Ερμηνεία, συμπλήρωση και κατασκευή ραβδογράμματος και εικονογράμματος 📊

Από τα δεδομένα στον πίνακα

Τα δεδομένα μπορούν να μπουν πρώτα σε πίνακα και έπειτα σε γραφική παράσταση. Για παράδειγμα, σε μια βιβλιοθήκη τάξης μετράμε τα βιβλία κάθε είδους:

Οι αριθμοί του πίνακα μάς λένε πόσο ψηλή θα είναι κάθε ράβδος. Όταν συλλέγουμε απαντήσεις μία μία, μπορούμε να τις σημειώνουμε με γραμμές καταγραφής. Σε μια έρευνα για την εποχή των γενεθλίων, 7 παιδιά απάντησαν «χειμώνας», 9 «άνοιξη», 5 «καλοκαίρι» και 4 «φθινόπωρο». Μετράμε τις γραμμές κάθε εποχής και γράφουμε τον αριθμό της στον πίνακα, πριν σχεδιάσουμε τη γραφική παράσταση.

Κατασκευάζω και συμπληρώνω ραβδόγραμμα

Σε ένα ραβδόγραμμα, ο τίτλος δείχνει τι μετράμε. Ο ένας άξονας δείχνει τις κατηγορίες και ο άλλος τους αριθμούς. Η κλίμακα δείχνει πόσο αξίζει κάθε βήμα. Οι ράβδοι ξεκινούν από το 0 και φτάνουν στον αριθμό της κατηγορίας τους.

Για τα βιβλία της τάξης, στον οριζόντιο άξονα γράφουμε «Λογοτεχνία», «Μυθολογία», «Επιστήμη». Στον κατακόρυφο άξονα γράφουμε «Αριθμός βιβλίων» και τους αριθμούς από 0 έως 8, ανά 1. Οι δύο πρώτες ράβδοι φτάνουν στο 7 και η τρίτη στο 5. Με τον ίδιο τρόπο, για τις εποχές των γενεθλίων σχεδιάζουμε ράβδους με ύψη 7, 9, 5 και 4.

Για να συμπληρώσουμε τις ονομασίες που λείπουν κάτω από έτοιμες ράβδους, διαβάζουμε πρώτα τις τιμές τους και τις συνδέουμε με τις πληροφορίες που γνωρίζουμε. Σε παιχνίδια πάρκου, οι ράβδοι δείχνουν 80, 40, 10 και 25 παιδιά. Το «Τρενάκι» είναι το πιο δημοφιλές, άρα αντιστοιχεί στα 80 παιδιά. Στις «Βάρκες» έπαιξαν τα μισά, δηλαδή $80 \div 2 = 40$ παιδιά. Οι «Κούνιες» είχαν λιγότερα παιδιά από τον «Λαβύρινθο», άρα αντιστοιχούν στα 10 και ο «Λαβύρινθος» στα 25.

Διαβάζω και συγκρίνω ράβδους

Σε ένα οριζόντιο ραβδόγραμμα, η ποσότητα φαίνεται από το μήκος της ράβδου. Αν η Βέρα έχει 60 βαθμούς, η Αγγελική 40 και η Ειρήνη 50, η μεγαλύτερη ράβδος δείχνει ότι η Βέρα συγκέντρωσε τους περισσότερους βαθμούς. Για να βρούμε πόσο μεγαλύτερη είναι μια ποσότητα από μια άλλη, αφαιρούμε τις τιμές τους.

Όταν συγκρίνουμε διαφορετικά ραβδογράμματα, διαβάζουμε την κλίμακα του καθενός. Σε τέσσερα διαγράμματα για αγαπημένα χρώματα, η μπλε ράβδος δείχνει 8 παιδιά στην Α΄ τάξη, 20 στη Β΄ και 15 στη Γ΄. Συγκρίνουμε τους αριθμούς που δείχνουν οι ράβδοι, επειδή οι άξονες έχουν διαφορετικά βήματα.

Διαβάζω εικονόγραμμα

Το εικονόγραμμα χρησιμοποιεί σύμβολα αντί για ράβδους. Το υπόμνημα λέει πόσο αξίζει ένα ολόκληρο σύμβολο. Μετράμε τα σύμβολα και υπολογίζουμε την ποσότητα. Το μισό σύμβολο αξίζει τη μισή ποσότητα.

Σε ένα εικονόγραμμα για πόντους ηλεκτρονικού παιχνιδιού, κάθε ολόκληρο τετράγωνο σημαίνει 20 πόντους:

Η Ζωή και ο Μάριος έχουν μαζί $80 + 50 = 130$ πόντους. Η Ζωή έχει $90 - 80 = 10$ πόντους λιγότερους από την Αλίκη.

Δύο ομάδες στην ίδια παράσταση

Ένα διπλό ραβδόγραμμα παρουσιάζει δύο σύνολα δεδομένων μαζί. Σε έρευνα για την αγαπημένη γεύση παγωτού, οι απαντήσεις δύο τμημάτων της Δ΄ τάξης είναι:

Για κάθε γεύση σχεδιάζουμε δύο ράβδους, μία για κάθε τμήμα. Το υπόμνημα δείχνει ποια ράβδος αντιστοιχεί στο Δ΄1 και ποια στο Δ΄2. Έτσι, για τη βανίλια βλέπουμε 6 παιδιά στο Δ΄1 και 7 στο Δ΄2.

Παρουσιάζω τα ίδια δεδομένα με δύο τρόπους

Ένας πίνακας, ένα ραβδόγραμμα και ένα εικονόγραμμα μπορούν να παρουσιάζουν τις ίδιες ποσότητες. Σε μια έρευνα για αγαπημένα φρούτα, η ράβδος της μπανάνας φτάνει στα 6 παιδιά και στο εικονόγραμμα εμφανίζονται 3 ολόκληρα σύμβολα. Άρα κάθε σύμβολο σημαίνει $6 \div 3 = 2$ παιδιά.

Για το πορτοκάλι, τα 2 σύμβολα δίνουν $2 \times 2 = 4$ παιδιά· επομένως η ράβδος του πορτοκαλιού πρέπει να φτάσει στο 4. Για το μήλο, τα 5 παιδιά χρειάζονται 2 ολόκληρα σύμβολα και μισό, αφού $2 + 2 + 1 = 5$.