Επιλέγω το κατάλληλο ύφος ανάλογα με την περίσταση 🗣️
Τι είναι το ύφος;
Το ύφος είναι ο τρόπος με τον οποίο εκφράζουμε αυτό που θέλουμε να πούμε. Μπορούμε να μεταδώσουμε την ίδια πληροφορία με διαφορετικές λέξεις και εκφράσεις. Για παράδειγμα, η φράση «Δεν θα μπορέσω να έρθω σήμερα» μπορεί να ειπωθεί σε έναν φίλο ή σε έναν διευθυντή, αλλά συνήθως δεν θα συνεχίσουμε τη συζήτηση με τον ίδιο τρόπο.
Για να διαλέξουμε ύφος, σκεφτόμαστε πού βρισκόμαστε, σε ποιον απευθυνόμαστε, ποιοι συζητούν μαζί μας και ποιοι άλλοι είναι παρόντες. Αυτά αποτελούν την περίσταση επικοινωνίας. Το ύφος που ταιριάζει σε μια συνομιλία με συμμαθητή μας μπορεί να μην ταιριάζει σε μια ανακοίνωση προς τη διεύθυνση του σχολείου.
Επίσημο ή τυπικό ύφος
Χρησιμοποιούμε επίσημο (τυπικό) ύφος όταν η περίσταση απαιτεί περισσότερη τυπικότητα, για παράδειγμα όταν απευθυνόμαστε στον διευθυντή του σχολείου για ένα ζήτημα. Συνήθως επιλέγουμε ευγενικές προσφωνήσεις, πιο προσεγμένο λεξιλόγιο και ολοκληρωμένες, συχνά μεγαλύτερες προτάσεις. Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε δευτερεύουσες προτάσεις και λέξεις ή τύπους που θυμίζουν παλιότερες μορφές της γλώσσας μας, όπως «έλθω» αντί «έρθω».
Παράδειγμα: «Καλημέρα σας, κυρία διευθύντρια. Σας ενημερώνω ότι σήμερα δεν θα μπορέσω να έρθω στο σχολείο». Η προσφώνηση, το «σας» και η εξήγηση μέσα σε μια ολοκληρωμένη πρόταση ταιριάζουν στην περίσταση.
Ανεπίσημο ή οικείο ύφος
Χρησιμοποιούμε ανεπίσημο (οικείο) ύφος όταν μιλάμε σε κάποιον με τον οποίο έχουμε κοντινή σχέση, όπως σε έναν φίλο. Οι λέξεις είναι συχνά απλές και καθημερινές, ενώ οι προτάσεις μπορεί να είναι σύντομες. Μια αυθόρμητη έκφραση ταιριάζει εδώ πιο εύκολα.
Παράδειγμα: «Έλα, Μαρία! Δεν θα έρθω σήμερα. Τα λέμε αύριο;» Το μήνυμα είναι παρόμοιο με το προηγούμενο, αλλά η προσφώνηση και οι μικρές προτάσεις δείχνουν οικειότητα.
Αν θέλουμε να πούμε ότι θα λείψουμε, η πληροφορία μένει ίδια. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που την παρουσιάζουμε στον άνθρωπο που μας ακούει ή μας διαβάζει.
Μια σύντομη πρόταση δεν κάνει από μόνη της μια συζήτηση ανεπίσημη, ούτε μια μεγάλη πρόταση την κάνει αυτόματα επίσημη. Κοιτάζουμε μαζί τις λέξεις, τις εκφράσεις, τις προτάσεις και την περίσταση. Και τα δύο ύφη μπορούν να είναι σωστά, όταν ταιριάζουν στην επικοινωνία μας.