Επίθετα σε -ύς, -ιά, -ύ 📏

Τα επίθετα μάς βοηθούν να περιγράφουμε ένα ουσιαστικό: ο βαθύς κόλπος, η βαθιά λίμνη, το βαθύ πηγάδι. Το ίδιο επίθετο παίρνει διαφορετική μορφή για να συμφωνεί με το ουσιαστικό. Σε αυτή την ομάδα, οι τρεις μορφές της ονομαστικής ενικού τελειώνουν σε -ύς, -ιά, -ύ.

Πώς κλίνεται το «βαθύς»

Στους πίνακες βλέπεις όλους τους τύπους, σε ενικό και πληθυντικό. Η πτώση αλλάζει ανάλογα με τη θέση του επιθέτου στην πρόταση.

Ενικός αριθμός

Πτώση	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομαστική	ο βαθύς	η βαθιά	το βαθύ
Γενική	του βαθιού / του βαθύ	της βαθιάς	του βαθιού / του βαθύ
Αιτιατική	τον βαθύ	τη βαθιά	το βαθύ
Κλητική	βαθύ	βαθιά	βαθύ

Πληθυντικός αριθμός

Πτώση	Αρσενικό	Θηλυκό	Ουδέτερο
Ονομαστική	οι βαθιοί	οι βαθιές	τα βαθιά
Γενική	των βαθιών	των βαθιών	των βαθιών
Αιτιατική	τους βαθιούς	τις βαθιές	τα βαθιά
Κλητική	βαθιοί	βαθιές	βαθιά

Η κλητική χρησιμοποιείται όταν προσφωνούμε κάποιον ή κάτι· γι’ αυτό στον πίνακα δεν έχει άρθρο. Στην καθημερινή χρήση θα συναντήσεις, για παράδειγμα, το του βαθιού πηγαδιού. Υπάρχει και ο τύπος του βαθύ πηγαδιού. Το ίδιο ισχύει για τη γενική ενικού του αρσενικού: του βαθιού κόλπου / του βαθύ κόλπου.

Πρόσεξε τη γενική ενικού

Το -ιού / -ύ εμφανίζεται στη γενική ενικού του αρσενικού και του ουδετέρου. Το θηλυκό έχει τη δική του μορφή: της βαθιάς λίμνης.

Κι άλλα επίθετα της ίδιας ομάδας

Όπως το βαθύς – βαθιά – βαθύ κλίνονται και τα ελαφρύς – ελαφριά – ελαφρύ, βαρύς – βαριά – βαρύ, μακρύς – μακριά – μακρύ, παχύς – παχιά – παχύ, πλατύς – πλατιά – πλατύ, φαρδύς – φαρδιά – φαρδύ και τραχύς – τραχιά – τραχύ. Για παράδειγμα, λέμε ο φαρδύς δρόμος, της φαρδιάς λεωφόρου, τα φαρδιά πεζοδρόμια. Η αλλαγή στο τέλος του επιθέτου ακολουθεί το γένος, τον αριθμό και την πτώση του ουσιαστικού.

Μία γενική για όλα τα γένη στον πληθυντικό

Στον πληθυντικό, η γενική έχει την ίδια μορφή και στα τρία γένη: των βαθιών κόλπων, των βαθιών λιμνών, των βαθιών πηγαδιών.

Όταν αλλάζει το ύφος

Ορισμένα επίθετα αυτής της ομάδας αποκτούν σε πιο επίσημο ύφος θηλυκό σε -εία, όπως τα επίθετα της ομάδας -ύς, -εία, -ύ. Έτσι, δίπλα στο καθημερινό βαριά εργασία μπορεί να εμφανιστεί σε επίσημη διατύπωση το βαρεία εργασία. Η μορφή -ιά παραμένει η συνηθισμένη επιλογή στην καθημερινή ομιλία.

Δύο τύποι, διαφορετικό ύφος

Μη μετατρέπεις αυτόματα κάθε θηλυκό σε -εία. Η εναλλακτική μορφή υπάρχει μόνο για ορισμένα επίθετα και χρησιμοποιείται κυρίως σε επίσημο λόγο.

Βασική Θεωρία