7.2 Άκλιτα επίθετα 🎨
Τι σημαίνει «άκλιτο»;
Ένα επίθετο συνήθως αλλάζει μορφή για να ταιριάζει με το ουσιαστικό που συνοδεύει: κόκκινος φάκελος, κόκκινη τσάντα, κόκκινο τετράδιο. Υπάρχουν όμως και επίθετα που μένουν ακριβώς ίδια. Αυτά λέγονται άκλιτα επίθετα.
Λέμε ο μπλε φάκελος, η μπλε τσάντα, το μπλε τετράδιο. Το μπλε δίνει πληροφορία για το χρώμα κάθε αντικειμένου, αλλά δεν αλλάζει κατάληξη.
Πολλά άκλιτα επίθετα είναι δάνεια. Τέτοια είναι τα γκρι, καφέ, μπλε, λουξ, ριγέ, ροζ, μοβ, μπεζ. Τα περισσότερα από αυτά δηλώνουν χρώμα· το ριγέ σημαίνει «με ρίγες» και το λουξ περιγράφει κάτι πολυτελές.
Το ίδιο επίθετο μπορεί να συνοδεύει εντελώς διαφορετικά ουσιαστικά: ροζ κορδέλα, ροζ καπέλο, ροζ γάντια. Δεν χρειάζεται ξεχωριστή μορφή για κάθε ουσιαστικό.
Ίδια μορφή σε γένος, αριθμό και πτώση
Το γένος, ο αριθμός και η πτώση μπορούν να αλλάξουν το άρθρο και το ουσιαστικό. Το άκλιτο επίθετο παραμένει ίδιο:
| Πτώση και αριθμός | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική ενικού | ο μπλε φάκελος | η μπλε τσάντα | το μπλε τετράδιο |
| Γενική ενικού | του μπλε φακέλου | της μπλε τσάντας | του μπλε τετραδίου |
| Αιτιατική ενικού | τον μπλε φάκελο | την μπλε τσάντα | το μπλε τετράδιο |
| Ονομαστική πληθυντικού | οι μπλε φάκελοι | οι μπλε τσάντες | τα μπλε τετράδια |
| Γενική πληθυντικού | των μπλε φακέλων | των μπλε τσαντών | των μπλε τετραδίων |
| Αιτιατική πληθυντικού | τους μπλε φακέλους | τις μπλε τσάντες | τα μπλε τετράδια |
Ακόμη και στην κλητική, όταν προσφωνούμε κάποιον ή κάτι, το άκλιτο επίθετο κρατά την ίδια μορφή. Επομένως, το μπλε δεν αποκτά ποτέ τύπους όπως «μπλη» ή «μπλα».
Στα η καφέ ζώνη και της καφέ ζώνης, το άρθρο και το ουσιαστικό αλλάζουν, ενώ το καφέ μένει ίδιο. Μην προσθέτεις στο άκλιτο επίθετο καταλήξεις για να το κάνεις να μοιάζει με το ουσιαστικό.
Πώς τα χρησιμοποιούμε σε προτάσεις
Τα άκλιτα επίθετα βρίσκονται δίπλα σε ουσιαστικά, όπως και τα υπόλοιπα επίθετα, και μας βοηθούν να τα περιγράψουμε με ακρίβεια:
- Η ριγέ μπλούζα κρέμεται στην ντουλάπα.
- Οι γκρι γάτες κοιμούνται στον κήπο.
- Της μπεζ κουβέρτας ξέφτισε η άκρη.
- Τα λουξ δωμάτια έχουν μεγάλα παράθυρα.
Σε όλες τις προτάσεις, το επίθετο διατηρεί τη μορφή του. Για να ελέγξεις αν ένα επίθετο είναι άκλιτο, δοκίμασε να αλλάξεις το ουσιαστικό από ενικό σε πληθυντικό ή από ένα γένος σε άλλο: το μοβ λουλούδι → τα μοβ λουλούδια, η μοβ κορδέλα. Αν το επίθετο μένει ίδιο, είναι άκλιτο.