητες των ανθρώπων.

Μικρές, ρεαλιστικές αλλαγές

Η ένταξη της κίνησης στην ημέρα μπορεί να ξεκινήσει χωρίς ειδική συνδρομή ή εξοπλισμό. Μερικές επιλογές είναι:

• περπάτημα σε μια κοντινή, ασφαλή διαδρομή ή χρήση της σκάλας όταν είναι εφικτό·
• παιχνίδι, χορός ή κίνηση με φίλους σε διαθέσιμο χώρο·
• συμμετοχή σε δουλειές του σπιτιού ή του κήπου·
• ποδήλατο ή πατίνι, όταν υπάρχουν ασφαλείς συνθήκες και ο κατάλληλος εξοπλισμός προστασίας·
• συμμετοχή σε σχολική, κοινοτική ή άλλη ομάδα που ταιριάζει στα ενδιαφέροντα του ατόμου.

Ένας απλός τρόπος οργάνωσης είναι να καταγράφουμε ποιες δραστηριότητες μας άρεσαν και πότε χωρούσαν στο πρόγραμμά μας. Έπειτα μπορούμε να θέσουμε έναν μικρό, εφικτό στόχο για την επόμενη εβδομάδα, όπως δύο βόλτες με φίλους ή περισσότερη κίνηση στα διαλείμματα. Η καταγραφή βοηθά στην οργάνωση· δεν είναι μέτρο της αξίας μας ούτε λόγος για ενοχές αν αλλάξει το πρόγραμμα.

Τροφή, υγρά και άθληση στην εφηβεία

Ένας έφηβος που αθλείται χρειάζεται αρκετή ενέργεια και θρεπτικά συστατικά τόσο για την ανάπτυξή του όσο και για τη δραστηριότητά του. Τα τακτικά, ποικίλα γεύματα και τα ενδιάμεσα σνακ μπορούν να βοηθήσουν, ιδιαίτερα όταν η προπόνηση συνδυάζεται με σχολείο και άλλες υποχρεώσεις. Οι υδατάνθρακες είναι σημαντική πηγή ενέργειας, οι πρωτεΐνες συμβάλλουν στην ανάπτυξη και αποκατάσταση των ιστών, ενώ τα λίπη συμμετέχουν επίσης σε βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Ο σίδηρος και το ασβέστιο είναι σημαντικά κατά την ανάπτυξη· οι ανάγκες σε σίδηρο μπορεί να αυξάνονται και με την έμμηνο ρύση.

Η τροφή και τα υγρά πριν και μετά την άσκηση χρειάζεται να προσαρμόζονται στο άτομο, στη διάρκεια και στο είδος της δραστηριότητας, καθώς και στο τι ανέχεται άνετα το στομάχι του. Το νερό καλύπτει συνήθως τις ανάγκες της συνηθισμένης δραστηριότητας. Σε πολύωρη ή απαιτητική άθληση μπορεί να χρειάζεται ειδικότερο σχέδιο ενυδάτωσης. Τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απαραίτητα για άσκηση και δεν πρέπει να συγχέονται με τα αθλητικά ποτά.

Η κίνηση και η διατροφή στηρίζουν μαζί την υγεία. Δεν χρειάζεται να «κερδίσει» κανείς το φαγητό του με άσκηση ούτε να χρησιμοποιεί την άσκηση ως τιμωρία. Στόχος είναι μια δραστήρια καθημερινότητα που προσφέρει χαρά, φροντίδα και δυνατότητα συμμετοχής σε όλους.