Το τελικό -ν 🔤

Το τελικό -ν είναι το γράμμα ν στο τέλος μιας λέξης. Σε ορισμένες μικρές λέξεις το γράφουμε ή το παραλείπουμε ανάλογα με τον πρώτο ήχο της αμέσως επόμενης λέξης. Σε άλλες λέξεις το γράφουμε πάντοτε.

Πότε το -ν εξαρτάται από την επόμενη λέξη;

Ο κανόνας αυτός αφορά συγκεκριμένες λέξεις:

Κρατάμε το -ν όταν η αμέσως επόμενη λέξη αρχίζει από:

• φωνήεν: την αυλή, δεν άκουσα, μην ανοίξεις·
• κ, π, τ: την καρέκλα, την πόρτα, την τσάντα·
• μπ, ντ, γκ: την μπάλα, την ντουλάπα, την γκαλερί·
• ξ, ψ: δεν ξέρω, μην ψάχνεις.

Τα μπ, ντ, γκ είναι δίψηφα σύμφωνα. Τα ξ, ψ λέγονται εδώ διπλά σύμφωνα.

Το -ν χάνεται όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από κάποιο άλλο σύμφωνο: β, δ, γ, φ, θ, χ, μ, ν, λ, ρ, σ, ζ. Έτσι γράφουμε τη βάρκα, τη γιορτή, τη ζωγραφιά, δε θέλω, μη μιλάς. Ο ίδιος κανόνας ισχύει είτε το την/τη είναι άρθρο (τη γιορτή) είτε αντωνυμία (τη θυμήθηκα).

Ποιες λέξεις κρατούν πάντα το -ν;

Στον γραπτό λόγο γράφουμε πάντα τον (αρσενικό οριστικό άρθρο) και έναν (αρσενικό αόριστο άρθρο). Έτσι ξεχωρίζουν από τα ουδέτερα το και ένα:

Το -ν διατηρείται επίσης πάντα στο άρθρο των, στις αρσενικές μορφές της προσωπικής αντωνυμίας αυτόν και τον, καθώς και στη λέξη σαν: των παιδιών, αυτόν θέλω, τον βλέπω, σαν φίλος. Δεν έχει σημασία αν η επόμενη λέξη αρχίζει από σύμφωνο που, σε άλλη περίπτωση, θα έκανε το -ν να χαθεί.