Βασικές Έννοιες Λειτουργικού Προγραμματισμού 🗓️
Ο λειτουργικός ή επιχειρησιακός προγραμματισμός αφορά στη βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη δράση της επιχείρησης ή του οργανισμού, συγκεκριμενοποιώντας τους στόχους, τις ενέργειες και τα μέσα τα οποία υλοποιούν τις στρατηγικές σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Οι βασικές έννοιες του λειτουργικού προγραμματισμού είναι οι ακόλουθες:
Ο στρατηγικός προγραμματισμός θέτει τη γενική κατεύθυνση της επιχείρησης σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Ο λειτουργικός προγραμματισμός έρχεται να τη μετατρέψει σε κάτι πρακτικό: συγκεκριμένους στόχους, ενέργειες και μέσα, μέσα σε βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο χρονικό διάστημα. Χωρίς τον λειτουργικό προγραμματισμό, η στρατηγική παραμένει μια γενική πρόθεση χωρίς εφαρμογή.
Στόχοι 🎯
Στόχοι: Πρόκειται για συγκεκριμένα αποτελέσματα προς επίτευξη σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (βραχυπρόθεσμοι, μεσοπρόθεσμοι).
Οι στόχοι τίθενται για το σύνολο της επιχείρησης και αναλύονται στις επιμέρους λειτουργίες (π.χ. πωλήσεις, παραγωγή) ή οργανωτικές μονάδες (π.χ. διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού, ή πωλήσεων).
Προγράμματα δράσης 📋
Προγράμματα δράσης: Τα προγράμματα δράσης περιλαμβάνουν τους στόχους, καθώς και τις ενέργειες και τα μέσα που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων στους διάφορους τομείς της επιχείρησης (επιχειρηματικές δραστηριότητες, λειτουργίες ή οργανωτικές μονάδες).
Για παράδειγμα, διαμορφώνονται προγράμματα παραγωγής, προγράμματα πωλήσεων, προγράμματα μάρκετινγκ, προγράμματα ανθρώπινων πόρων, επενδύσεων κ.λπ. Τα προγράμματα δράσης περιγράφουν ποσοτικά, ποιοτικά και χρονικά τι πρέπει να επιτευχθεί, με ποιες ενέργειες, με ποια μέσα και ποιοι έχουν τις ευθύνες για αυτά.
Κάθε πρόγραμμα δράσης, ανεξάρτητα από τον τομέα στον οποίο αναφέρεται, οφείλει να ξεκαθαρίζει: τι πρέπει να επιτευχθεί (ποσοτικά και ποιοτικά), με ποιες ενέργειες, με ποια μέσα και ποιος έχει την ευθύνη. Αν λείπει έστω μία από αυτές τις απαντήσεις, το πρόγραμμα δράσης δεν είναι πλήρες.
Προϋπολογισμοί 💶
Προϋπολογισμοί: Οι προϋπολογισμοί αποτελούν την οικονομική έκφραση των προγραμμάτων δράσης και συνήθως περιλαμβάνουν τα έσοδα, τις δαπάνες, τα κέρδη, τα απαιτούμενα κεφάλαια και άλλα οικονομικά μεγέθη και συνδέονται με την υλοποίηση των προγραμμάτων δράσης σε όλες τις επιχειρησιακές λειτουργίες.
Κάθε επιχείρηση διαμορφώνει οπωσδήποτε ετήσιο προϋπολογισμό (έσοδα, δαπάνες, κέρδη) ο οποίος αποτελεί τη βάση της αξιολόγησης και των αποτελεσμάτων της δράσης της.
Ο προϋπολογισμός συνδέεται άμεσα με τα προγράμματα δράσης: μεταφράζει σε χρήμα τι θα κάνει η επιχείρηση. Γι' αυτό αποτελεί και τη βάση για την αξιολόγηση της δράσης της επιχείρησης — δηλαδή, στο τέλος της περιόδου, τα πραγματικά αποτελέσματα συγκρίνονται με όσα προέβλεπε ο προϋπολογισμός.
Επιχειρησιακό πρόγραμμα (Business Plan) 📊
Επιχειρησιακό πρόγραμμα (Business Plan): Το επιχειρησιακό πρόγραμμα αποτελεί τη σύνθεση των προγραμμάτων δράσης και των προϋπολογισμών για το σύνολο της επιχείρησης. Συνήθως είναι ετήσιο, διετές, τριετές ή πενταετές.
Ασφαλώς, όσο πιο μακροπρόθεσμο γίνεται, τόσο με λιγότερη λεπτομέρεια προσδιορίζονται τα μεγέθη του.
Ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα ενός έτους μπορεί να προσδιορίζει τα μεγέθη του με μεγάλη ακρίβεια, μήνα με μήνα. Ένα πενταετές επιχειρησιακό πρόγραμμα, όμως, δεν μπορεί να είναι εξίσου λεπτομερές, αφού οι συνθήκες της αγοράς αλλάζουν διαρκώς και η αβεβαιότητα αυξάνεται όσο απομακρυνόμαστε χρονικά. Έτσι, τα μακροπρόθεσμα προγράμματα δίνουν τις γενικές κατευθύνσεις, ενώ τα βραχυπρόθεσμα εξειδικεύουν με ακρίβεια.