8.2 Κτητικές αντωνυμίες 🔑
Πώς δείχνουμε σε ποιον ανήκει κάτι
Όταν λέμε η ζωγραφιά μου, καταλαβαίνουμε ότι η ζωγραφιά ανήκει σε εμένα. Το μου είναι κτητική αντωνυμία: μας λέει ποιος είναι ο κάτοχος. Η κτητική αντωνυμία μπαίνει συνήθως μετά από ένα ουσιαστικό: το ποδήλατό σου, η γάτα της, οι φίλοι μας.
Οι συνηθισμένες κτητικές αντωνυμίες είναι οι αδύνατοι τύποι της προσωπικής αντωνυμίας στη γενική πτώση. Ο τύπος που διαλέγουμε εξαρτάται από το πρόσωπο που κατέχει το πράγμα.
| Κάτοχος | Κτητική αντωνυμία | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| εγώ | μου | η κασετίνα μου |
| εσύ | σου | η κασετίνα σου |
| αυτός | του | η κασετίνα του |
| αυτή | της | η κασετίνα της |
| αυτό | του | το χρώμα του |
| εμείς | μας | η κασετίνα μας |
| εσείς | σας | η κασετίνα σας |
| αυτοί, αυτές, αυτά | τους | η κασετίνα τους |
Στις φράσεις η μπάλα μου, η μπάλα σου και η μπάλα τους, η λέξη μπάλα μένει ίδια. Μόνο η κτητική αντωνυμία αλλάζει και μας δείχνει σε ποιον ανήκει.
Όταν θέλουμε να δώσουμε έμφαση
Αν θέλουμε να τονίσουμε ιδιαίτερα τον κάτοχο, χρησιμοποιούμε δικός, δική, δικό μαζί με έναν αδύνατο τύπο στη γενική: δικό μου, δική σου, δικά τους. Έτσι μπορούμε να ξεχωρίσουμε ένα πράγμα από κάποιο άλλο: «Αυτή είναι η ομπρέλα σου;» — «Όχι, η δική μου είναι μπλε.»
Το δικός αλλάζει μορφή ώστε να ταιριάζει με το πράγμα που ανήκει σε κάποιον. Λέμε ο χάρτης είναι δικός μου, η τσάντα είναι δική μου, το μολύβι είναι δικό μου, τα μολύβια είναι δικά μου. Το μου μένει ίδιο, γιατί ο κάτοχος παραμένει ο ίδιος.
| Πτώση | Αρσενικό ενικού | Θηλυκό ενικού | Ουδέτερο ενικού | Αρσενικό πληθυντικού | Θηλυκό πληθυντικού | Ουδέτερο πληθυντικού |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ονομαστική | δικός | δική | δικό | δικοί | δικές | δικά |
| Γενική | δικού | δικής | δικού | δικών | δικών | δικών |
| Αιτιατική | δικό | δική | δικό | δικούς | δικές | δικά |
Σε όποια μορφή κι αν χρησιμοποιηθεί το δικός, προσθέτουμε μετά την κτητική αντωνυμία που δείχνει τον κάτοχο: της δικής σου ομάδας, τους δικούς μας φακέλους.
Στο η δική του τσάντα, το δική είναι θηλυκό επειδή η τσάντα είναι θηλυκή. Το του δείχνει σε ποιον ανήκει η τσάντα. Στο το δικό του τετράδιο αλλάζει το δικό, επειδή το τετράδιο είναι ουδέτερο.