Συνηρημένα ρήματα 🔤

Τι είναι τα συνηρημένα ρήματα

Ορισμένα ρήματα σχηματίζουν τις λέξεις της κλίσης τους με καταλήξεις που προέρχονται από συναίρεση. Τα λέμε συνηρημένα ρήματα. Στην ομάδα αυτή ανήκουν τα τρώω, λέω, ακούω, φταίω, καθώς και τα κλαίω, καίω, πάω.

Για να τα χρησιμοποιούμε σωστά, μαθαίνουμε πώς κλίνονται στην οριστική του ενεστώτα. Για παράδειγμα: «Τώρα τρώω πρωινό», «Κάθε μέρα ακούω μουσική».

Η οριστική ενεστώτα: τέσσερα βασικά παραδείγματα

Διαβάζοντας κάθε στήλη από πάνω προς τα κάτω, βλέπουμε τις έξι μορφές του ίδιου ρήματος. Το εγώ λέω γίνεται εσύ λες και εμείς λέμε· δεν κρατά πάντοτε το ω της πρώτης μορφής. Παρόμοια, λέμε εγώ τρώω, αλλά εσύ τρως και αυτοί τρώνε.

Ακόμη τρία συνηρημένα ρήματα

Τα κλαίω και καίω κλίνονται με μορφές που μοιάζουν με του φταίω. Το πάω έχει τις δικές του σύντομες μορφές. Στον ενεστώτα λέμε:

Σε μια πρόταση διαλέγουμε τη μορφή που ταιριάζει με το πρόσωπο: «Εμείς πάμε στο γήπεδο», «Εσύ κλαις από συγκίνηση», «Αυτοί καίνε ξύλα στο τζάκι».

Προσέχω τη γραφή και τον τόνο

Σε αρκετές μορφές η προφορά από μόνη της δεν αρκεί για να θυμηθούμε την ορθογραφία. Κοιτάζουμε ολόκληρο το ρήμα και το πρόσωπο που θέλουμε να γράψουμε.

• Στο εγώ γράφουμε τρώω, λέω, ακούω, φταίω, κλαίω, καίω, πάω με ω στο τέλος.
• Στο εσύ γράφουμε τρως, λες, ακούς, φταις, κλαις, καις, πας. Οι μονοσύλλαβες μορφές τρως, λες, φταις, κλαις, καις, πας δεν παίρνουν τόνο· το δισύλλαβο ακούς παίρνει.
• Στο αυτός/αυτή/αυτό συναντούμε τρώει, λέει, ακούει, φταίει, κλαίει, καίει, πάει. Η μορφή τελειώνει σε -ει: «Αυτή λέει μια ιστορία», «Το παιδί πάει σπίτι».
• Στα φταίω, κλαίω, καίω κρατούμε το αι του ρήματος: φταις αλλά φταίει, κλαις αλλά κλαίει, καις αλλά καίει. Στο τρίτο ενικό το -ει γράφεται μετά από αυτό το αι.