1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη 🤝

Τι σημαίνει απρογραμμάτιστη εγκυμοσύνη

Μια εγκυμοσύνη είναι απρογραμμάτιστη όταν προκύπτει χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική πρόθεση. Μπορεί να είναι και ανεπιθύμητη, όταν το άτομο που κυοφορεί δεν επιθυμεί να συνεχίσει την εγκυμοσύνη. Τα συναισθήματα και οι επιθυμίες μπορούν επίσης να αλλάξουν με τον χρόνο: μια εγκυμοσύνη που αρχικά προκαλεί έκπληξη μπορεί αργότερα να γίνει αποδεκτή. Γι’ αυτό δεν υποθέτουμε ότι όλες οι απρογραμμάτιστες εγκυμοσύνες βιώνονται με τον ίδιο τρόπο.

Μια τέτοια εγκυμοσύνη μπορεί να συμβεί σε διαφορετικές ηλικίες και σε κάθε είδους σχέση, ακόμη και όταν οι άνθρωποι είναι πολλά χρόνια μαζί. Στην εφηβεία η κατάσταση συχνά είναι ιδιαίτερα απαιτητική, επειδή οι νέοι άνθρωποι βρίσκονται ακόμη σε περίοδο σωματικής, συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Η γονιμότητα μπορεί να υπάρχει ήδη στην εφηβεία, ενώ η ελλιπής ή ανακριβής ενημέρωση για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία δυσκολεύει την πρόληψη.

Επιλογές και υποστήριξη

Όταν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, η έγκαιρη επιβεβαίωσή της και η συζήτηση με κατάλληλο επαγγελματία υγείας βοηθούν το άτομο να κατανοήσει την κατάσταση και τις διαθέσιμες επιλογές. Ανάλογα με τις περιστάσεις, οι επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν τη συνέχιση της κύησης και την ανατροφή του παιδιού, τη συνέχιση της κύησης με διερεύνηση άλλων ρυθμίσεων φροντίδας ή τη διακοπή της κύησης όπου επιτρέπεται και παρέχεται με ασφάλεια. Κάθε επιλογή έχει πρακτικές, συναισθηματικές και ιατρικές πλευρές που αξίζει να συζητηθούν χωρίς πίεση.

Ο ή η σύντροφος μπορεί να προσφέρει στήριξη και να αναλάβει τις ευθύνες που του ή της αναλογούν. Η γνώμη του άλλου προσώπου δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εξαναγκασμό. Για έναν ή μία έφηβη, ένα έμπιστο πρόσωπο και οι κατάλληλες υπηρεσίες υγείας ή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση των επιλογών και στην αντιμετώπιση των αναγκών του παρόντος.

Διακοπή κύησης και αποβολή

Η διακοπή κύησης μπορεί να γίνει με φαρμακευτική αγωγή ή ιατρική επέμβαση, ανάλογα με την περίπτωση. Η αποβολή είναι διαφορετικό γεγονός, παρότι στην ιατρική ορολογία μπορεί να συναντήσει κανείς και τον όρο «αυτόματη έκτρωση».

Η ασφάλεια εξαρτάται από την πρόσβαση σε αξιόπιστη ιατρική φροντίδα και κατάλληλες συνθήκες. Μια μη ασφαλής απόπειρα διακοπής κύησης μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές. Γι’ αυτό η αναζήτηση έγκυρης και έγκαιρης βοήθειας είναι ουσιαστική. Δεν είναι ασφαλές να βασίζεται κανείς σε φήμες ή σε οδηγίες από μη ειδικούς.

Δύο διαφορετικές έννοιες

Η «αποβολή» περιγράφει μια εγκυμοσύνη που σταματά αυτόματα. Η «διακοπή κύησης» περιγράφει μια σκόπιμη ιατρική πράξη. Η διάκριση βοηθά να μιλάμε με ακρίβεια και ευαισθησία.

Δικαιώματα και διαφορετικές απόψεις

Η διακοπή κύησης αποτελεί αντικείμενο ηθικής, θρησκευτικής και δημόσιας συζήτησης. Οι άνθρωποι μπορεί να έχουν διαφορετικές πεποιθήσεις για την αρχή της ζωής και για την απόφαση συνέχισης μιας εγκυμοσύνης. Η Εκκλησία της Κύπρου εκφράζει θρησκευτική θέση σχετικά με το θέμα, ενώ στη δημόσια συζήτηση προβάλλονται επίσης η σωματική αυτονομία, η υγεία και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα. Η ύπαρξη διαφορετικών απόψεων δεν δικαιολογεί προσβολές ή πίεση σε ένα πρόσωπο που βρίσκεται μπροστά σε πραγματική απόφαση.

Στην Κύπρο η διακοπή κύησης ρυθμίζεται από τη νομοθεσία, με προϋποθέσεις που συνδέονται με τις περιστάσεις της εγκυμοσύνης και την υγεία του ατόμου που κυοφορεί. Επειδή οι νόμοι και οι διαδικασίες μπορούν να αλλάξουν, όποιος χρειάζεται συγκεκριμένες πληροφορίες πρέπει να απευθυνθεί σε αρμόδια υπηρεσία ή επαγγελματία. Ο σεβασμός στην ιδιωτική ζωή και η πρόσβαση σε αξιόπιστη φροντίδα έχουν σημασία σε κάθε περίπτωση.

Η εφηβική εγκυμοσύνη και οι επιπτώσεις της

Μια εφηβική εγκυμοσύνη μπορεί να καταλήξει σε γέννηση, αποβολή ή διακοπή κύησης. Οι ανάγκες και οι πιθανές επιπτώσεις δεν είναι ίδιες για όλους. Η ηλικία, η υγεία, η πρόσβαση σε φροντίδα και η οικογενειακή ή κοινωνική υποστήριξη επηρεάζουν την εμπειρία.

Σε σωματικό επίπεδο, μια κύηση στην εφηβεία μπορεί να συνοδεύεται από αυξημένους κινδύνους, όπως πρόωρο τοκετό ή γέννηση βρέφους με χαμηλό βάρος, ιδιαίτερα όταν λείπει η κατάλληλη προγεννητική φροντίδα. Σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο, ένας ή μία έφηβη μπορεί να νιώσει φόβο ή αβεβαιότητα και να αντιμετωπίσει δυσκολίες στη συνέχιση του σχολείου, στις σχέσεις ή στην οικονομική του ή της κατάσταση. Η εκμετάλλευση και ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι πρόσθετοι κίνδυνοι, ιδίως όταν δεν υπάρχει ασφαλές υποστηρικτικό περιβάλλον. Αυτά είναι πιθανά, όχι αναπόφευκτα αποτελέσματα· η στήριξη και η κατάλληλη φροντίδα μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.

Πρόληψη με γνώση και σεβασμό

Η επιλογή να μην υπάρξει σεξουαλική επαφή είναι ένας τρόπος να αποφευχθεί η εγκυμοσύνη. Όταν κάποιος ή κάποια επιλέγει τη σεξουαλική επαφή, χρειάζεται αξιόπιστη γνώση για τις μεθόδους αντισύλληψης, για τη σωστή χρήση τους και για την προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Καμία απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται υπό πίεση.

Η υπεύθυνη στάση περιλαμβάνει ελεύθερη συναίνεση, σεβασμό στον εαυτό και στο άλλο πρόσωπο, αναγνώριση της σωματικής και συναισθηματικής ετοιμότητας και δυνατότητα συζήτησης με έμπιστο ενήλικο ή επαγγελματία υγείας. Η ενημέρωση πριν προκύψει μια δύσκολη κατάσταση προσφέρει περισσότερη ελευθερία επιλογής.