- Βασική Θεωρία
Το επίθετο πολύς 🌊
Όταν θέλουμε να πούμε ότι κάτι υπάρχει σε μεγάλη ποσότητα ή σε μεγάλο αριθμό, χρησιμοποιούμε το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ. Το επίθετο συνοδεύει ένα ουσιαστικό και συμφωνεί μαζί του στο γένος, στον αριθμό και στην πτώση.
Λέμε πολύς κόσμος (αρσενικό), πολλή δουλειά (θηλυκό), πολύ νερό (ουδέτερο). Στον πληθυντικό λέμε πολλοί φίλοι, πολλές ιδέες, πολλά βιβλία.
Η κλίση του επιθέτου
Στον ενικό το επίθετο έχει διαφορετική μορφή σε κάθε γένος. Πρόσεξε ιδιαίτερα το πολύς στο αρσενικό, το πολλή στο θηλυκό και το πολύ στο ουδέτερο.
| Ενικός αριθμός | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική | ο πολύς | η πολλή | το πολύ |
| Γενική | του πολύ / του πολλού | της πολλής | του πολύ / του πολλού |
| Αιτιατική | τον πολύ | την πολλή | το πολύ |
| Κλητική | — | — | — |
| Πληθυντικός αριθμός | Αρσενικό | Θηλυκό | Ουδέτερο |
|---|---|---|---|
| Ονομαστική | οι πολλοί | οι πολλές | τα πολλά |
| Γενική | των πολλών | των πολλών | των πολλών |
| Αιτιατική | τους πολλούς | τις πολλές | τα πολλά |
| Κλητική | — | — | — |
Στη γενική του αρσενικού και του ουδετέρου ενικού υπάρχουν δύο τύποι: του πολύ και του πολλού. Για παράδειγμα: «η ένταση του πολύ θορύβου» ή «η ένταση του πολλού θορύβου». Η παύλα στην κλητική δείχνει ότι δεν χρησιμοποιούμε ιδιαίτερο τύπο κλητικής γι’ αυτό το επίθετο.
Η γενική πληθυντικού είναι των πολλών και για τα τρία γένη: των πολλών μαθητών, των πολλών ιστοριών, των πολλών δέντρων.
Πότε γράφουμε ένα και πότε δύο λ;
Το ορθογραφικό τέχνασμα είναι απλό: όταν αμέσως μετά το λ ακολουθεί υ, γράφουμε ένα λ: πολύς, πολύ. Σε όλες τις άλλες μορφές γράφουμε δύο λ: πολλή, πολλοί, πολλές, πολλών, πολλούς, πολλά.
Μπορείς να το ελέγχεις μαζί με το ουσιαστικό. Λέμε πολύ χρόνο, επειδή το «χρόνο» είναι αρσενικό σε αιτιατική ενικού· πολλή ώρα, επειδή η «ώρα» είναι θηλυκό· πολύ φως, επειδή το «φως» είναι ουδέτερο.
Γράφουμε πολλή με δύο λ και η όταν συνοδεύει θηλυκό ουσιαστικό: πολλή ζέστη, πολλή υπομονή. Γράφουμε πολύ με ένα λ και υ όταν συνοδεύει ουδέτερο ουσιαστικό: πολύ κρύο, ή αρσενικό στην αιτιατική ενικού: πολύ κόσμο.
Το «πολύ» χωρίς ουσιαστικό
Η λέξη πολύ μπορεί να είναι και επίρρημα. Τότε δεν συνοδεύει ουσιαστικό, μένει πάντα ίδια και δηλώνει βαθμό ή ποσότητα: Διάβασα πολύ. Είναι πολύ χαρούμενη. Περιμέναμε πολύ.
Σύγκρινε τις φράσεις πολλή βροχή και βρέχει πολύ. Στην πρώτη, το πολλή είναι επίθετο και ταιριάζει με το θηλυκό ουσιαστικό βροχή. Στη δεύτερη, το πολύ προσδιορίζει το ρήμα βρέχει και είναι επίρρημα.