Διακρίσεις Προγραμματισμού 🗂️
Ο προγραμματισμός ως έννοια και ως λειτουργία μπορεί να διακριθεί σε δύο είδη:
- στον στρατηγικό προγραμματισμό
- στον τακτικό ή λειτουργικό ή επιχειρησιακό προγραμματισμό
Στρατηγικός Προγραμματισμός 🎯
Ο στρατηγικός προγραμματισμός είναι η διαδικασία μέσω της οποίας η οργάνωση διαμορφώνει την αποστολή της, το όραμά της και τις στρατηγικές της.
Η αποστολή, το όραμα και οι στρατηγικές που διαμορφώνονται στον στρατηγικό προγραμματισμό λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για κάθε επόμενη απόφαση της οργάνωσης — γι' αυτό διαμορφώνονται πρώτα, σε επίπεδο γενικής κατεύθυνσης, και όχι σε επίπεδο καθημερινής δράσης.
Λειτουργικός ή Επιχειρησιακός ή Τακτικός Προγραμματισμός ⚙️
Ο λειτουργικός ή επιχειρησιακός ή τακτικός προγραμματισμός είναι η διαδικασία μέσω της οποίας αποφασίζονται συγκεκριμένα, ποσοτικά, ποιοτικά και χρονικά οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν και τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν, προκειμένου να επιτευχθούν μετρήσιμοι βραχυπρόθεσμοι και μεσοπρόθεσμοι στόχοι.
Βασικό στοιχείο του λειτουργικού προγραμματισμού είναι το business plan, βασικό στοιχείο του οποίου είναι ο προϋπολογισμός (budget). Ο προϋπολογισμός αποτελεί την οικονομική έκφραση (τα οικονομικά μεγέθη) των στόχων, των ενεργειών και των μέσων (π.χ. έσοδα/πωλήσεις, δαπάνες, κέρδη, διαθέσιμα κεφάλαια κ.λπ.).
Πρέπει να γίνει σαφές ότι ο λειτουργικός προγραμματισμός απορρέει από τον στρατηγικό προγραμματισμό και έχει ως λόγο ύπαρξής του την υλοποίησή του. Δεν πρόκειται δηλαδή για δύο ανεξάρτητες διαδικασίες, αλλά για δύο επίπεδα του ίδιου προγραμματισμού, όπου το δεύτερο υπηρετεί το πρώτο.
Ο λειτουργικός προγραμματισμός στηρίζεται σε χρονοπρόγραμμα και είναι οπωσδήποτε ετήσιος, ενώ αρκετές φορές είναι τριετής ή πενταετής.
Η διάκριση στρατηγικού και λειτουργικού προγραμματισμού δεν είναι μόνο θεωρητική: εκφράζεται και στον χρόνο. Ο στρατηγικός προγραμματισμός κοιτάζει μακριά, στο όραμα και στην αποστολή της οργάνωσης, ενώ ο λειτουργικός προγραμματισμός μεταφράζει αυτό το όραμα σε ενέργειες με συγκεκριμένο, μετρήσιμο και κοντινό χρονικό ορίζοντα — τουλάχιστον ετήσιο.