Συμπληρώματα Διατροφής 💊
Τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής
Η καθημερινή, ισορροπημένη διατροφή προσφέρει στον οργανισμό τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται. Μερικές φορές, όμως, οι διατροφικές επιλογές ή μια κατάσταση υγείας μπορεί να οδηγήσουν σε έλλειψη κάποιου συστατικού. Τότε ένας ειδικός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται συμπλήρωμα διατροφής, για να καλυφθεί μια συγκεκριμένη ανάγκη.
Τα συμπληρώματα διατροφής διατίθενται σε μετρημένες δόσεις, όπως χάπια, κάψουλες, ζελεδάκια, σκόνες ή υγρά. Μπορεί να περιέχουν βιταμίνες, μέταλλα, αμινοξέα, απαραίτητα λιπαρά οξέα, φυτικές ίνες ή εκχυλίσματα φυτών και βοτάνων. Το ότι ένα συστατικό προέρχεται από φυτό δεν σημαίνει από μόνο του ότι κάθε δόση του είναι ασφαλής.
Ένα συμπλήρωμα μπορεί να συγκεντρώνει ένα συστατικό σε ποσότητα μεγαλύτερη από εκείνη που παίρνουμε συνήθως με μια μερίδα τροφής. Γι’ αυτό η μορφή του, ακόμη κι αν θυμίζει καραμέλα, δεν το κάνει απλό τρόφιμο για ανεξέλεγκτη κατανάλωση.
Πότε μπορεί να χρειάζονται
Τα συμπληρώματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν όταν διαπιστωθεί ή αναμένεται συγκεκριμένη διατροφική έλλειψη, ή όταν οι ανάγκες ενός ατόμου απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να αφορούν άτομα με ανεπαρκή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών, εγκύους, ηλικιωμένους ή άτομα με ορισμένες ασθένειες. Η ένταξη σε μία από αυτές τις ομάδες δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται το ίδιο συμπλήρωμα: η ανάγκη και η κατάλληλη δόση εξετάζονται για κάθε άτομο χωριστά.
Για έναν έφηβο ή μια έφηβη, η επιλογή συμπληρώματος δεν πρέπει να στηρίζεται σε διαφήμιση, σε συμβουλή φίλων ή στην ιδέα ότι «περισσότερες βιταμίνες σημαίνουν περισσότερη υγεία». Προηγείται συζήτηση με γιατρό ή κατάλληλα καταρτισμένο διαιτολόγο, ο οποίος μπορεί να αξιολογήσει τη διατροφή και την κατάσταση υγείας.
Κανένα συμπλήρωμα δεν αντικαθιστά την ποικιλία τροφών και τις υγιεινές καθημερινές συνήθειες. Επίσης, τα συμπληρώματα διατροφής δεν αποτελούν από μόνα τους θεραπεία ασθενειών.
Συμπληρώματα πρωτεΐνης και άθληση
Ορισμένοι έφηβοι που αθλούνται σκέφτονται να πάρουν πρωτεΐνη σε σκόνη ή άλλη μορφή, επειδή συνδέουν την πρωτεΐνη με την ανάπτυξη των μυών. Η άσκηση και η επαρκής διατροφή συμβάλλουν στην ανάπτυξη και τη λειτουργία του σώματος· η λήψη επιπλέον πρωτεΐνης από συμπλήρωμα δεν αυξάνει αυτομάτως τη μυϊκή μάζα ή την αθλητική επίδοση. Οι περισσότεροι νεαροί αθλητές που τρώνε ισορροπημένα καλύπτουν τις ανάγκες τους από το φαγητό.
Αν υπάρχουν ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες, η αξιολόγηση γίνεται από επαγγελματία υγείας με γνώση της διατροφής εφήβων αθλητών. Η αυθαίρετη χρήση δεν είναι καλή επιλογή: μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη, να αποσπάσει την προσοχή από την επαρκή διατροφή και να εκθέσει τον έφηβο σε ανεπιθύμητα συστατικά ορισμένων προϊόντων.
Κίνδυνοι από την άσκοπη ή υπερβολική λήψη
Η ποσότητα έχει σημασία. Πολύ υψηλές δόσεις ορισμένων θρεπτικών συστατικών μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα: η υπερβολική βιταμίνη D μπορεί να βλάψει τα νεφρά, ενώ μεγάλες δόσεις σιδήρου από συμπληρώματα μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Τα συμπληρώματα μπορεί επίσης να έχουν παρενέργειες ή να αλληλεπιδρούν με φάρμακα. Δεν ισχύει, λοιπόν, ότι είναι πάντοτε ακίνδυνα επειδή πωλούνται χωρίς συνταγή.
Υπάρχει και μια παγίδα στον τρόπο σκέψης: κάποιος μπορεί να πιστεύει ότι χρειάζεται οπωσδήποτε ένα προϊόν για να έχει ενέργεια, καλή επίδοση ή υγεία και έτσι να παραμελεί τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και άλλες καθημερινές συνήθειες. Ένα συμπλήρωμα δεν «χαρίζει» αμέσως ενέργεια και δεν διορθώνει από μόνο του έναν ανεπαρκή τρόπο ζωής. Η ποικιλία στα γεύματα και ένα υγιές καθημερινό πρόγραμμα παραμένουν η βάση· όπου υπάρχει πραγματική έλλειψη, η αντιμετώπισή της σχεδιάζεται με ειδικό.