- Βασική Θεωρία
Α.3 Ανώμαλα αρσενικά 🧩
Τα περισσότερα αρσενικά ουσιαστικά ακολουθούν ένα γνώριμο κλιτικό σχήμα. Μερικά, όμως, έχουν ιδιαίτερους τύπους που χρειάζεται να μάθουμε χωριστά. Τέτοια είναι τα μυς, πρύτανης και πρέσβης.
Το ουσιαστικό «μυς»
Ο μυς ονομάζει ένα μέρος του σώματος που βοηθά στην κίνησή του. Στον ενικό δεν σχηματίζει τη γενική απλώς αφαιρώντας το τελικό -ς: λέμε του μυός. Στον πληθυντικό έχει δύο τύπους στην ονομαστική και στην κλητική.
| Πτώση | Ενικός αριθμός | Πληθυντικός αριθμός |
|---|---|---|
| Ονομαστική | ο μυς | οι μύες / οι μυς |
| Γενική | του μυός | των μυών |
| Αιτιατική | τον μυ | τους μυς |
| Κλητική | μυ | μύες / μυς |
Για παράδειγμα: «Ο μυς κινείται», «Η λειτουργία του μυός είναι σημαντική», «Γυμνάζουμε τους μυς».
Η γενική του ενικού είναι του μυός και η γενική του πληθυντικού των μυών. Στην αιτιατική πληθυντικού ο πίνακας δίνει τους μυς, ενώ οι δύο εναλλακτικοί τύποι (μύες / μυς) ανήκουν στην ονομαστική και στην κλητική.
Τα ουσιαστικά «πρύτανης» και «πρέσβης»
Ο πρύτανης και ο πρέσβης κλίνονται με τον ίδιο τρόπο. Στον πληθυντικό η ονομαστική, η αιτιατική και η κλητική τελειώνουν σε -εις. Η γενική του πληθυντικού τελειώνει σε -εων.
| Πτώση | πρύτανης — ενικός | πρύτανης — πληθυντικός | πρέσβης — ενικός | πρέσβης — πληθυντικός |
|---|---|---|---|---|
| Ονομαστική | ο πρύτανης | οι πρυτάνεις | ο πρέσβης | οι πρέσβεις |
| Γενική | του πρύτανη | των πρυτάνεων | του πρέσβη | των πρέσβεων |
| Αιτιατική | τον πρύτανη | τους πρυτάνεις | τον πρέσβη | τους πρέσβεις |
| Κλητική | πρύτανη | πρυτάνεις | πρέσβη | πρέσβεις |
Παρατήρησε τη διαφορά ανάμεσα στα δύο ουσιαστικά: ο πρύτανης → οι πρυτάνεις → των πρυτάνεων, ενώ ο πρέσβης → οι πρέσβεις → των πρέσβεων. Η ίδια αλλαγή φαίνεται και στις φράσεις «Μίλησα στον πρύτανη» και «Συνάντησα τους πρέσβεις».
Μόλις μάθεις την κλίση του πρύτανη, ξέρεις το σχήμα και για τον πρέσβη: στον πληθυντικό εμφανίζονται οι τύποι πρυτάνεις / πρυτάνεων και πρέσβεις / πρέσβεων.