Μετάδοση του μηνύματος - Μη λεκτική επικοινωνία 🗣️
Ο τρόπος μετάδοσης του μηνύματος αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα της διαπροσωπικής προφορικής επικοινωνίας αφού μέσω αυτής δεν μεταβιβάζονται μόνο πληροφορίες, αλλά ταυτόχρονα συναισθήματα και ενέργεια. Πρόκειται ουσιαστικά για τη διαδικασία αλληλοεπίδρασης μεταξύ των συνομιλητών που προσδιορίζει ουσιαστικά και το αποτέλεσμα της επικοινωνίας.
Ο πιο κρίσιμος παράγοντας: πώς το λέμε, όχι τι λέμε
Αντίθετα με αυτό που πιστεύεται από τους μη ειδικούς, ότι δηλαδή τα λόγια είναι αυτά που προσδιορίζουν το αποτέλεσμα, ερευνητικές εργασίες υποστηρίζουν ότι ο πιο κρίσιμος παράγοντας στην προφορική επικοινωνία είναι η μη λεκτική επικοινωνία, δηλαδή η γλώσσα του σώματος, και στη συνέχεια ο τόνος, η ένταση και το χρώμα της φωνής.
Για παράδειγμα, η φράση «σήκω και φύγε τώρα», ανάλογα με συγκεκριμένη ένταση και χρώμα φωνής, μπορεί να σημαίνει την έκφραση θυμού και ουσιαστικά «σε διώχνω», ενώ με διαφορετική ένταση και χρώμα να εκφράζει την αγωνία να μην καθυστερήσει ο δέκτης σε κάποιο σημαντικό ραντεβού του.
Οι ίδιες ακριβώς λέξεις —«σήκω και φύγε τώρα»— μπορούν να μεταφέρουν είτε θυμό και απόρριψη είτε έγνοια και φροντίδα, ανάλογα αποκλειστικά με τον τόνο και το χρώμα της φωνής με τα οποία ειπώθηκαν. Το παράδειγμα δείχνει καθαρά γιατί «το πώς το λέμε» βαραίνει περισσότερο από «το τι λέμε».
Δηλαδή, το πιο σημαντικό δεν είναι «τι λέμε» αλλά το «πώς το λέμε». Τα λόγια, δηλαδή, παίζουν μικρό ρόλο σε σχέση με τη φωνή και το σώμα, τόσο στη σημασία που θέλουν να εκφράσουν όσο και στη σύλληψη, ερμηνεία, κατανόηση και επηρεασμό του δέκτη.
Η διαδεδομένη αντίληψη ότι το αποτέλεσμα μιας συνομιλίας καθορίζεται από τις λέξεις που επιλέγουμε είναι, σύμφωνα με την έρευνα, λανθασμένη. Ο πιο κρίσιμος παράγοντας είναι η μη λεκτική επικοινωνία —η γλώσσα του σώματος πρώτα, και ο τόνος, η ένταση και το χρώμα της φωνής αμέσως μετά.
Τι είναι η γλώσσα του σώματος
Η σπουδαιότητα της γλώσσας του σώματος δικαιολογεί την περιγραφή της με λίγες γραμμές. Οι άνθρωποι συνειδητά ή αυθόρμητα όταν επικοινωνούν, χρησιμοποιούν αρκετά το σώμα τους, για να δώσουν σημασία στα λόγια, να μεταβιβάσουν πληροφορίες, όπως τα συναισθήματα, που δεν μεταβιβάζονται με τα λόγια.
Η «γλώσσα του σώματος» είναι όλες οι στάσεις και οι κινήσεις του σώματος, οι χειρονομίες, οι εκφράσεις και οι κινήσεις του προσώπου και των ματιών κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας.
Πώς η γλώσσα του σώματος διαφοροποιεί το μήνυμα
Η σημασία των λέξεων μπορεί να διαφοροποιείται όχι μόνο με το χρώμα, την ένταση και τον τόνο της φωνής, αλλά και με τις εκφράσεις του σώματος του ατόμου. Για παράδειγμα, σκεφτείτε να λέτε σε κάποιον πόσο λυπημένος είστε και το πρόσωπό σας να λάμπει από χαρά.
Η «γλώσσα του σώματος» συνήθως είναι πιο ειλικρινής από τη «γλώσσα του λόγου», αφού το άτομο μπορεί να ελέγχει πολύ καλύτερα τα λόγια του από ό,τι την έκφραση του σώματός του.
Επειδή είναι πολύ πιο εύκολο να ελέγξουμε τι λέμε παρά πώς κινείται και εκφράζεται το σώμα μας, όταν υπάρχει αντίφαση ανάμεσα στα λόγια και στη γλώσσα του σώματος (π.χ. κάποιος λέει ότι είναι λυπημένος αλλά χαμογελά), ο δέκτης τείνει να εμπιστεύεται περισσότερο το μη λεκτικό μήνυμα, γιατί το θεωρεί πιο ειλικρινές.
Η διαπολιτισμική σημασία των εκφράσεων του σώματος
Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί ότι πολλές εκφράσεις του σώματος (π.χ. χαμόγελο, έκφραση λύπης κ.λπ.), έχουν διαπολιτισμική σημασία, με την έννοια ότι σημαίνουν τα ίδια πράγματα σε διαφορετικές χώρες και πολιτισμούς.