Διατροφή και υγεία 🥗
Η διατροφή στην εφηβεία
Η εφηβεία διαρκεί περίπου πέντε έως επτά χρόνια και είναι περίοδος γρήγορης ανάπτυξης. Κατά τη διάρκειά της αυξάνονται το ύψος, το σωματικό βάρος, καθώς και η μάζα και η πυκνότητα των οστών. Γι’ αυτό αποτελεί σημαντική ευκαιρία να αποκτήσουμε ισορροπημένες συνήθειες ζωής.
Ο συνδυασμός υγιεινής διατροφής και σωματικής άσκησης βοηθά τη φυσιολογική ανάπτυξη στην εφηβεία. Παράλληλα, οι συνήθειες που διαμορφώνουμε αυτή την περίοδο μπορούν να στηρίξουν την υγεία μας και αργότερα στη ζωή.
Στην εφηβεία δεν μεγαλώνουμε μόνο σε ύψος. Αυξάνονται επίσης η μάζα και η πυκνότητα των οστών, δηλαδή η ποσότητα και η συμπαγής δομή του οστικού ιστού.
Βασικές έννοιες διατροφής
Η διατροφή μελετά την ανθρώπινη συμπεριφορά σχετικά με την επιλογή τροφής. Στόχος της είναι η επαρκής πρόσληψη των συστατικών που χρειάζεται ο οργανισμός για να λειτουργεί ομαλά.
Ως τρόφιμο χαρακτηρίζεται καθετί που μπορεί να καταναλώσει ο άνθρωπος για τη διατροφή του. Τα τρόφιμα παρέχουν θρεπτικά συστατικά, τα οποία το σώμα προσλαμβάνει μέσω της τροφής.
Οι βασικές κατηγορίες θρεπτικών συστατικών είναι:
- οι υδατάνθρακες,
- οι πρωτεΐνες,
- τα λιπίδια,
- οι βιταμίνες,
- τα ανόργανα στοιχεία.
Πώς συνδέονται η διατροφή και η υγεία;
Κάθε τρόφιμο που επιλέγουμε επηρεάζει το σώμα μας. Ο οργανισμός επεξεργάζεται τα θρεπτικά συστατικά του και τα χρησιμοποιεί με διαφορετικούς τρόπους. Ορισμένες επιδράσεις γίνονται αντιληπτές σύντομα, όπως το αίσθημα ενέργειας, η κόπωση ή η υπνηλία. Άλλες εμφανίζονται σταδιακά και μπορεί να σχετίζονται με ευεξία, μεταβολές στο σωματικό βάρος ή προβλήματα υγείας.
Η σχέση διατροφής και υγείας αρχίζει πριν από τη γέννηση, αφού η διατροφή της μητέρας επηρεάζει την ανάπτυξη του εμβρύου. Συνεχίζεται από τις πρώτες στιγμές της ζωής και σε όλα τα επόμενα στάδια. Όταν καταναλώνουμε θρεπτικά τρόφιμα, δίνουμε στο σώμα περισσότερα από τα συστατικά που χρειάζεται για να λειτουργεί σωστά.
Υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή
Μια υγιεινή διατροφή περιλαμβάνει συχνότερη επιλογή τροφίμων πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά και περιορισμό εκείνων που είναι λιγότερο ωφέλιμα όταν καταναλώνονται συχνά ή σε μεγάλες ποσότητες. Σε μια ισορροπημένη διατροφή, το φαγητό κατανέμεται συνήθως σε τρία κύρια γεύματα και δύο ή τρία ενδιάμεσα γεύματα ή σνακ.
Κανένα τρόφιμο δεν καθορίζει μόνο του την υγεία μας. Σημασία έχουν η ποικιλία, η ποσότητα και το πόσο συχνά το καταναλώνουμε. Ορισμένα τρόφιμα χρειάζεται να καταναλώνονται με μέτρο ή πιο σπάνια.
Κανένα μεμονωμένο τρόφιμο δεν προσφέρει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στις ποσότητες και στις αναλογίες που χρειάζεται ο οργανισμός. Εξαίρεση αποτελεί το γάλα για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής. Για τα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες, η καθημερινή ποικιλία τροφίμων είναι βασικό στοιχείο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Τα οφέλη για τον οργανισμό
Μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή:
- υποστηρίζει την υγιή ανάπτυξη και την ανάπτυξη του εγκεφάλου,
- βοηθά να παραμένουν υγιή το δέρμα, τα δόντια και τα μάτια,
- δυναμώνει τα οστά και υποστηρίζει τους μύες,
- συμβάλλει στην επίτευξη και στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους,
- ενισχύει την άμυνα του οργανισμού,
- βοηθά την ομαλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος.
Όταν η πρόσληψη τροφής δεν είναι ισορροπημένη
Η ανεπαρκής πρόσληψη ή η στέρηση τροφής μπορεί να προκαλέσει διατροφικές ελλείψεις. Αυτές συνδέονται με παθήσεις όπως η αβιταμίνωση, η σιδηροπενική αναιμία και το σκορβούτο.
Η υπερβολική πρόσληψη τροφής, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και ορισμένες μορφές καρκίνου.
Τόσο η έλλειψη τροφής όσο και η υπερβολική πρόσληψή της μπορούν να βλάψουν την υγεία. Ο στόχος είναι επαρκής και ποικίλη διατροφή, σε συνδυασμό με σωματική δραστηριότητα.