Δείκτες Μέτρησης - Ελέγχου των Επιδόσεων 📊

Οι απαιτήσεις για υψηλή αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα και ανταγωνιστικότητα έχουν οδηγήσει τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς να αναπτύσσουν ένα σύνολο δεικτών μέτρησης των επιδόσεων και των αποτελεσμάτων όλων των λειτουργιών και των σημαντικών τουλάχιστον θέσεων εργασίας. Οι δείκτες αυτοί ονομάζονται βασικοί δείκτες επίδοσης (key performance indicators).

Τόσο η ανώτατη διοίκηση, η οποία είναι υπεύθυνη για το σύνολο της επιχείρησης, όσο και τα στελέχη που έχουν την ευθύνη μιας οργανωτικής μονάδας ή ομάδας, χρησιμοποιούν αυτούς τους δείκτες για να ελέγχουν τις επιδόσεις και τα αποτελέσματα. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να εντοπίζουν περιθώρια βελτίωσης ή να τα συγκρίνουν με τα αντίστοιχα άλλων, ανταγωνιστικών ή μη, επιχειρήσεων.

Γιατί ονομάζονται «κλειδιά» οι δείκτες αυτοί

Ο όρος key performance indicators δεν αναφέρεται σε τυχαία νούμερα, αλλά σε δείκτες που θεωρούνται «κλειδιά» επειδή συνδέονται άμεσα με τους πιο σημαντικούς στόχους της επιχείρησης. Γι' αυτό επιλέγονται προσεκτικά για κάθε λειτουργία ή θέση εργασίας, ώστε να δείχνουν πραγματικά αν κάτι πηγαίνει καλά ή χρειάζεται διόρθωση.

Δείκτες Μέτρησης και Ελέγχου Επιδόσεων για το Σύνολο της Επιχείρησης 🏢

Οι πιο βασικοί δείκτες που αφορούν το σύνολο της επιχείρησης είναι οι εξής:

Δείκτης	Τύπος υπολογισμού
Δείκτης Ετήσιας Αύξησης Πωλήσεων	$\dfrac{\text{Πωλήσεις τρέχοντος έτους} - \text{Πωλήσεις προηγούμενου έτους}}{\text{Πωλήσεις προηγούμενου έτους}} \times 100$
Δείκτης Κερδοφορίας Πωλήσεων	$\dfrac{\text{Κέρδη}}{\text{Πωλήσεις}} \times 100$
Δείκτης Κερδοφορίας Επενδυμένων Κεφαλαίων	$\dfrac{\text{Κέρδη}}{\text{Επενδυμένα κεφάλαια}} \times 100$
Δείκτης Μεριδίου Αγοράς	$\dfrac{\text{Πωλήσεις επιχείρησης}}{\text{Πωλήσεις αγοράς}} \times 100$

Μην μπερδεύεις τους δύο δείκτες κερδοφορίας

Ο Δείκτης Κερδοφορίας Πωλήσεων συγκρίνει τα κέρδη με τις πωλήσεις, ενώ ο Δείκτης Κερδοφορίας Επενδυμένων Κεφαλαίων συγκρίνει τα ίδια κέρδη με τα κεφάλαια που έχουν επενδυθεί στην επιχείρηση. Ο πρώτος μετρά πόσο «κερδοφόρα» είναι κάθε πώληση, ενώ ο δεύτερος πόσο αποδοτικά αξιοποιείται το κεφάλαιο που έχει τοποθετηθεί στην επιχείρηση — δύο διαφορετικές οπτικές που δεν πρέπει να συγχέονται.

Ο Δείκτης Μεριδίου Αγοράς δείχνει τη θέση της επιχείρησης σε σχέση με το σύνολο της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται, συγκρίνοντας τις δικές της πωλήσεις με τις συνολικές πωλήσεις της αγοράς.

Δείκτες Μέτρησης και Ελέγχου Επιδόσεων για το Τμήμα Πωλήσεων 💼

Για το τμήμα πωλήσεων χρησιμοποιούνται οι εξής δείκτες:

Δείκτης	Τύπος υπολογισμού
Δείκτης Παραγωγικότητας Πωλητών	$\dfrac{\text{Συνολικές πωλήσεις}}{\text{Σύνολο πωλητών}}$
Δείκτης Εξυπηρέτησης Πελατών	$\dfrac{\text{Παράπονα πελατών}}{\text{Αριθμός πελατών}} \times 100$

Ο Δείκτης Παραγωγικότητας Πωλητών δείχνει πόσες πωλήσεις αναλογούν κατά μέσο όρο σε κάθε πωλητή, ενώ ο Δείκτης Εξυπηρέτησης Πελατών μετρά το ποσοστό των πελατών που διατύπωσαν παράπονο, δίνοντας μια ένδειξη για την ποιότητα της εξυπηρέτησης που παρέχεται.

Δείκτες Μέτρησης και Ελέγχου Επιδόσεων για το Τμήμα Παραγωγής 🏭

Για το τμήμα παραγωγής χρησιμοποιούνται οι εξής δείκτες:

Δείκτης	Τύπος υπολογισμού
Δείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Αποθεμάτων	$\dfrac{\text{Κόστος πωλήσεων}}{\text{Μέσο απόθεμα}}$
Δείκτης Παραγωγικότητας Εργασίας	$\dfrac{\text{Ποσότητα παραγωγής}}{\text{Αριθμός εργατών}}$
Δείκτης Παραγωγικότητας Εργασίας	$\dfrac{\text{Ποσότητα παραγωγής}}{\text{Αριθμός εργατών} \times \text{Ώρες εργασίας}}$
Δείκτης Βλαβών	$\dfrac{\text{Ώρες μηχανημάτων εκτός λειτουργίας}}{\text{Σύνολο ωρών λειτουργίας}} \times 100$

Δύο εκδοχές του ίδιου δείκτη παραγωγικότητας

Ο Δείκτης Παραγωγικότητας Εργασίας εμφανίζεται με δύο διαφορετικούς τύπους: ο πρώτος συγκρίνει την ποσότητα παραγωγής μόνο με τον αριθμό των εργατών, ενώ ο δεύτερος τη συγκρίνει με τον αριθμό των εργατών επί τις ώρες εργασίας τους. Η δεύτερη εκδοχή είναι πιο ακριβής, καθώς λαμβάνει υπόψη και τον χρόνο εργασίας, όχι μόνο τον αριθμό των ατόμων.

Ο Δείκτης Κυκλοφοριακής Ταχύτητας Αποθεμάτων δείχνει πόσο γρήγορα διακινείται το απόθεμα μιας επιχείρησης, ενώ ο Δείκτης Βλαβών μετρά το ποσοστό του χρόνου κατά το οποίο τα μηχανήματα παραμένουν εκτός λειτουργίας λόγω βλάβης.

Δείκτες Μέτρησης και Ελέγχου Επιδόσεων για το Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού 👥

Για το τμήμα ανθρώπινου δυναμικού χρησιμοποιούνται οι εξής δείκτες:

Δείκτης	Τύπος υπολογισμού
Δείκτης Εκπαίδευσης Εργαζομένων	$\dfrac{\text{Ώρες εκπαίδευσης}}{\text{Αριθμός εργαζομένων}}$
Δείκτης Κίνησης Εργαζομένων	$\dfrac{\text{Αποχωρήσεις}}{\text{Αριθμός εργαζομένων}} \times 100$

Ο Δείκτης Εκπαίδευσης Εργαζομένων δείχνει πόσες ώρες εκπαίδευσης αναλογούν κατά μέσο όρο σε κάθε εργαζόμενο, ενώ ο Δείκτης Κίνησης Εργαζομένων μετρά το ποσοστό των εργαζομένων που αποχώρησαν από την επιχείρηση μέσα σε μια συγκεκριμένη περίοδο.

Γιατί ενδιαφέρει η κίνηση εργαζομένων

Ένας υψηλός Δείκτης Κίνησης Εργαζομένων δεν είναι απλώς ένας αριθμός· μπορεί να αποτελεί ένδειξη προβλημάτων στο εργασιακό περιβάλλον, στις αμοιβές ή στις ευκαιρίες εξέλιξης, γι' αυτό και παρακολουθείται στενά από τα τμήματα ανθρώπινου δυναμικού.