Διαδικασία διαπροσωπικής επικοινωνίας 🔄

Η διαδικασία της επικοινωνίας αρχίζει από τη στιγμή που ένας πομπός ή πηγή (άτομο - ομάδα) έχει την επιθυμία να μεταβιβάσει μια πληροφορία, μια σκέψη κ.λπ.

Στη συνέχεια, ο πομπός κωδικοποιεί αυτό που θέλει να μεταβιβάσει, με τη χρήση ενός κώδικα λέξεων, συμβόλων, κινήσεων, σχηματίζοντας ένα μήνυμα. Με τη βοήθεια καναλιών (ή δικτύων) μεταβιβάζει το μήνυμα στον δέκτη.

Ο δέκτης συλλαμβάνει το μήνυμα, το αποκωδικοποιεί και το ερμηνεύει, δηλαδή του δίνει το νόημα, αφού τελικά γνωρίζει, αντιλαμβάνεται, κατανοεί, αισθάνεται αυτό που ο πομπός επιθυμούσε να του μεταβιβάσει.

Η επικοινωνία συνήθως επιφέρει αποτελέσματα, δηλαδή επηρεάζει τη γνώση, τη σκέψη, την ιδεολογία, τα αισθήματα, την ενέργεια, τη συμπεριφορά του δέκτη. Τέλος, με τον μηχανισμό ελέγχου - feed back - ο πομπός πληροφορείται για την τύχη του μηνύματός του.

Τα βασικά στοιχεία της διαδικασίας της επικοινωνίας

Τα βασικά στοιχεία της διαδικασίας της επικοινωνίας είναι:

• η πηγή (πομπός)
• ο κώδικας του πομπού - κωδικοποίηση
• το μήνυμα
• τα κανάλια ή δίκτυα μεταβίβασης μηνυμάτων
• η σύλληψη (δέκτης)
• ο κώδικας του δέκτη (αποκωδικοποίηση)
• η κατανόηση του μηνύματος ή αποτέλεσμα

Στα παραπάνω στοιχεία της διαδικασίας της επικοινωνίας είναι χρήσιμο να προστεθούν και οι φυσικοί ή ψυχολογικοί «θόρυβοι» (π.χ. φόβος), που αν και δεν είναι ένα συστατικό στοιχείο της διαδικασίας, είναι όμως σημαντικοί, διότι χωρίς τη θέληση του πομπού και του δέκτη παρεμβαίνει από μόνος του, επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της επικοινωνίας, αλλοιώνοντας το μήνυμα ή περιορίζοντας τη δυνατότητα σύλληψης του μηνύματος από τον δέκτη.

Ανάλυση των επιμέρους σταδίων

Κώδικας - Κωδικοποίηση

Οτιδήποτε θέλει να μεταβιβάσει ο πομπός σε έναν δέκτη, πρέπει να το μετατρέψει σε νόημα. Ο κώδικας αποτελείται κυρίως από τις λέξεις, τη φωνή (τόνος, ένταση, χρώμα), τις κινήσεις του σώματος, την οπτική επαφή και τις στάσεις του σώματος. Κωδικοποίηση είναι η διαδικασία με την οποία ο πομπός μετατρέπει αυτό που θέλει να μεταβιβάσει σε ένα νόημα με τη μορφή του μηνύματος. Είναι μια διανοητική διαδικασία.

Μήνυμα

Είναι το αποτέλεσμα της προηγούμενης διανοητικής διαδικασίας, της κωδικοποίησης. Το μήνυμα αποτελείται από τα στοιχεία που αναφέρθηκαν προηγουμένως (λέξεις, φωνή, κινήσεις σώματος, οπτική επαφή, στάσεις σώματος) και είναι η δομημένη έκφραση ή αναπαράσταση του νοήματος.

Κανάλια μεταβίβασης

Πρόκειται για τα μέσα με τα οποία το μήνυμα μεταφέρεται στον δέκτη, όπως η φωνή, τα αντικείμενα, τα μέσα τηλεπικοινωνιών, γραπτά κείμενα ή διαπροσωπική επαφή.

Σύλληψη του δέκτη

Ο δέκτης με τις αισθήσεις του, κατά κύριο λόγο την ακοή και την όραση και κατά δεύτερο λόγο με τις υπόλοιπες, συλλαμβάνει το μήνυμα που ο πομπός έχει στείλει.

Κώδικας του δέκτη - αποκωδικοποίηση

Ο δέκτης με τον δικό του κώδικα και μέσω διανοητικής διεργασίας αποκωδικοποιεί το μήνυμα, το μετατρέπει δηλαδή σε νόημα, δίνοντας σημασίες στα κωδικοποιημένα στοιχεία του μηνύματος.

Κατανόηση του μηνύματος - αποτέλεσμα

Ο δέκτης μετά την αποκωδικοποίηση του μηνύματος πληροφορείται, κατανοεί, αισθάνεται, αλλάζει ιδέες, γνωρίζει κ.λπ., που είναι βέβαια το αποτέλεσμα της επικοινωνίας.

Έλεγχος (feedback)

Τέλος, το αποτέλεσμα που έχει επιφέρει το μήνυμα στον δέκτη, με την επανάληψη της διαδικασίας, μεταφέρεται στον πομπό, με τον μηχανισμό ελέγχου της επαναπληροφόρησης / ανατροφοδότησης (feed back) και εδώ ολοκληρώνεται η διαδικασία, η οποία επαναλαμβάνεται όσο διαρκεί η επικοινωνία.

Γιατί έχει σημασία η κατανόηση της διαδικασίας

Η κατανόηση αυτής της διαδικασίας είναι χρήσιμη, διότι στο πλαίσιό της τίθενται τα εμπόδια και γίνονται τα λάθη της επικοινωνίας. Επίσης, εξηγεί και τις βασικές αρχές της αποτελεσματικής επικοινωνίας.