Γενικά για τις Διεθνείς Συναλλαγές 🌍
Οι σύγχρονες οικονομίες είναι σχεδόν στο σύνολό τους ανοικτές. Αυτό δηλώνει ότι σε κάθε οικονομία, εκτός από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, υπάρχει και ο εξωτερικός τομέας. Αυτό δηλώνει ότι μια χώρα διενεργεί συναλλαγές με άλλες χώρες που αφορούν αγαθά, υπηρεσίες και κεφάλαια και αποτελούν τις διεθνείς συναλλαγές μιας χώρας. Ειδικότερα, όταν οι συναλλαγές αυτές αφορούν διακίνηση εμπορευμάτων, τότε αποτελούν το διεθνές εμπόριο της χώρας.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχόλησε τους οικονομολόγους αλλά και τις κυβερνήσεις των διαφόρων κρατών είναι γιατί οι χώρες κερδίζουν από τη δημιουργία εμπορικών σχέσεων μεταξύ τους (περισσότερα για το διεθνές εμπόριο και τα οφέλη του έχετε ήδη διδαχθεί στα Οικονομικά Β΄ Λυκείου).
Το γιατί οι χώρες ωφελούνται από το εμπόριο μεταξύ τους δεν είναι καθόλου προφανές ερώτημα — για να απαντηθεί χρειάστηκε να αναπτυχθούν ολόκληρες οικονομικές θεωρίες, όπως αυτές του απόλυτου και του συγκριτικού πλεονεκτήματος, που θα μελετήσετε στη συνέχεια του κεφαλαίου.
Γιατί οι χώρες χρειάζονται η μία την άλλη
Είναι γνωστό ότι, για λόγους γεωλογικούς, κλιματολογικούς και τεχνολογικούς, είναι άνιση η κατανομή των παγκόσμιων πόρων και καμιά χώρα στον κόσμο δεν είναι αυτάρκης σε αγαθά, υπηρεσίες και παραγωγικούς πόρους, ώστε να είναι σε θέση να ικανοποιεί τις ανάγκες των κατοίκων της.
Για παράδειγμα, στην Κύπρο δεν μπορεί να παραχθεί καφές, ρύζι, ηλεκτρονικοί υπολογιστές κ.λπ. Γι' αυτό κάθε χώρα είναι υποχρεωμένη να βρίσκεται σε μια συνεχή οικονομική αλληλεξάρτηση με τις υπόλοιπες χώρες, για να μπορεί να μειώνει τη στενότητα των παραγωγικών πόρων και των αγαθών και να αμβλύνει το οικονομικό της πρόβλημα.
Μην περιορίζετε την εξήγηση της οικονομικής αλληλεξάρτησης των χωρών μόνο στην άνιση κατανομή πρώτων υλών (π.χ. πετρέλαιο, ορυκτά). Η ίδια η θεωρία αναφέρει ρητά πως οφείλεται και σε γεωλογικούς, κλιματολογικούς και τεχνολογικούς λόγους μαζί — τρεις διαφορετικές κατηγορίες παραγόντων που συνδυάζονται.
Άλλοι παράγοντες που ενισχύουν τη συνεργασία των χωρών
Η οικονομική ανάπτυξη της συνεργασίας ανάμεσα στις διάφορες χώρες δεν οφείλεται μόνο στην άνιση κατανομή των πλουτοπαραγωγικών πόρων του πλανήτη μας, αλλά και σε ορισμένους άλλους παράγοντες, όπως είναι:
- η οικονομική ανάπτυξη των διαφόρων κρατών
- η ραγδαία βελτίωση των διεθνών μεταφορών και τηλεπικοινωνιών
- η τάση μίμησης διεθνών καταναλωτικών προτύπων
- το συγκριτικό πλεονέκτημα, δηλαδή το οικονομικό όφελος που έχει μία χώρα όταν εξειδικεύεται στην παραγωγή ορισμένων μόνο προϊόντων
κ.ά.
Το συγκριτικό πλεονέκτημα αναφέρεται εδώ μόνο ως έναν από τους παράγοντες που ωθούν τις χώρες στη συνεργασία. Πρόκειται όμως για μία από τις σημαντικότερες θεωρίες της οικονομικής επιστήμης, που θα αναλυθεί διεξοδικά παρακάτω στο κεφάλαιο.