Η εμπιστοσύνη ως θεμέλιο της ηγεσίας 🤝
Η εμπιστοσύνη αποτελεί θεμέλιο της ανάπτυξης θετικών σχέσεων αλληλεπίδρασης και συνεργασίας μεταξύ ατόμων και ομάδων. Πιο συγκεκριμένα, ο ηγέτης απαιτείται να κερδίζει την εμπιστοσύνη των συνεργατών του, προκειμένου να τον ακολουθούν εθελοντικά και πρόθυμα. Η επιχείρηση, απαιτείται να κερδίζει την εμπιστοσύνη των εργαζομένων και των πελατών της, αν θέλει να έχουν θετική στάση απέναντί της. Η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ δυο ανθρώπων απαιτεί εμπιστοσύνη. Ακόμη και οι σωστές σχέσεις μεταξύ γονέα και παιδιού δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς την ύπαρξη εμπιστοσύνης.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, για τον ηγέτη, το χτίσιμο της εμπιστοσύνης με τους συνεργάτες του αποτελεί πρωταρχική προϋπόθεση για την άσκηση αποτελεσματικής ηγεσίας.
Το βιβλίο σημειώνει ότι η ανάγκη για εμπιστοσύνη δεν περιορίζεται στον χώρο εργασίας: ακόμη και οι σχέσεις μεταξύ γονέα και παιδιού δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά χωρίς αυτήν. Η εμπιστοσύνη είναι, δηλαδή, θεμελιώδης προϋπόθεση για κάθε ανθρώπινη σχέση συνεργασίας, όχι μόνο για την ηγεσία σε μια επιχείρηση.
Οι τρεις πυλώνες της εμπιστοσύνης
Οι πυλώνες που στηρίζεται η εμπιστοσύνη και οφείλει να δημιουργήσει ο ηγέτης είναι τρεις: η ακεραιότητα (integrity), η ικανότητα (ability) και η καλοσύνη (benevolence).
Η εμπιστοσύνη δεν στηρίζεται σε έναν μόνο από τους τρεις πυλώνες. Ένας ηγέτης μπορεί να είναι ικανός αλλά όχι ειλικρινής, ή ειλικρινής αλλά αδιάφορος για τους συνεργάτες του· και στις δύο περιπτώσεις η εμπιστοσύνη που θα του δείξουν οι συνεργάτες του θα είναι ελλιπής. Ακεραιότητα, ικανότητα και καλοσύνη πρέπει να συνυπάρχουν.
α. Η ακεραιότητα (integrity)
Ο ηγέτης διαθέτει ακεραιότητα όταν οι συνεργάτες του πιστεύουν ότι διαθέτει ηθικές αρχές, όπως εντιμότητα, συνέπεια, δικαιοσύνη, υπευθυνότητα, και διαφάνεια στις αποφάσεις και τη συμπεριφορά του.
Η ακεραιότητα αναλύεται σε τρία επιμέρους στοιχεία:
- Εντιμότητα: Σημαίνει ότι ο ηγέτης χαρακτηρίζεται από ειλικρίνεια, ηθική και συγκεκριμένες αρχές τις οποίες τηρεί στην πράξη. Δηλαδή, ηγείται μέσω παραδείγματος με την έννοια ότι η συμπεριφορά και οι πράξεις του είναι χειροπιαστά παραδείγματα των όσων πρεσβεύει και ζητά από τους συνανθρώπους του να αποδεχθούν και να κάνουν πράξη.
- Συνέπεια: Σημαίνει ότι τηρεί τις υποσχέσεις του, κάνει πράξη όσα κηρύσσει, οι πράξεις είναι σύμφωνες με τα λόγια, καθώς και ότι στον λόγο και στις αξίες του υπάρχει συνέπεια και συνοχή, δηλαδή δεν «φάσκει και αντιφάσκει».
- Υπευθυνότητα: Σημαίνει ότι αναλαμβάνει πάντα το μέρος της ευθύνης που του αναλογεί για τις αποφάσεις, τις πράξεις, τις επιδόσεις τους και αναγνωρίζει τα λάθη του.
β. Η ικανότητα (ability)
Αυτό σημαίνει ότι οι συνεργάτες του ηγέτη θεωρούν ότι αυτός διαθέτει τις γνώσεις, τις ικανότητες και την τεχνογνωσία να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στα καθήκοντά του. Ο ηγέτης κερδίζει την εμπιστοσύνη όταν διαθέτει και επιδεικνύει ότι γνωρίζει επαρκώς να υλοποιεί το έργο που αναλαμβάνει, διαθέτει σωστή κρίση, στρατηγική σκέψη, ικανότητα λήψης αποφάσεων, επίλυσης προβλημάτων και σχεδιασμού, ανθρώπινες ικανότητες, αυτοκυριαρχία, αισιοδοξία, εντιμότητα, θάρρος, κουράγιο, ανθεκτικότητα, οργανωτικότητα, μεθοδικότητα.
γ. Η καλοσύνη (benevolence)
Ο τρίτος πυλώνας της εμπιστοσύνης είναι η «καλοσύνη» με την έννοια ότι ο ηγέτης ειλικρινά ενδιαφέρεται για το καλό των συνεργατών του, δεν τους εκμεταλλεύεται, τους φροντίζει, τους προστατεύει και τους υποστηρίζει στην εργασία και την εξέλιξή τους μέσω καθοδήγησης, εκπαίδευσης, ενθάρρυνσης και παρακίνησης.
Παρατηρώντας τους τρεις πυλώνες μαζί, φαίνεται μια λογική διαβάθμιση: η ακεραιότητα αφορά το αν μπορούν να βασιστούν στον χαρακτήρα του ηγέτη, η ικανότητα αν μπορούν να βασιστούν στην επάρκειά του, και η καλοσύνη αν μπορούν να βασιστούν ότι νοιάζεται πραγματικά για εκείνους. Και οι τρεις μαζί συνθέτουν μια πλήρη εικόνα εμπιστοσύνης.