Επίθετα σε -ής, -ιά, -ί 🎨

Τα επίθετα αυτής της ομάδας δηλώνουν συχνά χρώμα ή απόχρωση: ο σταχτής γάτος, η σταχτιά γάτα, το σταχτί γατάκι. Το ίδιο επίθετο παίρνει διαφορετική μορφή ανάλογα με το γένος, τον αριθμό και την πτώση του ουσιαστικού που συνοδεύει.

Η κλίση του «σταχτής»

Στον ενικό οι τρεις τύποι είναι σταχτής – σταχτιά – σταχτί. Στον πληθυντικό εμφανίζονται οι τύποι σταχτιοί – σταχτιές – σταχτιά. Οι πίνακες δείχνουν όλες τις πτώσεις· η κλητική χρησιμοποιείται όταν προσφωνούμε κάποιον ή κάτι.

Ενικός αριθμός

Πτώση	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομαστική	ο σταχτής	η σταχτιά	το σταχτί
Γενική	του σταχτή / του σταχτιού	της σταχτιάς	του σταχτιού
Αιτιατική	τον σταχτή	τη σταχτιά	το σταχτί
Κλητική	σταχτή	σταχτιά	σταχτί

Πληθυντικός αριθμός

Πτώση	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομαστική	οι σταχτιοί	οι σταχτιές	τα σταχτιά
Γενική	των σταχτιών	των σταχτιών	των σταχτιών
Αιτιατική	τους σταχτιούς	τις σταχτιές	τα σταχτιά
Κλητική	σταχτιοί	σταχτιές	σταχτιά

Πρόσεξε τη γενική ενικού

Στο αρσενικό είναι σωστοί και οι δύο τύποι: «του σταχτή» και «του σταχτιού». Στο ουδέτερο χρησιμοποιούμε «του σταχτιού».

Για να βρεις τον κατάλληλο τύπο, κοίτα πρώτα το ουσιαστικό: λέμε «η σταχτιά πέτρα», «τις σταχτιές πέτρες» αλλά «των σταχτιών πετρών». Στη γενική πληθυντικού η μορφή σταχτιών είναι ίδια και στα τρία γένη.

Ποια άλλα επίθετα κλίνονται έτσι;

Με το ίδιο πρότυπο κλίνονται χρωματικά επίθετα όπως βυσσινής, θαλασσής, καφετής, κεραμιδής, τριανταφυλλής και χρυσαφής. Για παράδειγμα, όπως λέμε «η σταχτιά κορδέλα» και «οι σταχτιές κορδέλες», λέμε «η καφετιά κορδέλα» και «οι καφετιές κορδέλες». Στο ουδέτερο έχουμε «το καφετί ύφασμα» και «τα καφετιά υφάσματα».

Τρία γένη, κοινή γενική πληθυντικού

Οι καταλήξεις του αρσενικού, του θηλυκού και του ουδετέρου διαφέρουν σε πολλές πτώσεις, αλλά στη γενική πληθυντικού συναντιούνται στην ίδια κατάληξη: «των σταχτιών».

Οι άκλιτοι τύποι σε -ί

Μερικά επίθετα χρώματος έχουν και άκλιτο τύπο σε -ί. Ο τύπος αυτός δεν αλλάζει μαζί με το ουσιαστικό: «ο βυσσινί τοίχος», «η βυσσινί πόρτα», «το βυσσινί χαλί», «οι βυσσινί κουρτίνες». Άλλο παράδειγμα είναι «η πορτοκαλί φούστα».

Άλλο κλιτός τύπος, άλλο άκλιτος

Το σταχτί είναι ο ουδέτερος τύπος του κλιτού επιθέτου «σταχτής»· στον πληθυντικό γίνεται «τα σταχτιά». Αντίθετα, όταν χρησιμοποιούμε το άκλιτο βυσσινί, η λέξη μένει «βυσσινί» σε όλα τα γένη και τους αριθμούς. Ο άκλιτος τύπος υπάρχει μόνο σε μερικά επίθετα αυτής της ομάδας.

Βασική Θεωρία