9.1 Απόλυτα αριθμητικά 🔢
Τι δείχνουν τα απόλυτα αριθμητικά
Οι λέξεις ένα, δύο, τρία, δέκα, εκατό είναι απόλυτα αριθμητικά. Μας βοηθούν να απαντήσουμε στην ερώτηση «πόσοι; πόσες; πόσα;»: Πόσα τετράδια έχεις; — Έχω πέντε τετράδια.
Ο αριθμός που δηλώνουν είναι συγκεκριμένος. Αν πούμε «έφερα έξι μολύβια», ξέρουμε ακριβώς πόσα μολύβια έφερα. Αν πούμε «έφερα μερικά μολύβια», δεν ξέρουμε τον αριθμό τους.
Τα απόλυτα αριθμητικά είναι ένα είδος αριθμητικών. Οι λέξεις πέντε παιδιά απαντούν στο «πόσα;», ενώ η λέξη πέμπτο στην έκφραση το πέμπτο παιδί απαντά στο «ποιο στη σειρά;».
Πού τα χρησιμοποιούμε
Με τα απόλυτα αριθμητικά μετράμε πρόσωπα, ζώα και πράγματα. Μπορούμε επίσης να δηλώσουμε ποσότητα, χρόνο, απόσταση και μέγεθος.
| Τι δηλώνουμε | Παράδειγμα | Τι μαθαίνουμε |
|---|---|---|
| Πλήθος προσώπων ή ζώων | Στην ομάδα παίζουν οκτώ παιδιά. | Πόσα παιδιά παίζουν. |
| Ποσότητα πραγμάτων | Χρειαζόμαστε τέσσερα ποτήρια νερό. | Πόσα ποτήρια χρειαζόμαστε. |
| Χρόνο | Η προπόνηση διαρκεί σαράντα λεπτά. | Πόσο διαρκεί η προπόνηση. |
| Απόσταση | Το μονοπάτι έχει μήκος τρία χιλιόμετρα. | Πόσο μακρύ είναι το μονοπάτι. |
| Μέγεθος | Η κορδέλα έχει μήκος είκοσι εκατοστά. | Πόσο μεγάλη είναι η κορδέλα. |
Μερικές φορές ένας αριθμός γράφεται με μία λέξη (εφτά) και άλλες με περισσότερες (είκοσι εφτά). Και στις δύο περιπτώσεις είναι απόλυτο αριθμητικό, αφού δηλώνει συγκεκριμένο αριθμό.
Στο «τρεις δρομείς τερμάτισαν» μετράμε δρομείς. Στο «ο τρίτος δρομέας τερμάτισε» δείχνουμε τη θέση ενός δρομέα στη σειρά. Μόνο το τρεις είναι απόλυτο αριθμητικό.
Το αριθμητικό δίπλα στο ουσιαστικό
Συχνά το απόλυτο αριθμητικό συνοδεύει ένα ουσιαστικό: δύο φίλοι, έξι γάτες, δέκα βιβλία. Διαλέγουμε τον κατάλληλο τύπο όταν ο αριθμός αλλάζει μορφή: λέμε τρεις φίλοι και τρεις φίλες, αλλά τρία βιβλία· λέμε τέσσερις καρέκλες, αλλά τέσσερα θρανία. Το δύο μένει ίδιο σε όλα αυτά: δύο φίλοι, δύο φίλες, δύο βιβλία.
Ακόμη και σε έναν μεγάλο αριθμό, προσέχουμε το μέρος του που συνοδεύει το ουσιαστικό: είκοσι τρεις μαθητές, είκοσι τρία τετράδια. Έτσι η φράση ακούγεται σωστή και δείχνει καθαρά τι μετράμε.