Το νερό και η σημασία του για τον ανθρώπινο οργανισμό 💧

Το νερό είναι απαραίτητο για τη ζωή και αποτελεί μεγάλο μέρος του ανθρώπινου σώματος. Στους ενήλικες αντιστοιχεί περίπου στο μισό ή και περισσότερο του σωματικού βάρους, ενώ στα βρέφη το ποσοστό είναι υψηλότερο. Η ποσότητά του διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και τη σύσταση του σώματος. Περίπου τα δύο τρίτα του νερού του σώματος βρίσκονται μέσα στα κύτταρα. Το υπόλοιπο βρίσκεται έξω από αυτά, για παράδειγμα στο αίμα και στα υγρά που περιβάλλουν τους ιστούς.

Τι κάνει το νερό στο σώμα

Οι λειτουργίες του οργανισμού χρειάζονται νερό καθημερινά. Το νερό συμμετέχει στην πέψη και στην απορρόφηση των συστατικών της τροφής. Μέσω των σωματικών υγρών, τα θρεπτικά συστατικά μεταφέρονται στους ιστούς. Παράλληλα, το νερό αποτελεί το περιβάλλον μέσα στο οποίο γίνονται πολλές χημικές αντιδράσεις των κυττάρων.

Το νερό βοηθά επίσης στη θερμορρύθμιση. Όταν ζεσταινόμαστε, η εξάτμιση του ιδρώτα απομακρύνει θερμότητα από το δέρμα. Ακόμη, το σώμα απομακρύνει άχρηστες ουσίες κυρίως με τα ούρα, αλλά και με τον ιδρώτα και τα κόπρανα. Οι νεφροί φιλτράρουν το αίμα και παράγουν ούρα, διαδικασία που χρειάζεται επαρκή υγρά.

Από πού παίρνουμε νερό

Ο οργανισμός προσλαμβάνει νερό από όσα πίνουμε και από όσα τρώμε. Το πόσιμο νερό είναι η πιο απλή καθημερινή επιλογή. Γάλα, σούπες και άλλα ροφήματα προσφέρουν επίσης υγρά. Τα φρούτα και τα λαχανικά περιέχουν συχνά πολύ νερό: χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το καρπούζι, το πεπόνι, η ντομάτα, το μαρούλι, το πορτοκάλι και το αγγούρι. Έτσι, η ενυδάτωση συνδέεται και με τη συνολική διατροφή μας.

Η περιεκτικότητα των τροφίμων σε νερό δεν είναι ίδια. Για παράδειγμα, ένα ζουμερό φρούτο προσφέρει περισσότερο νερό από μια ξηρή τροφή. Παρ’ όλα αυτά, τα τρόφιμα δεν αντικαθιστούν πάντα την ανάγκη να έχουμε διαθέσιμο ασφαλές πόσιμο νερό.

Πρόσληψη, απώλειες και ανάγκες σε υγρά

Ισοζύγιο υγρών σημαίνει ότι η πρόσληψη νερού πρέπει να ανταποκρίνεται στις απώλειές του. Χάνουμε νερό με τα ούρα, τα κόπρανα, τον ιδρώτα και την αναπνοή. Οι απώλειες αυξάνονται, για παράδειγμα, όταν κάνει ζέστη ή όταν ασκούμαστε έντονα. Πυρετός, έμετος και διάρροια μπορούν επίσης να αυξήσουν τις ανάγκες σε υγρά.

Δεν υπάρχει μία ποσότητα νερού που να είναι υποχρεωτική για όλους κάθε μέρα. Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τη σωματική δραστηριότητα, τις καιρικές συνθήκες, τη διατροφή και την κατάσταση της υγείας. Είναι χρήσιμο να έχουμε πρόσβαση σε νερό μέσα στην ημέρα και να πίνουμε τακτικά, ιδιαίτερα όταν ιδρώνουμε. Άτομα με συγκεκριμένα προβλήματα υγείας χρειάζονται εξατομικευμένες οδηγίες από επαγγελματία υγείας.

Αφυδάτωση: αιτίες και ενδείξεις

Αφυδάτωση μπορεί να εμφανιστεί όταν η απώλεια υγρών ξεπερνά την πρόσληψη. Πιθανές αιτίες είναι η έντονη εφίδρωση κατά την άσκηση ή τη ζέστη, η διάρροια, ο έμετος και ο πυρετός. Ορισμένες παθήσεις μπορούν επίσης να επηρεάσουν το ισοζύγιο υγρών. Τα βρέφη και οι ηλικιωμένοι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή μπορεί να επηρεαστούν πιο γρήγορα από την απώλεια υγρών ή να μην εκφράσουν έγκαιρα τη δίψα τους.

Ενδείξεις μπορεί να είναι η δίψα, η ξηροστομία, τα λιγότερα ή πιο σκούρα ούρα, η κόπωση και η ζάλη. Η δίψα είναι χρήσιμο σήμα του σώματος, αλλά από μόνη της δεν δείχνει πόσο σοβαρή είναι μια πιθανή έλλειψη υγρών. Έντονη αδυναμία, λιποθυμία ή σύγχυση, ιδιαίτερα ύστερα από μεγάλες απώλειες υγρών, χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Καθημερινές συνήθειες ενυδάτωσης

Μικρές πρακτικές βοηθούν να θυμόμαστε το νερό: έχουμε μαζί μας παγούρι στο σχολείο, τοποθετούμε ένα ποτήρι νερό στο γεύμα και φροντίζουμε να υπάρχει διαθέσιμο νερό κατά τη δραστηριότητα και τη ζέστη. Όποιος προτιμά μπορεί να προσθέσει στο νερό λίγες φέτες λεμονιού ή φύλλα δυόσμου για γεύση. Η τακτική κατανάλωση νερού είναι απλή συνήθεια που στηρίζει τις καθημερινές λειτουργίες του σώματος.

Το ασφαλές πόσιμο νερό έχει και κοινωνική διάσταση: δεν είναι εξίσου διαθέσιμο σε όλες τις κοινότητες. Όταν το νερό είναι μολυσμένο ή δεν επαρκεί, αυξάνονται οι κίνδυνοι για την υγεία. Η προστασία και η δίκαιη πρόσβαση σε καθαρό νερό είναι, επομένως, σημαντικές για τη δημόσια υγεία.