Μελέτη εικονογράμματος ⚽

Τι είναι το εικονόγραμμα

Το εικονόγραμμα παρουσιάζει δεδομένα με σύμβολα. Κάθε σειρά ή στήλη αντιστοιχεί σε μία κατηγορία, όπως μία ομάδα ή έναν μήνα. Το υπόμνημα εξηγεί την αξία κάθε συμβόλου. Διαβάζω πρώτα τον τίτλο και τις κατηγορίες, ύστερα το υπόμνημα και τέλος μετρώ τα σύμβολα.

Στο παράδειγμα με τα τέρματα τεσσάρων ομάδων, κάθε ολόκληρη μπάλα αντιστοιχεί σε 2 τέρματα:

Τα ίδια δεδομένα μπορούν να παρουσιαστούν και με ραβδόγραμμα. Εκεί διαβάζω τον αριθμό από την κλίμακα του άξονα· στο εικονόγραμμα μετρώ σύμβολα και χρησιμοποιώ το υπόμνημα. Και στις δύο παραστάσεις η ομάδα Β έχει τα περισσότερα τέρματα και η Γ τα λιγότερα.

Διαβάζω και συγκρίνω ποσότητες

Στο εικονόγραμμα των επισκέψεων στην ιστοσελίδα ενός σχολείου, κάθε ολόκληρο τετράγωνο αντιστοιχεί σε 50 παιδιά. Το μισό τετράγωνο αντιστοιχεί σε 25 παιδιά.

Για να βρω πόσα περισσότερα παιδιά επισκέφθηκαν την ιστοσελίδα τον Μάρτιο από ό,τι τον Φεβρουάριο, αφαιρώ: $150 - 125 = 25$ παιδιά. Η διαφορά φαίνεται και στα σύμβολα: τα 3 ολόκληρα τετράγωνα είναι μισό τετράγωνο περισσότερα από τα 2 ολόκληρα και μισό.

Συμπληρώνω ένα εικονόγραμμα

Για να συμπληρώσω νέες κατηγορίες, διαιρώ την ποσότητα με την αξία ενός συμβόλου. Στο ίδιο εικονόγραμμα, τον Απρίλιο επισκέφθηκαν την ιστοσελίδα 100 παιδιά: χρειάζονται $100 \div 50 = 2$ ολόκληρα τετράγωνα. Τον Μάιο τα παιδιά ήταν διπλάσια, δηλαδή $2 \times 100 = 200$: χρειάζονται $200 \div 50 = 4$ ολόκληρα τετράγωνα. Τον Ιούνιο ήταν 25 περισσότερα από τον Μάιο, δηλαδή $200 + 25 = 225$: χρειάζονται 4 ολόκληρα τετράγωνα και μισό.

Κατασκευάζω ένα εικονόγραμμα

Για να κατασκευάσω εικονόγραμμα, γράφω έναν τίτλο, τις κατηγορίες και ένα υπόμνημα. Διαλέγω αξία συμβόλου που με βοηθά να παρουσιάσω όλες τις ποσότητες καθαρά. Έπειτα υπολογίζω πόσα σύμβολα χρειάζεται κάθε κατηγορία και τα τοποθετώ στην αντίστοιχη σειρά.

Η ημερήσια κατανάλωση νερού ανά άτομο είναι 300 L στις ΗΠΑ, 150 L στην Ευρώπη, 100 L στην Ινδία και 50 L στην Κένυα. Αν κάθε σύμβολο παριστάνει 50 λίτρα νερού, το εικονόγραμμα συμπληρώνεται ως εξής:

Η Ευρώπη έχει τη μισή ποσότητα από τις ΗΠΑ: $150$ L αντί $300$ L, δηλαδή 3 σύμβολα αντί 6. Η Κύπρος αντιμετωπίζει λειψυδρία, γι' αυτό η εξοικονόμηση νερού είναι σημαντική.

Βρίσκω το υπόμνημα από τα δεδομένα

Μερικές φορές το υπόμνημα είναι κενό. Τότε χρησιμοποιώ μια γνωστή συνολική ποσότητα ή μία κατηγορία της οποίας ξέρω και την ποσότητα και τα σύμβολα.

Σε μια τάξη 22 παιδιών, το εικονόγραμμα των αγαπημένων αθλημάτων έχει 5 σύμβολα για το ποδόσφαιρο, 2 για την αντισφαίριση και 4 για την καλαθόσφαιρα. Είναι συνολικά $5 + 2 + 4 = 11$ σύμβολα. Άρα κάθε σύμβολο σημαίνει $22 \div 11 = 2$ παιδιά. Οι τρεις ποσότητες είναι αντίστοιχα $10$, $4$ και $8$ παιδιά· το άθροισμά τους είναι $22$.

Σε άλλο εικονόγραμμα, η Δ΄ τάξη έχει 32 παιδιά και παρουσιάζεται με 4 ολόκληρους κύκλους. Επομένως κάθε κύκλος σημαίνει $32 \div 4 = 8$ παιδιά. Η Ε΄ τάξη με 40 παιδιά χρειάζεται $40 \div 8 = 5$ κύκλους. Η Στ΄ τάξη με 44 παιδιά χρειάζεται 5 ολόκληρους κύκλους και μισό: $5 \times 8 + 4 = 44$.

Ερμηνεύω περισσότερα δεδομένα

Σε ένα βιβλιοπωλείο, κάθε σύμβολο βιβλίου σημαίνει 5 βιβλία. Η πεζογραφία έχει 4 σύμβολα, η ποίηση 6 και τα παραμύθια 1. Άρα πωλήθηκαν $4 \times 5 = 20$ βιβλία πεζογραφίας, $6 \times 5 = 30$ βιβλία ποίησης και $1 \times 5 = 5$ βιβλία παραμυθιών. Για να βρω όλα τα βιβλία, προσθέτω $20 + 30 + 5 = 55$.

Σε ένα πάρκο, 5 ολόκληρα σύμβολα δέντρου παριστάνουν 500 κέδρα. Κάθε σύμβολο σημαίνει $500 \div 5 = 100$ δέντρα. Ένα ολόκληρο και μισό σύμβολο παριστάνουν τα 150 πεύκα, αφού $100 + 50 = 150$. Το μισό σύμβολο σημαίνει 50 δέντρα.

Ελέγχω μια γραφική παράσταση

Είτε διαβάζω εικονόγραμμα είτε ραβδόγραμμα, ελέγχω κάθε κατηγορία χωριστά. Για παράδειγμα, οι αποταμιεύσεις τεσσάρων παιδιών είναι:

Μια γραφική παράσταση ταιριάζει στον πίνακα μόνο αν δείχνει και τις τέσσερις τιμές στη σωστή σειρά. Δεν αρκεί να δείχνει απλώς ότι η Αλίκη έχει τα περισσότερα και ο Αντρέας τα λιγότερα· πρέπει επίσης να δείχνει 15 για τον Θάνο και 17 για τη Ζωή.