11.2 Άκλιτη μετοχή 🚶

Η άκλιτη μετοχή είναι μια λέξη που σχηματίζεται από ρήμα και τελειώνει σε -οντας ή -ώντας: τρέχω → τρέχοντας, μιλώ → μιλώντας. Λέγεται άκλιτη επειδή δεν αλλάζει μορφή ανάλογα με το πρόσωπο, το γένος ή τον αριθμό: Εγώ προχωρώ τραγουδώντας · Τα παιδιά προχωρούν τραγουδώντας.

Πώς σχηματίζεται

Ξεκινάμε από το θέμα του ρήματος και προσθέτουμε την κατάληξη -οντας ή -ώντας.

Η κατάληξη γράφεται με ω όταν τονίζεται: γελώντας, ζητώντας, μιλώντας. Όταν ο τόνος βρίσκεται νωρίτερα στη λέξη, η κατάληξη γράφεται με ο: τρέχοντας, πίνοντας, τρώγοντας.

Τι πληροφορία προσθέτει στην πρόταση

Η άκλιτη μετοχή προσδιορίζει το ρήμα, όπως κάνει ένα επίρρημα. Μας βοηθά να καταλάβουμε πώς ή πότε γίνεται η ενέργεια.

Η ίδια μορφή μπορεί να δώσει διαφορετική πληροφορία ανάλογα με την πρόταση. Στο «Ο Νίκος διάβαζε τρώγοντας» καταλαβαίνουμε πώς διάβαζε. Στο «Τρώγοντας το πρωινό μου, άκουσα έναν θόρυβο» καταλαβαίνουμε πότε άκουσα τον θόρυβο.

Άκλιτη και κλιτή μετοχή

Και οι δύο μετοχές προέρχονται από ρήματα, αλλά έχουν διαφορετική μορφή και χρήση. Η κλιτή μετοχή σε -μένος, -μένη, -μένο αλλάζει μορφή και συνοδεύει ουσιαστικό, όπως ένα επίθετο: κουρασμένος μαθητής, κουρασμένη μαθήτρια, κουρασμένα παιδιά. Η άκλιτη μετοχή σε -οντας/-ώντας μένει ίδια και δίνει πληροφορία για την ενέργεια του ρήματος: Τα παιδιά περπατούσαν συζητώντας.